Η Τουρκία αλλά και ο Έρογλου ισχυρίζονται συνεχώς ότι μια λύση μπορεί να επιτευχθεί πολύ σύντομα, ακόμη και πριν από το τέλος αυτού του χρόνου, σε μια διαδικασία του «πάρε- δώσε». Διακηρύττουν δε στον υπόλοιπο κόσμο ότι είναι η ελληνοκυπριακή πλευρά που ροκανίζει τον χρόνο γιατί «δεν θέλει λύση» και υπαινίσσονται το ενδεχόμενο ενός «Σχεδίου Βήτα», το οποίο πιθανώς να είναι και ο τελικός πραγματικός τους στόχος. Εμείς, και ιδιαίτερα ο Πρόεδρός μας, εξηγούμε πως αν υπάρχει κάποιος που επείγεται για λύση είναι η ελληνοκυπριακή πλευρά.

Τώρα, γιατί δεν το λύουμε το Κυπριακό «χθες», όπως επεδίωκε ο πρώην Πρόεδρος κ. Βασιλείου; Γιατί δεν συναινούμε να πάμε στα γρήγορα στην τελευταία φάση του πάρε-δώσε; Αν αναζητήσουμε και τις εκτιμήσεις από «τρίτους», πιθανό να διαπιστωθεί ότι μια λύση σε «τρεις μήνες», όπως ισχυρίζεται η τουρκική/τουρκοκυπριακή πλευρά, είναι εκτός μιας λογικής προοπτικής. Συναφώς αναφέρομαι στις πρόσφατες δηλώσεις του νέου απεσταλμένου, του Νορβηγού κ. Άιντα, από τις οποίες επιλέγω δυο: «...υπάρχουν και μια σειρά από προκλήσεις που, εάν προσθέσουμε και τις περιφερειακές στρατηγικές, πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο για να δοκιμάσει κανείς...» και «...φανταστείτε να πετύχουμε διευθέτηση, για παράδειγμα, μέσα στον επόμενο χρόνο...». Επομένως, να ελπίζουμε ότι θα μπορούμε να καταλήξουμε σε μια συμφωνία μέχρι το τέλος του επομένου έτους.

Ερώτηση: Μια τέτοια στόχευση, δηλαδή μια παράταση των συνομιλιών για μέχρι τον επόμενο χρόνο, θα είναι αποδεκτή από την άλλη πλευρά; Έχω τη γνώμη ότι εκείνη η πλευρά επιδιώκει να μπούμε σύντομα στη φάση του πάρε-δώσε, επιδιώκοντας να κρατήσει, έτσι, κάποιες από τις πιο σημαντικές γι' αυτή μαξιμαλιστικές της απαιτήσεις, που έχει ήδη υποβάλει στην πρώτη φάση. Δικός μας άμεσος στόχος, η εξουδετέρωση της πρώτης στρατηγικής επιδίωξης της άλλης πλευράς για ένα πάρε-δώσε «χθες» και παράλληλα η αποφυγή του δεύτερου στόχου της για ένα Σχέδιο Βήτα.

Πότε, επομένως, θα είμαστε σε θέση για ένα «δίκαιο/ισότιμο» πάρε- δώσε; Ασφαλώς μετά που θα έχουμε πετύχει τη γεφύρωση των σημαντικότερων διαφορών μας με την άλλη πλευρά. Όμως μέχρι σήμερα, σε όλες τις φάσεις των διαπραγματεύσεων, το μόνο «χαρτί» που είχαμε στις διαπραγματεύσεις ήταν το διεθνές δίκαιο μιας χώρας που είναι μέλος των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που βρίσκεται υπό ημι-κατοχή, ενώ η Τουρκία παίζει το «χαρτί» της από θέση ισχύος, σαν χώρα που την υπολογίζουν και την ανέχονται πολλοί από όσους θα θέλαμε να μας συμπαρασταθούν.

Σήμερα, σημειώνουμε, είναι η πρώτη φορά στα σαράντα τόσα χρόνια των διαπραγματεύσεων που εκτός από το δίκαιο έχουμε και ένα άλλο, αρκετά ισχυρό, διαπραγματευτικό χαρτί, αυτό του σχεδόν απόλυτου ελέγχου της διαχείρισης του υποθαλάσσιου πλούτου που ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς και του ελέγχου των διαδρόμων των αγωγών προς τις χώρες της Ευρώπης. Αξιοποιώντας σωστά και αυτό το χαρτί, θα μπορούμε να πετύχουμε αρκετά από όσα θα θέλαμε σε μια διαδικασία γεφύρωσης των διαφορών και κατάληξης, ακολούθως, στο πάρε-δώσε.

Σημειώνουμε, επίσης, ότι μια λύση του Κυπριακού μέσα στον επόμενο χρόνο θα είναι και η επίμονη απαίτηση των επιχειρηματικών συνεταίρων μας Noble, Eni, Total, ως προϋπόθεση για τις επενδύσεις δισεκατομμυρίων που θα χρειαστούν για την ανόρυξη και την οικονομική αξιοποίηση του υποθαλάσσιου αυτού πλούτου.

Είναι στο χέρι μας, επομένως, να διαπραγματευθούμε ορθά και με αξιοποίηση των διαφόρων εμπλεκομένων συμφερόντων, για να συναινέσει και η τουρκική πλευρά σε μια λύση «αμοιβαίου οφέλους». Μια τέτοια λύση εκτιμάται ότι θα είναι εφικτή μέσα στον επόμενο χρόνο, που όλοι οι ευνοϊκοί για εμάς παράγοντες θα συντρέχουν. Ταυτόχρονα, όμως, αν αφήσουμε τον χρόνο αυτόν αναξιοποίητο, για τυχόν δικές μας μαξιμαλιστικές επιδιώξεις, πιθανό να μας επιβληθεί μια «δεύτερη Ζυρίχη», ένα «Σχέδιο Βήτα», που θα χάσουμε «και τα αβγά και το καλάθι».

ΓΙΩΡΓΟΣ Δ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