Η ΑΗΚ είναι υποχρεωμένη να σχολιάσει την επιστολή του βουλευτή Γιώργου Βαρνάβα με τίτλο «Το νέο χαράτσι της ΑΗΚ», που δημοσιεύτηκε σε έντυπα μέσα, με την οποία ο

κ. Βαρνάβα καταφέρεται εναντίον της απόφασης της ΑΗΚ να επιβάλει ετήσιο επιτόκιο 4,5% στους καθυστερημένους λογαριασμούς ρεύματος και εναντίον της ΑΗΚ γενικότερα.

Επιγραμματικά η ΑΗΚ αναφέρει ότι η επιβολή τόκου στους καθυστερημένους λογαριασμούς δεν λήφθηκε χωρίς σοβαρό προβληματισμό από τον Οργανισμό και ήταν μια απόφαση που κρίθηκε αναγκαία για να αναχαιτιστεί μια αυξητική τάση στους απλήρωτους λογαριασμούς της ΑΗΚ, το ύψος των οποίων έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις το τελευταίο διάστημα και ιδιαίτερα μετά τις δυσμενείς εξελίξεις στην οικονομία του τόπου από το 2013 και μετά.

Επειδή ο κ. Βαρνάβα κάνει αναφορά για κέρδη της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου
€150 εκατομμύρια τα τελευταία δύο χρόνια, η ΑΗΚ διευκρινίζει ότι το ετήσιο πλεόνασμά της είναι πολύ χαμηλότερο και απόλυτα αναγκαίο για την εξυπηρέτηση των δανείων που έχει συνάψει μετά από οδηγίες της Πολιτείας, για σκοπούς κάλυψης των αναγκών του τόπου σε ηλεκτρική ενέργεια. Ενώ βέβαια στον υπολογισμό του όποιου πλεονάσματος της Αρχής, θεωρείται ότι οι λογαριασμοί της ΑΗΚ εξοφλούνται κανονικά, κάτι που δεν συμβαίνει στην πράξη. Στη Συνεδρία της Επιτροπής Εμπορίου της Βουλής, την περασμένη Πέμπτη, η ΑΗΚ υπέβαλε σχετικό υπόμνημα για το θέμα αυτό.

Το μέτρο της επιβολής τόκου υπερημερίας 4,5% στους καθυστερημένους λογαριασμούς έχει εισαχθεί πρώτιστα ως αντικίνητρο γι' αυτούς που, ενώ έχουν τη δυνατότητα να τους εξοφλούν, δεν το πράττουν, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός ότι η ΑΗΚ δεν αποκόπτει αβασάνιστα την παροχή στους πελάτες της, ανεξαρτήτως της κατηγορίας στην οποία αυτοί είναι ενταγμένοι. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η επιβάρυνση τόκου είναι πολύ μικρή, αφού το 4,5% αφορά ετήσιο επιτόκιο. Με αυτήν τη χρέωση η ΑΗΚ δεν ανακτά τα πραγματικά έξοδα που οι καθυστερήσεις αυτές επιφέρουν στον Οργανισμό, με δεδομένο ότι η ίδια καταβάλλει μεγαλύτερο επιτόκιο σε πλείστα από τα δάνειά της. Θα λειτουργήσει όμως ως αντικίνητρο για όσους, ενώ μπορούν, αποφεύγουν να εξοφλήσουν τους λογαριασμούς τους.

Η ΑΗΚ αναγνωρίζει, βεβαίως, τις δύσκολες οικονομικά στιγμές που διέρχεται ο τόπος, γι’ αυτό και έχει εξαιρέσει από το μέτρο της επιβολής τόκου στην περίπτωση καθυστέρησης εξόφλησης λογαριασμού, τις ευάλωτες ομάδες που είναι ενταγμένες στη Διατίμηση 08, ενώ οι διευκολύνσεις που θα παραχωρούνται στις ομάδες αυτές για εξόφληση τυχόν καθυστερημένων ποσών που έχουν συσσωρευτεί θα γίνονται επίσης χωρίς την καταβολή οποιουδήποτε τόκου.

