Είναι τόσα πολλά που δεν έγιναν και τόσα πολλά που πρέπει να γίνουν και στη δική μας πατρίδα…
Ο θεσμός της οικογένειας δέχτηκε βαρύτατο πλήγμα με την τουρκική εισβολή και κατοχή. Οικογένειες ξεριζώθηκαν, χωρίστηκαν, ξενιτεύτηκαν. Έχασαν παιδιά. Βίωσαν το δράμα των αγνοουμένων και εγκλωβισμένων. Ρίχτηκαν στη βιοπάλη. Ακολούθησε η αστικοποίηση. Πολλές οι πιέσεις, οι επιδράσεις και προκλήσεις από το συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον της παγκοσμιοποίησης, τον ξενόφερτο τρόπο ζωής, τα δυτικά πρότυπα, τα μεταναστευτικά ρεύματα, τους αλλοδαπούς εργάτες και οικιακές βοηθούς, που ανέλαβαν το μεγάλωμα των παιδιών...
Το βιβλίο μου «Η μετεξέλιξη της κυπριακής οικογένειας», που παρουσιάστηκε προ ημερών στην Πύλη Αμμοχώστου, είναι βασισμένο σε μια ενδιαφέρουσα εθνογραφικού τύπου ποιοτική έρευνα, που πραγματοποίησα στα πλαίσια της διπλωματικής μου εργασίας, το 2010, παρακολουθώντας το μεταπτυχιακό πρόγραμμα Σπουδών «Φύλο και Νέα Εργασιακά και Εκπαιδευτικά Περιβάλλοντα στην Κοινωνία της Πληροφορίας», στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου.
Πέρα από το θεωρητικό μέρος, που εξετάζει τη ρευστότητα στον θεσμό της οικογένειας παγκόσμια, στην Ελλάδα και στην Κύπρο, εξετάζεται το ιδεολογικό υπόβαθρο της μετεξέλιξης της κυπριακής οικογένειας τα τελευταία σαράντα περίπου χρόνια, μέσα από τις βιωματικές εμπειρίες, απόψεις και εισηγήσεις τριών γενεών γυναικών, της γιαγιάς, της κόρης και της εγγονής, από την ίδια φαμίλια. Στις ομάδες εστίασης συμμετείχαν αυτόχθονες και πρόσφυγες γυναίκες, διαφόρων μορφωτικών επιπέδων, γεωγραφικών περιοχών και βιωματικών εμπειριών.
Αυτό μας επέτρεψε να ιχνηλατήσουμε το πώς, πόσο, με ποια ταχύτητα και προς ποια κατεύθυνση μεταβάλλονται οι κοινωνικές αξίες, οι πολιτισμικές αντιλήψεις και συμπεριφορές. Καταγράψαμε τις ανησυχίες για τον μιμητισμό από τον ξενόφερτο δυτικό τρόπο ζωής, την σοβούσα αξιακή κρίση, την υπερκατανάλωση, τον νεοπλουτισμό, τη μεγαλομανία, την αγωνία για το πού πάμε.
Διαπιστώσαμε πως η περίπτωση της Κύπρου συνιστά μια ξεχωριστή και ειδική κοινωνική οντότητα και ένα ιδιαίτερο σύστημα κοινωνικού μορφώματος, με πολλές ιδιαιτερότητες και ιδιάζοντα χαρακτηριστικά.
Ιχνηλατώντας την πορεία της κοινωνίας, είδαμε τη γενιά των γυναικών άνω των 65 ετών να έχει στερηθεί πολλά, τη δική μας γενιά των 45-65 ετών, να έχει ζήσει έναν βίαιο ξεριζωμό και μια κοινωνική επανάσταση μπαίνοντας δυναμικά στην αγορά εργασίας και στα πανεπιστήμια. Προσφέραμε στο πιάτο, ό,τι εμείς στερηθήκαμε και αποκτήσαμε με κόπο, για να έχουν τα δικά μας παιδιά καλύτερες προοπτικές και ευκαιρίες για μόρφωση, εργοδότηση και ένα στέρεο μέλλον…
Και, όμως, σήμερα κλαίμε επί των ερειπίων. Ανεχτήκαμε κι αφήσαμε τα πράγματα να εξελιχθούν από το κακό στο χειρότερο. Συρθήκαμε σε μιαν αχαλιναγώγητη οικονομική και αξιακή κρίση και σε ένα πρωτοφανές κούρεμα καταθέσεων. Ανεχθήκαμε την Τρόικα να μας χειρίζεται ως μαριονέτες...
Κάθε μέρα αποκαλύπτονται σκάνδαλα, διαπλοκές, ανίερες δοσοληψίες. Ο κόσμος προβληματίζεται. Ατέλειωτη η κατηφόρα. Εκποιήσεις σπιτιών, εκπτώσεις σε θέματα αρχών. Η ατιμωρησία των ενόχων συνεχίζεται. Στάχτη στα μάτια, οι μεμονωμένες συλλήψεις. Παντελής η απουσία καθαρών ηγετικών προτύπων και ενεργών πολιτών με όραμα, για να οδηγηθεί η χώρα σε πνευματική ανάταση και σωτηρία. Οι πνευματικοί άνθρωποι σιωπούν. Κι όταν μιλούν, η άποψή τους δεν εισακούεται.
Γεμίσαμε, από τη μια, με βολεμένους και καλοπερασάκηδες, αρεστούς στο σύστημα. Κι από την άλλη, με ανθρώπους προβληματισμένους, γιατί βρέθηκαν ξαφνικά στο μάτι του κυκλώνα, στην ανεργία, στην αβεβαιότητα, κουρεμένοι κι απατημένοι…
Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου μου, κάνω έκκληση στην Πολιτεία, τα κόμματα, και σε οργανωμένους φορείς, να συμπαραταχθούμε στον αγώνα για να δημιουργήσουμε ένα ισχυρό δίχτυ προστασίας για την κυπριακή οικογένεια. Να διαφυλάξουμε τον θεσμό ως κόρην οφθαλμού.
Απαιτούνται πόροι, υποδομές και ουσιαστική στήριξη για τη συμφιλίωση οικογενειακών και επαγγελματικών υποχρεώσεων. Ενεργός συμμετοχή στον εκσυγχρονισμό και την πλήρη εφαρμογή του νομοθετικού πλαισίου για στήριξη ευάλωτων ομάδων. Καταπολέμηση στερεοτύπων, δημοκρατικών ελλειμμάτων. Πρόληψη και καταστολή της βίας κατά της κοινωνίας, της οικογένειας, της γυναίκας, της νέας γενιάς… Είναι τόσα πολλά που δεν έγιναν και τόσα πολλά που πρέπει να γίνουν και στη δική μας πατρίδα… Ας γρηγορήσουμε!
ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
[email protected]
Τέως ευρωβουλευτής
