Η Αμφίπολη ήταν αρχαία πόλη χτισμένη στην ανατολική Μακεδονία, στις όχθες του ποταμού Στρυμόνα, στη θέση πόλης που παλαιότερα ονομαζόταν «Εννέα Οδοί» ή πολύ κοντά σε αυτήν. Η Αμφίπολη ιδρύθηκε από Αθηναίους το 437 π.Χ. με στόχο τον έλεγχο των μεταλλείων της Θράκης, αλλά πέρασε στα χέρια των Σπαρτιατών κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης του Πελοποννησιακού πολέμου, την περίοδο 431-421 π.Χ. Η Νικίειος Ειρήνη το 422 π.Χ. προέβλεπε να αποδοθεί στους Αθηναίους η Αμφίπολη, μια υπόσχεση που δεν υλοποιήθηκε.

Στη συνέχεια η Αμφίπολη έμεινε στην επιρροή των Σπαρτιατών. Μια τελευταία προσπάθεια ανάκτησής της από τους Αθηναίους το 358 π.Χ. απέτυχε και τον επόμενο χρόνο καταλήφθηκε από τον Φίλιππο, τον πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και έγινε μέρος του Βασιλείου των Μακεδόνων.

Με την πτώση του Μακεδονικού Βασιλείου από τους Ρωμαίους η Αμφίπολη έγινε μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Από την πόλη διερχόταν η περίφημη Εγνατία οδός. Στα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια είχε σημαντική οικονομική ανάπτυξη, κάτι που μαρτυρούν και εντυπωσιακές σε μέγεθος και διακόσμηση εκκλησίες της πόλης του 5ου και 6ου αιώνα μ.Χ.

Μετά τις επιδρομές των Σλάβων στα τέλη του 6ου αιώνα μ.Χ., η Αμφίπολη ερήμωσε σταδιακά για να εγκαταλειφθεί εντελώς τον 8ο αιώνα, όταν οι περισσότεροι κάτοικοι κατέφυγαν στην κοντινή παραθαλάσσια πόλη Ηιώνα, που είχε μετονομαστεί από τους Βυζαντινούς σε Χρυσόπολη. Σήμερα στην περιοχή είναι χτισμένος ο ομώνυμος σύγχρονος οικισμός, που βρίσκεται περίπου 60 χλμ. νοτιοανατολικά των Σερρών. (Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια).

Οι ανασκαφές στην Αμφίπολη αποδεικνύουν άλλη μια φορά ότι οι τέχνες και ο πολιτισμός είναι οι μόνες αλήθειες που εξυμνούν το ανθρώπινο είδος μέσα στους αιώνες. Στον αιώνα της παρακμής, της μετακίνησης πληθυσμών, του πλαστικού, της οθόνης, του εξευτελισμού του ανθρώπου και των αποκεφαλισμών, αλλά και των στιγμιαίων συμφερόντων που έχουν ξεπεράσει κάθε όριο θηριωδίας, οδηγώντας λαούς στον σκοταδισμό και στην απελπισία, αναδύεται από τη γη το θαύμα που έκαναν οι πρόγονοί μας, για να αναδειχθούμε εμείς.

Ένα βαρύ φορτίο παγκόσμιας κληρονομιάς, που έρχεται να ρίξει φως στο σκοτάδι του σημερινού κόσμου που ζούμε. Ένα αρχιτεκτονικό έργο, δυο σφίγγες και δυο καρυάτιδες (μέχρι στιγμής) αναδύονται από τη γη, σαν αντίσταση στη σημερινή βαρβαρότητα του ανθρώπινου είδους και της τεχνολογίας του.

Ο καλλιτέχνης αιώνων πριν, με δυο, τρία εργαλεία και ένα κομμάτι μάρμαρο, έρχεται να αντισταθεί με το έργο του στην υπεροπλία, στον φανατισμό, στα συμφέροντα και στην σημερινή μας κατάντια. Η δύναμη της δημιουργίας έναντι της μαζικής καταστροφής.

Η δύναμη του πολιτισμού, έναντι του σκοταδισμού. Ο πόλεμος της εικόνας στις τηλεοράσεις, από τη μια η επανάληψη της 11ης Σεπτεμβρίου με τους πύργους να σωριάζονται και από την άλλη οι σφίγγες να αναδύονται.

Από τη μια οι ανθρώπινες θηριωδίες, από την άλλη η καρυάτιδες. Η δύναμη της τέχνης έρχεται από τα βάθη των αιώνων, διαμέσου ενός τάφου, να αλλάξει ριζικά και αμετάκλητα την οικονομική κατάσταση όλης της περιοχής και να τη βάλει στον παγκόσμιο χάρτη, από τη μια στιγμή στην άλλη. Επίτευγμα που δεν θα μπορούσαν να κάνουν όλοι οι οικονομολόγοι και πολιτικοί μαζί.