Πρόσφατα ένας γνωστός επέστρεψε από ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην Ελλάδα και μου μετέφερε τις εντυπώσεις του. Οφείλω να ομολογήσω ότι αντανακλούν ένα νέο επίπεδο μόρφωσης και αντίληψης σε σχέση με αυτά που βίωσαν όσοι τέλειωσαν τα πανεπιστήμια πριν μια ή δυο δεκαετίες.

Μία από τις εντυπώσεις είναι η έλλειψη πρόνοιας για έκβαση αποτελέσματος στις μελέτες παρά για μια ακαδημαϊκού τύπου επισκόπηση της βιβλιογραφίας. Η θεωρητικοποίηση εξελίχθηκε σε τέτοιο βαθμό, σύμφωνα με τη μαρτυρία, που στην ουσία τα προγράμματα έχουν οριζόντια εξέλιξη και καθόλου κάθετη. Ενώ από ένα αξιόλογο άρθρο κάποιος μπορεί να βγάλει σχεδόν τα περισσότερα συμπεράσματα και να κάνει μια περιεκτική μελέτη, οι σύγχρονοι καθηγητές αξιολογούν μόνο με βάση τους αριθμούς των βιβιλιογραφικών αναφορών, οι οποίες αποτελούν κύριο παρά δευτερεύον μέρος της βαθμολογίας.

Παρόμοιες εκτιμήσεις τονίζουν ότι τίθεται θέμα ώστε το παραμικρό ίχνος στόμφου που δεν δικαιολογούν οι γνώσεις ή η εμπειρία να είναι αιτία που μεταφράζεται σε έλλειψη κατάρτισης. Είναι προφανές ότι στα τελευταία 15 χρόνια επήλθε μια πραγματική μετατόπιση στον τομέα έμφασης και καλλιέργειας για την απόκτηση του πτυχίου. Η προέκταση αυτής της νέας προσέγγισης φαίνεται και από το ότι όποια προσοχή σε διεξοδικό συμπέρασμα, το οποίο μπορεί να έχει πρακτική σημασία, θεωρείται από τους σύγχρονους καθηγητές περίπου ως ερασιτεχνισμός και αντι-επιστημονισμός, ενώ η οριζόντια αποστασιοποιημένη προβολή στοιχείων είναι ο αποδεκτός κανόνας.

Τα πιο πάνω πρέπει να ανησυχήσουν τους τεχνοκράτες ή το διοικητικό προσωπικό καθώς η προσέγγιση σπουδών δεν είναι αποκλειστικό θέμα των ακαδημαϊκών, δεδομένου του μεγάλου βάρους και αντίκτυπου που έχει στην κοινωνία. Το θέμα πρέπει να εξεταστεί και να βρεθεί μετά από τεκμηριωμένη και πολύπλευρη μελέτη η συνιστώσα, που θα εκφράζει καλύτερα τη σωστή προσέγγιση, πέρα από πρόσκαιρες επιδράσεις ή ιδιομορφίες που πιθανόν να έχουν επηρεάσει - ή με μορφή εμμονής να προωθούνται σε αυτό το σημαντικό φάσμα της πανεπιστημιακής λειτουργίας.

Φίλιππος Αυξεντίου
Εκπαιδευτικός, αναλυτής