Ο πολύπτυχος και ευαίσθητος τομέας της ειδικής αγωγής άρχισε να αναπτύσσεται συστηματικά στη χώρα μας τη δεκαετία του ’70. Ιδρύθηκαν τα πρώτα ειδικά σχολεία, αυξήθηκε η διάρκεια της μετεκπαίδευσης των δασκάλων, από ένα σε δυο έτη, καθιερώθηκε ο ρόλος του συμβούλου της ειδικής αγωγής. Η εκπαιδευτική πολιτική της χώρας μας στον τομέα της ειδικής αγωγής συνοψίζεται στην παροχή ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση, στη σχολική και κοινωνική ένταξη των ατόμων με ειδικές ανάγκες ανάλογα με τις δυνατότητές του και στην κοινωνική αλληλοαποδοχή και προετοιμασία για πέρασμα από το σχολείο στην ενεργό ζωή.

Πολλοί ειδικοί και ερευνητές εργάστηκαν για τον προσδιορισμό τρόπων επιτυχίας της εφαρμογής του θεσμού της ένταξης των ατόμων με ειδικές ανάγκες ανάλογα με τις δυνατότητές τους και στην κοινωνική αλληλοαποδοχή και προετοιμασία για πέρασμα από το σχολείο στην ενεργό ζωή. Τα πορίσματά τους ποικίλλουν και αναφέρονται στην επιμόρφωση των δασκάλων των κανονικών σχολείων στην παροχή εφοδίων στους δασκάλους της ειδικής αγωγής, στη στενή συνεργασία δασκάλων «κανονικών και ειδικών σχολείων», στη συμμετοχή των γονιών στην αγωγή των παιδιών τους, στην ορθή πληροφόρηση των γονιών γύρω από το πρόβλημα του παιδιού τους, στον θεσμό της ένταξης, καθώς και στην ετοιμότητα όλων των εκπαιδευτικών υπηρεσιών που εμπλέκονται στον θεσμό της ένταξης.

Στην Ελλάδα παρατηρείται τα τελευταία χρόνια μια εξέλιξη κυρίως με τον θεσμό των τμημάτων ένταξης (παλαιότερων ειδικών τάξεων) που λειτουργούν στα κανονικά σχολεία. Τα τμήματα ένταξης, όμως, πρέπει να λειτουργούν κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις.
1. Ύπαρξη εξειδικευμένου προσωπικού (ειδικών παιδαγωγών, ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών, βοηθητικού προσωπικού)
2. Ύπαρξη κατάλληλου χώρου, άνετου και εξοπλισμένου με όλα τα απαραίτητα εποπτικά μέσα και υλικά.
3. Ενημέρωση συναίνεση των γονέων των άλλων μαθητών, καθώς και του συλλόγου διδασκόντων, ώστε να αποφεύγονται οι συγκρούσεις.
4. Διαρκή επιστημονική ενημέρωση των ειδικών δασκάλων για τα σύγχρονα πορίσματα των επιστημών της αγωγής.
5. Μετεκπαίδευση όλων των εμπλεκόμενων εκπαιδευτικών σε τακτά χρονικά διαστήματα.
6. Άμεση επέκταση των τμημάτων ένταξης με ανάλογα εκπαιδευτικά προγράμματα ένταξης συνεκπαίδευσης και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ώστε να υπάρχει συνέχεια του έργου των δασκάλων του δημοτικού σχολείου.

Είναι επιθυμία όλων των εμπλεκόμενων φορέων στον τομέα της ειδικής αγωγής, το ελληνικό δημοτικό σχολείο να αποκτήσει την ευελιξία που χρειάζεται, ώστε η ένταξη των ατόμων με ειδικές ανάγκες να γίνει συστατική, προχωρώντας σε όλες τις αλλαγές στη δομή, τον ρυθμό και τις απαιτήσεις του αναλυτικού προγράμματος, ώστε να ανταποκρίνεται στον πραγματικό προορισμό της αγωγής του παιδιού.

ΑΝΔΡΕΑΣ Φ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Επίτιμος Σχολικός Σύμβουλος Ειδικός Παιδαγωγός, Πολιτικός Επιστήμονας