Πρέπει να καταστεί ξεκάθαρο ότι η ΑΗΚ δεν έχει νομικά το δικαίωμα να καθορίζει κοινωνική πολιτική και να διαχωρίζει και χρεώνει τους πελάτες ανάλογα με την οικονομική τους κατάσταση. Το δικαίωμα και την ευθύνη του καθορισμού κοινωνικής πολιτικής έχει αποκλειστικά η Πολιτεία. Σε περίπτωση που η Πολιτεία αποφασίσει τη διεύρυνση των δικαιούχων για ένταξη στη Διατίμηση 08 έτσι ώστε και άλλες ομάδες πολιτών να απολαμβάνουν οικονομικών προνομιών σε ότι αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, μπορεί να το πράξει. Η ΑΗΚ θα συνεργαστεί με την Πολιτεία σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, όπως έχει πράξει και στο παρελθόν.

Επειδή στην επιστολή του κ. Βαρνάβα τίθενται και ορισμένα ερωτήματα, τα ερωτήματα αυτά παρατίθενται πιο κάτω μαζί με τις σχετικές απαντήσεις της ΑΗΚ.

Ερώτηση 1: Το καπέλο του 4,5% θα αφορά και τα τέλη για ΑΠΕ και ρύπους, αλλά και το ΦΠΑ;

Απάντηση: Αρχικά απορρίπτεται ο χαρακτηρισμός του κ. Βαρνάβα περί καπέλου, αφού κανένα ποσό δεν θα χρεώνεται στους συνεπείς πελάτες που θα εξοφλούν έγκαιρα τους λογαριασμούς τους. Με το μέτρο αυτό η ΑΗΚ ανακτά μέρος μόνο του εξόδου στο οποίο ο πελάτης την υποβάλλει λόγω της ασυνέπειάς του. Προφανώς ο κ. Βαρνάβα ξεκινά με δεδομένο ότι η ΑΗΚ έχει υποχρέωση να χρηματοδοτεί με μηδενικό επιτόκιο τους πελάτες της. Τέτοια υποχρέωση όμως δεν έχει ούτε η ΑΗΚ ούτε οποιοσδήποτε άλλος Οργανισμός.

Η ετήσια χρέωση 4,5% θα φορά ολόκληρο το ποσό του λογαριασμού και αυτό είναι σωστό, αφού και η ίδια η ΑΗΚ προπληρώνει και τον ΦΠΑ που αποτελεί το μεγαλύτερο ποσοστό των επιβαρύνσεων που η Πολιτεία έχει επιβάλει στους λογαριασμούς της ΑΗΚ, αλλά και πλείστες άλλες από τις επιβαρύνσεις αυτές. Σημειώνεται ότι η ΑΗΚ προπληρώνει επίσης το καύσιμο που αποτελεί το μεγαλύτερο ποσοστό ενός λογαριασμού.

Ερώτηση 2: Γιατί η ΑΗΚ συνεχίζει να παρέχει δωρεάν ρεύμα σε κατοχικά φυλάκια και στους Τουρκοκύπριους κατοίκους της Πύλας και του Περγάμου;

Απάντηση 2: Πρέπει να καταστεί ξεκάθαρο ότι τις αποφάσεις στο θέμα αυτό τις παίρνει η Πολιτεία και ότι η ΑΗΚ τις εφαρμόζει, για λόγους που ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί. Αυτό έχει επεξηγηθεί πλείστες φορές σε διάφορες Επιτροπές της Βουλής. Ξεκάθαρο πρέπει να καταστεί, επίσης, το γεγονός ότι η ΑΗΚ δεν παρέχει δωρεάν ρεύμα σε κατοχικά φυλάκια.

