Λειτουργεί αυτές τις μέρες έκθεση βιβλίου στην ελληνική πρωτεύουσα, στον χώρο του Ζαππείου. Τυχαία το πληροφορήθηκα, από κάποιον με τον οποίο επικοινωνούμε μέσω face book.

Μια βραδινή περιδιάβαση είναι πάντα ευχάριστη, αλλά φέτος, όπως πληροφορήθηκα, η προσέλευση του κοινού ήταν ιδιαίτερα απογοητευτική. Για να είμαι ειλικρινής, στόχος μου ήταν να αγοράσω ένα βιβλίο του Κ. Δημητριάδη, σχετικό με τα όσα συνέβησαν στο νησί το καλοκαίρι του '74.

Στο περίπτερο των εκδόσεων ΠΕΛΑΣΓΟΣ, αφού πήρα το συγκεκριμένο βιβλίο, ξεφύλλισα, έτσι στα γρήγορα, και κάποια άλλα. Υπάρχει πραγματικά μεγάλος αριθμός έργων συγγραφικών, εκατόν δέκα περίπου, μου είπε ο υπεύθυνος του περιπτέρου, που αναλύουν τα γεγονότα αυτά της εισβολής του '74, τα οποία στάθηκαν μοιραία για την πατρίδα μας. Και σίγουρα μπαίνεις στον πειρασμό να πάρεις όχι ένα, αλλά πολύ περισσότερα…

Πήρα στα χέρια μου, μεταξύ άλλων και του έριξα μια ματιά, και το βιβλίο του μ. Σ/χη Δημ. Μπίκου, που ήταν τότε διοικητής Τάγματος Επιστρατεύσεως, με έδρα της μονάδος του κάπου δυτικά της Κερύνειας. Είχα στο παρελθόν διαβάσει αρκετές επιστολές που ο Δ. Μπίκος έστελνε στον κυπριακό Τύπο.

Έτσι όπως το ξεφύλλιζα, το μάτι μου έπεσε τυχαία σε μια σελίδα, όπου δεν υπήρχαν αναλύσεις ή περιγραφές μαχών, αλλά διαψεύσεις. Αμφισβητούσε, δηλαδή, στοιχεία, που ένας άλλος συνάδελφός του, που έλαβε κι αυτός μέρος στα τραγικά εκείνα γεγονότα, περιέγραφε, δίνοντας φυσικά τη δική του εκδοχή…

Αυτό το βρήκα πολύ λυπηρό.

Και δεν συμβαίνει, βέβαια, μόνο σε αυτή τη συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά και σε πολλές άλλες…

Και ο ανυποψίαστος αναγνώστης, όπως εγώ παραδείγματος χάριν, που διαβάζει αυτά τα έργα, και δεν έχει άμεση γνώση των πολεμικών επιχειρήσεων στην περιοχή, παρόλο ότι εγώ τα έζησα 15χρονο παιδάκι στην Κερύνεια τότε, δεν ξέρει τι να θεωρήσει αληθινό και τι κατασκευασμένο. «Κατασκευασμένο», για εξυπηρέτηση προσωπικών λόγων, αποποίηση ευθυνών, δικαιολόγηση παραλείψεων ή για άλλους λόγους που δεν γνωρίζω.

Και διερωτώμαι:

Πότε, επιτέλους, θα καταγραφούν αυτά τα τόσο σημαντικά για την Κύπρο μας, ιστορικά γεγονότα, με τρόπο πλήρως αντικειμενικό, από κάποιον ή κάποιους, που θα παρακολουθούν από μια ουδέτερη-αντικειμενική σκοπιά (όσο γίνεται βέβαια), και θα ενημερώνουν τον μέσο αναγνώστη για τις πραγματικές ευθύνες ή πράξεις, εκείνων που οδήγησαν την πατρίδα μας ένα βήμα πριν από την καταστροφή?

Με το να αναφερόμαστε έτσι αόριστα στη Χούντα των Αθηνών, στον Μπονάνο, στον Γεωργίτση, στον Αραπάκη, στον «αόρατο δικτάτορα» Δ. Ιωαννίδη, στη CIA κ.λπ., δεν νομίζω ότι εκτελούμε σωστά το χρέος μας προς την Ιστορία. Δεν δικαιώνεται έτσι η θυσία, η γενναιότητα, η αυταπάρνηση ενός Κουρούπη (διοικητής του 251 Τ.Π. στην Γλυκιώτισσα), που με δύο μόνο λόχους αντιμετώπισε τα πανίσχυρα Μ-47 και Μ-48 του Αττίλα. Ή ενός Γ. Κατσάνη, διοικητού Μοίρας Καταδρομών… Ή, επίσης, ενός Ε/κ ήρωα, του θρυλικού πλέον Τάσου Μάρκου, για να μην περιοριστούμε μόνο σε Ελλαδίτες ήρωες…

Οφείλει η Πολιτεία, επιτέλους, να αποδώσει τα του Καίσαρος τω Καίσαρι, τεκμηριωμένα και με διασταυρωμένα στοιχεία. Μετά από 40 τόσα χρόνια. Και να μην αρκείται σε τυπολατρικά-ετεροχρονισμένα μνημόσυνα ηρώων, των οποίων ανευρέθησαν τα οστά με τη μέθοδο του DNA. Δεν λέω πως δεν χρειάζονται και αυτά, προς ηθική ικανοποίηση των συγγενών τους. Χρειάζονται.

Απλώς τονίζω πως δεν είναι αρκετά για τη μνήμη και δικαίωση του συνόλου των ηρώων που χάθηκαν το 1974, για να έχουμε εμείς σήμερα την πολυτέλεια να παραμένουμε ζωντανοί και να καταθέτουμε δάφνινα στεφάνια…

Α. ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΗΣ
Ερευνητής