Είχα δεσμευτεί να επανέλθω στο βιβλίο (της Αγγλο-τουρκοκύπριας Yvonne Cerkez), για τον, αλήστου μνήμης, ιστορικό των Τ/κ ηγέτη, Ραούφ Ντενκτάς. Δυστυχώς, δεν είναι δυνατόν σε ένα τέτοιο μικρό χώρο να επεκταθείς, έτσι αναγκαστικά θα αναφερθώ ακροθιγώς σε κάποια σημεία που, υποθέτω, ενδιαφέρουν τον Ε/κ ψαγμένο αναγνώστη.

Θα αντιπαρέλθω τα συναισθηματικά στοιχεία με τα οποία η συγγραφέας προσπαθεί να μας προδιαθέσει ευνοϊκά για τον Ραούφ. Για το πόσο έκλαψε όταν αποχωρίστηκε το αγαπημένο του γατάκι κατά τη μετακόμισή τους από την Πάφο στη Λευκωσία, όπου μετετέθη ο πατέρας του, δικαστής, Raif Bey. Αυτά μπορεί να αποτελούν ανθρώπινες στιγμές, αλλά είναι ήσσονος σημασίας...

Θα προχωρήσω σε ουσιώδη σημεία που καθόρισαν τη μοίρα της πατρίδας μας. Αφού διαβάσουμε για την «πραξικοπηματική ανατροπή» των Συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου του '60, από τον Μακάριο, για τον εγκλεισμό των Τ/κ σε 132 θύλακες (enclaves) που αποτελούσαν μόλις το 3% της νήσου, προχωράμε στο ψητό. Παραθέτω δηλώσεις του... «τρομοκράτη της ΕΟΚΑ» (έτσι τον αποκαλεί), Νίκου Σαμψών, ο οποίος φέρεται να δήλωσε σε ελληνική εφημερίδα στις 26 Φεβρουαρίου 1981, τα εξής: «Had Turkey not intervened, I would not only have proclaimed enosis - I would have annihilated the Turks in Cyprus…!». Όπερ σημαίνει: Αν δεν επενέβαινε η Τουρκία, όχι μόνο θα κήρυττα την Ένωση, αλλά θα είχα εξαφανίσει τους Τούρκους από την Κύπρο...

Εφαρμόζοντας, κατά τη συγγραφέα, το λεγόμενο σχέδιο Ήφαιστος, που αποτελούσε τη συνέχεια του σχεδίου Ακρίτας.
Αμέσως μετά (σελ. 359), υπό τον τίτλο «Turkey ends the Μurders», διαβάζουμε έκπληκτοι, ότι χάρη στην ειρηνευτική επιχείρηση της Τουρκίας, ετέθη τέρμα στον εμφύλιο σπαραγμό (δολοφονίες Μακαριακών κ.λπ.), που είχε ξεσπάσει μετά την ανατροπή του Μακαρίου. Και στη συνέχεια για την «άγρια επίθεση» που δέχτηκαν οι Τ/κ στην παλιά πόλη της Αμμοχώστου (στις συνοικίες Σακάρια, Μπαϊκάλ και Καρακόλ), από βαρέα όπλα και τα σοβιετικής κατασκευής άρματα Τ-34 των... αδίστακτων Ε/κ!

Και, φυσικά, δεν θα παρέλειπε η ...αμερόληπτη Yvonne Cerkez να αναφερθεί και σε δημοσιεύματα ευρωπαϊκών εφημερίδων. Αντιγράφω: «The Greeks burned Turkish mosques and set fire to Turkish homes and villages around Famagusta…» (France Soir 24 Ιουλίου 1974).

Ε, νομίζω δεν χρειάζεται να επεκταθούμε περισσότερο. Απλώς θα κλείσω, παραθέτοντας τον προβληματισμό μου:
Εντάξει, ακρότητες διεπράχθησαν και από τις δύο πλευρές (το γνωστό που ακούω συχνά: Εκάμαμεν τζι' εμείς...), αλλά νομίζω υπάρχουν και κάποια όρια στον βιασμό της νοημοσύνης μας. Ε, να δεχθώ ότι κάποιοι ανεγκέφαλοι της Ε/κ πλευράς (λέγε με ΕΟΚΑ Β΄), προέβησαν σε βιαιότητες εις βάρος Τ/κ συμπατριωτών μας, κυρίως αμάχων και γυναικοπαίδων.

Όμως, ερωτώ: Τι έπραττε την ίδια στιγμή ο τουρκικός στρατός στην Κερύνεια, στη Μεσαορία και όπου αλλού προήλαυνε ανενόχλητος; Έριχνε ροδοπέταλα στους πανικόβλητους Ε/κ, που έτρεχαν να σωθούν από τα πανίσχυρα Μ47 και Μ48 του επελαύνοντος σιδηρόφρακτου Αττίλα;

Καλή η προπαγάνδα, και κατανοούμε την αγχώδη προσπάθεια της συγγραφέως να τιμήσει τον ιστορικό τους ηγέτη. Και να δεχτώ ακόμη, χάριν αντικειμενικότητας, ότι σοβαρά λάθη διεπράχθησαν ασφαλώς και από την πλευρά μας. Υπάρχουν όμως και κάποια όρια στην παραποίηση ιστορικών γεγονότων.Τα οποία οφείλουμε να σεβόμεθα.
Θα επανέλθω.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΗΣ
Ερευνητής, συνταξιούχος εκπαιδευτικός Αγγλικών.