Ερώτηση 3: Γιατί οι καταναλωτές να πληρώνουν τις σπατάλες, τις λιμουζίνες και τα υπερπρονόμια που απολαμβάνει μια μερίδα της ηγεσίας της ΑΗΚ;

Απάντηση 3: Το μισθολόγιο της ΑΗΚ είναι εναρμονισμένο με αυτό του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Επειδή ο κ. Βαρνάβα κάνει αναφορά σε υπερπρονόμια που απολαμβάνει μια μερίδα της ηγεσίας της ΑΗΚ, πρέπει να αναφερθεί ότι οι απολαβές στις διευθυντικές θέσεις της ΑΗΚ είναι χαμηλότερες από αντίστοιχες διευθυντικές θέσεις του ιδιωτικού τομέα στην Κύπρο, κάτι που έχουν καταδείξει όλες οι σχετικές μελέτες που έχουν γίνει. Σε ό,τι αφορά τις σπατάλες και τις λιμουζίνες για τις οποίες κάνει αναφορά ο κ. Βαρνάβα, η ΑΗΚ επιφυλάσσεται να απαντήσει όταν ο κ. Βαρνάβα συγκεκριμενοποιήσει τους ισχυρισμούς του. Η ΑΗΚ διαθέτει αυτοκίνητο μόνο στον Γενικό Διευθυντή και η χρήση του αυτοκινήτου περιορίζεται αποκλειστικά σε υπηρεσιακούς σκοπούς με βάση τη σύμβαση εργασίας.

Ερώτηση 4: Ποια μέτρα λαμβάνει η ΑΗΚ για εκείνες τις ομάδες καταναλωτών που -είτε εμπίπτουν στις ευάλωτες ομάδες είτε όχι, εντούτοις- αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσκολίες να αποπληρώσουν τους υπερβολικά υψηλούς λογαριασμούς ρεύματος;

Απάντηση 4: Όπως έχει ήδη επεξηγηθεί, το θέμα της Κοινωνικής Πολιτικής είναι αρμοδιότητα της Πολιτείας. Με βάση τους νόμους, η ΑΗΚ δεν έχει καν το δικαίωμα να χαράσσει και να ασκεί κοινωνική πολιτική. Την ίδια άποψη έχει εκφράσει επανειλημμένως και η Ελεγκτική Υπηρεσία της Δημοκρατίας στις ετήσιες εκθέσεις της για την ΑΗΚ. Στα πλαίσια αυτά, η Πολιτεία έχει εισαγάγει την προνομιούχα Διατίμηση 08, στην οποία δικαιούνται να ενταχθούν οι ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού όπως αυτές έχουν καθοριστεί από την Πολιτεία.

Η ΑΗΚ, από την πλευρά της, με βάση και τα πρόσφατα μέτρα που έχει ανακοινώσει, παρέχει ευκολίες αποπληρωμής των καθυστερημένων οφειλών, σε όλους τους πελάτες της.

Ερώτηση 5: Υπάρχει μήπως ολοκληρωμένο σχέδιο είτε από την ΑΗΚ είτε από την Κυβέρνηση για ελάφρυνση των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων από τους εξοντωτικούς λογαριασμούς ρεύματος, οι οποίοι έχουν καταντήσει μόνιμος εφιάλτης για όλα τα νοικοκυριά;

Απάντηση 5: Οι υψηλές διατιμήσεις της ΑΗΚ είναι αποτέλεσμα λανθασμένων διαχρονικά αποφάσεων της Πολιτείας. Μείωση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο είναι δυνατή μόνο με την εξεύρεση εναλλακτικού καυσίμου για σκοπούς ηλεκτροπαραγωγής. Η ΑΗΚ δοκίμασε σε διάφορες περιπτώσεις να απεξαρτηθεί από το πετρέλαιο, κάθε φορά όμως οι προσπάθειες αυτές έβρισκαν αντίθετη την Πολιτεία, η οποία θεωρεί ότι η εξασφάλιση εναλλακτικού καυσίμου είναι δική της αρμοδιότητα και προς την κατεύθυνση αυτή πραγματοποιεί τις δικές της ενέργειες.

Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο είναι πλήρως ελευθεροποιημένη και ανοικτή σε ενδεχόμενο ανταγωνισμό και η ΑΗΚ θεωρεί ότι σε περίπτωση που οι εν δυνάμει ανταγωνιστές της ΑΗΚ ήταν σε θέση να προσφέρουν ρεύμα σε χαμηλότερες τιμές, θα το είχαν πράξει μέχρι τώρα.