Έκλεισαν αυτόν τον χρόνο 200 (διακόσια) χρόνια όταν οι Έλληνες πατριώτες Νικόλαος Σκουφάς, Αθανάσιος Τακάλωφ, Εμμανουήλ Ξάνθος και Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος ίδρυσαν στην Οδησσό της Ουκρανίας τη μυστική αντιστασιακή οργάνωση «Φιλική Εταιρεία», που στόχο είχε την προετοιμασία του αγώνα για απελευθέρωση του υπόδουλου έθνους των Ελλήνων. Μέχρι τότε (1814) άγιοι, μάρτυρες ήρωες, καλώς αθλήσαντες μεν, δεν έφεραν αποτέλεσμα, δε! Ωραία τα κηρύγματα του Ρήγα Φεραίου. Θαυμαστός ο Αγώνας αυτού και των συντρόφων του. Ωραία τα κηρύγματα του Αγίου της κλεφτουριάς Κοσμά του Αιτωλού. Θαυμαστό το έργο του. Απαραίτητο όπως και του Ρήγα. Ο σπόρος που έσπειραν έπρεπε να βλαστήσει! Και για να βλαστήσει, έπρεπε να ποτιστεί «με αίμα και της καρδιάς το πύρωμα». Και αυτό έπρεπε να γίνει οργανωμένα, διαφορετικά το αίμα της κλεφτουριάς πήγαινε χαμένο (π.χ. Κατσαντώνης και τα μεμονωμένα κινήματα).
Οι ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας δεν ήταν επώνυμοι προύχοντες. Δεν ήταν κοτσαμπάσηδες. Δεν ήταν Δεσποτάδες της Εκκλησίας. Δεν είχαν μεγάλη οικονομική επιφάνεια, ούτε κοινωνική ή πολιτική. Είχαν όμως υπέρμετρο πατριωτισμό και καύση καρδιάς για τη σκλάβα πατρίδα και το κατάντημα του Ελληνισμού, που υπέφερε τα πάνδεινα (παιδομάζωμα, σφαγές, καταλήστευση της γης του, σκοταδισμός με την ανύπαρκτη παιδεία). Το πάθος των ηρωικών ιδρυτών της Φιλικής Εταιρείας ενέπνευσε την ιδέα πως μόνο μια μυστική οργάνωση, που θα δέσμευε με όρκο τους όποιους αγωνιστές που θα εγίνοντο μέλη της, θα οδηγούσε την πατρίδα στην ελευθερία. Και τέτοια μέλη έπρεπε να είχαν «αρετήν και τόλμην» και αυτήν την πρόνοια έβαλαν στον όρκο των Φιλικών όπως αποδεικνύει το περιεχόμενό του.
Με την ευκαιρία, λοιπόν, των 200 χρόνων από το ιστορικό αυτό γεγονός πρέπει να μελετήσουμε τι να κάνουμε σήμερα ως Έλληνες και ειδικά εμείς οι Κύπριοι. Πού σκοντάψαμε;
Λόγω της λαίλαπας της τουρκικής (πάλι) κατοχής κάποιοι εθνομηδενιστές παραπήραν αέρα. Χρειάζεται αντίσταση. Ο Θουκυδίδης είχε πει πως «ο εσωτερικός εχθρός είναι δύο φορές εχθρός». Και ασφαλώς ο πρώτιστος είναι τα εσωτερικά πάθη της ψυχής. Θέλει όντως αρετήν και τόλμην η ελευθερία. Την αρετήν όμως καλλιεργεί ΜΟΝΟΝ η Εκκλησία. Και Εκκλησία δεν είναι ο Αρχιεπίσκοπος, αλλά όλο το ποίμνιο των λογικών προβάτων.
Η Ιστορία διδάσκει : «Όλβιος όστις της ιστορίας έσχεν μάθησιν». Αθάνατε Θουκυδίδη!
Έλεγε ο όρκος των φιλικών μεταξύ άλλων:
«Ορκίζομαι ενώπιον του αληθινού Θεού, οικειοθελώς, ότι θέλω είναι επί της ζωής μου πιστός εις την Εταιρείαν κατά πάντα. Να μη φανερώσω το παραμικρόν από τα σημεία και τους λόγους της….
»Ορκίζομαι να μη ωφελώμαι κατ' ουδένα τρόπον από τα χρήματα της εταιρείας, θεωρών αυτά ως ιερόν πράγμα και ενέχυρον, ανήκον εις το έθνος μου.
»Ορκίζομαι να προσέχω πάντοτε τη διαγωγή μου, να είναι ενάρετος. Να ευλάβωμαι τη θρησκεία μου, χωρίς να καταφρονώ τας ξένας. Να δίνω το καλόν παράδειγμα.
…»Τέλος πάντων, ορκίζομαι εις Σε, ω ιερά πλην τρισαθλία πατρίς!… ότι αφιερώνομαι όλος εις Σε…»
Αυτά είναι μερικά απ' όσα περιλαμβάνει ο όρκος της Φιλικής Εταιρείας. Ελπίζω να γίνει κάποια εκδήλωση για το κοσμοϊστορικό αυτό γεγονός, που οδήγησε στην Επανάσταση του '21 και την εθνική παλιγγενεσία …
Α.Γ. ΚΟΥΦΤΕΡΟΣ
Θεολόγος
