Όταν λαμβάνονταν καθοριστικές αποφάσεις, επικράτησαν στενά ιδιωτικά συμφέροντα εις βάρος της κοινωνίας και της οικονομίας, με κορύφωση τον Μάρτιο 2013 και έκτοτε το φαινόμενο συνεχίζεται αμείωτο. Όπως τεκμηριώνεται πιο κάτω, η επικράτηση σκοπιμοτήτων εις βάρος της οικονομίας και της κοινωνίας είναι προφανής.
Το δύσκολο είναι να πεισθούν εκείνοι που διαμορφώνουν πολιτική να αλλάξουν πορεία και μυαλά. Τις προάλλες το Κέντρο Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής τεκμηρίωσε στην Υποεπιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Ευρωκοινοβουλίου (S&D) τη θέση ότι οι συνθήκες σήμερα επιβάλλουν θεμελιακή αναδιάρθρωση των ιδιωτικών χρεών που επικρέμονται στην περιφέρεια της Ευρωζώνης.
Σε αυτό στόχευε μεταξύ άλλων το πλαίσιο προτάσεων που υπέβαλα γραπτώς στο Προεδρικό μετά το κούρεμα, με κύριες εισηγήσεις
α) Παρέμβαση για μείωση καταθετικών και δανειστικών επιτοκίων
β) Σύσταση Εξώδικου Μηχανισμού Επίλυσης Τραπεζικών Διαφορών με δεσμευτικές αρμοδιότητες/εξουσίες, ώστε να ομαλοποιούνται προβληματικά δάνεια (προσώπων και επιχειρήσεων)
γ) Ακύρωση των καταχρηστικών προνοιών/πρακτικών/χρεώσεων που ασκούνται από το τραπεζικό σύστημα για δεκαετίες στην Κύπρο (όπως επιβάλλει η σχετική Ευρωπαϊκή Οδηγία)
δ) Προώθηση της προπληρωμής μέρους των δανείων με μετρητά, έναντι αφαίρεσης τόκων για να υπάρξει εισροή χρημάτων προς το τραπεζικό σύστημα χωρίς φόβο νέου κουρέματος και ε) απονομή δικαιοσύνης.
Τα πλεονεκτήματα πολλά και ουσιαστικά (ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα, μείωση επιτοκίων, αύξηση ρευστότητας, ανταγωνισμός, αποφυγή ενδιάμεσου κόστους δικηγόρων και δικαστηρίων κ.ά.). Λόγω της πρόβλεψης ότι τα προβληματικά δάνεια θα αυξάνονταν και η εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα θα μειωνόταν, έπρεπε να επιδιωχθεί ένα θεσμικό πλαίσιο για να οδηγηθούμε σε νέα ισορροπία, όπου πολλά δάνεια θα ομαλοποιούνταν μέσω διακανονισμού (συμπεριλαμβανομένων της διαγραφής τόκων και χρέους εν ανάγκη).
Στην Κύπρο μεταφέρθηκε η ζημιά και το ρίσκο των τραπεζών στην πλάτη της κοινωνίας, με σχεδιαστές εκείνους που εμφανίζονται προασπιστές της ελεύθερης οικονομίας! Και με δεδηλωμένους στόχους (π.χ. μείωση επιτοκίων, περιορισμός των προβληματικών δανείων, αύξηση ρευστότητας και εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα), φτάσαμε σήμερα στα αντίθετα αποτελέσματα. Ωστόσο, τα ίδια μυαλά συνεχίζουν στην ίδια πορεία. Πολλοί υιοθετούν σήμερα την επίμονή μας θέση για τις καταχρηστικές πρόνοιες/πρακτικές που εφαρμόζουν για δεκαετίες οι τράπεζες στην Κύπρο. Δυστυχώς, στην πράξη άλλα γίνονται και ιδού τρία παραδείγματα:
· Το νομοσχέδιο που στοχεύει να περιορίσει την πρακτική των τραπεζών να αυξάνουν μονομερώς το επιτόκιο, επιτρέπει στις τράπεζες να επιβάλλουν μονομερώς οποιεσδήποτε άλλες χρεώσεις και ταυτοχρόνως νομιμοποιούνται προηγούμενες μονομερείς χρεώσεις.
· Η αναδιάρθρωση βάσει οδηγιών της Κεντρικής Τράπεζας είναι δικαίωμα του δανειολήπτη, που όταν ασκηθεί θέτει σε ενέργεια την προβλεπόμενη διαδικασία. Οι τράπεζες το μετέτρεψαν σε δικό τους δικαίωμα, απαιτώντας νέους εγγυητές και πρόσθετες υποθήκες.
· Οι τράπεζες προτείνουν αναδιαρθρώσεις δανείων όπου περιέχεται η καταχρηστική πρόνοια για δέσμευσή τους ότι δεν θα προσφύγουν σε δικαστήριο να αμφισβητήσουν τυχόν παρανομίες των τραπεζών.
To πιο τρανταχτό παράδειγμα αλλότριων κινήτρων παραμένει το επικοινωνιακό παιγνίδι που παίχτηκε με το λεγόμενο πρώτο κούρεμα Μάρτιο 2013. Ως γνωστόν, ο Μ. Ντράγκι (Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας) δήλωσε ΔΗΜΟΣΙΑ (4 Απριλίου 2013) ότι εκείνη η αρχική συμφωνία στο Eurogroup ακυρώθηκε την επόμενη μέρα μέσω τηλεδιάσκεψης, επειδή κρίθηκε σοβαρό λάθος να φορολογηθούν οι εγγυημένες καταθέσεις.
Δυστυχώς, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αλλά και λεγόμενοι ειδικοί στα ΜΜΕ, επιμένουν να προβάλλουν ως σωστική επιλογή κάτι που δεν υπήρξε ποτέ ως επιλογή. Σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, μια τέτοια παραπλάνηση σε ένα τόσο σοβαρό θέμα θα είχε προκαλέσει θύελλα διαμαρτυριών εναντίον της Κυβέρνησης που το εφάρμοσε. Η δική μου πρόθεση είναι να αποκαλυφτεί η αλήθεια, με σκοπό να αξιολογήσει καθένας όλους όσοι επιδιώκουμε ρόλο στον δημόσιο προβληματισμό σήμερα γύρω από την περαιτέρω πορεία μας.
ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D) -
[email protected]
