Σε ένα άναρχο διεθνές σύστημα κάθε κράτος εξυπηρετεί τα δικά του συμφέροντα, συνεπώς οι Η.Π.Α., το Ηνωμένο Βασίλειο, οι πρώην ΕΣΣΔ και τώρα η Ρωσία, εξυπηρετούν τα δικά τους συμφέροντα, όπως κάθε κράτος οφείλει να πράττει και αυτό θα έπρεπε να κάνει και το κυπριακό κράτος, γιατί έτσι λειτουργούν οι διεθνείς σχέσεις και θεωρείται δεδομένο ότι αυτό το γνωρίζουν όσοι συμβουλεύουν την ηγεσία ενός κράτους.
Η Κυπριακή Δημοκρατία συνήψε συνθήκη συμμαχίας με την Ελλάδα και την Τουρκία, καθώς και συνθήκη εγγυήσεως με την Ελλάδα, την Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Λογικά θα αναμενόταν τότε ότι με τρεις εγγυήτριες δυνάμεις κράτη μέλη του ΝΑΤΟ η Κύπρος θα υπέβαλλε αίτηση για ένταξη στο ΝΑΤΟ, κι όμως αυτό δεν έγινε αφού η Κύπρος πρωτοστάτησε στο κίνημα των αδεσμεύτων χωρών.
Οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ παρεμπόδισαν σε κάποιες περιπτώσεις πριν από το 1974 την πραγματοποίηση τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Δυστυχώς, αυτό δεν έγινε μάθημα στον κυπριακό λαό και οι εσωτερικές συγκρούσεις συνεχίστηκαν μέχρι που πραγματοποιήθηκε το πραξικόπημα.
Η τότε ΕΣΣΔ (και τώρα η Ρωσία), δεν ήταν/είναι εγγυήτρια δύναμη της Κυπριακής Δημοκρατίας, ούτε φυσικά η Κύπρος εντάχθηκε τότε στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας, ώστε να απαιτήσει επέμβαση της ΕΣΣΔ κατά την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο. Επομένως είναι παρανοϊκό να περιμένουμε ότι είτε η ΕΣΣΔ τότε, είτε η Ρωσία σήμερα θα συγκρουστούν με τη γειτονική τους Τουρκία για χάρη της Κύπρου, αν δεν υπάρχουν άλλα δικά τους συμφέροντα.
Αντίθετα, η Κύπρος έπρεπε να αξιώσει από τις τρείς εγγυήτριες δυνάμεις την άμεση αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων, πλην της ΤΟΥΡΔΥΚ (650 άνδρες), μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας και αν δεν το έπρατταν, θα έπρεπε να καταγγελθεί και να καταργηθεί η συμφωνία εγγυήσεως και με τις τρείς εγγυήτριες δυνάμεις.
Για τη διεθνή πτυχή του θέματος η Κυπριακή Δημοκρατία έπρεπε να προσφύγει στον ΟΗΕ, με αίτημα την άμεση αποχώρηση των Τουρκικών στρατευμάτων. Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συμμετέχουν ως μόνιμα μέλη οι ΗΠΑ, η τότε ΕΣΣΔ (και τώρα Ρωσία), και το Ηνωμένο Βασίλειο, και εκεί ελήφθησαν συλλογικά αποφάσεις /ψηφίσματα που αφορούν την Κύπρο. Με ποια λογική έπρεπε η ΕΣΣΔ να κάνει μεμονωμένο διάβημα στην Τουρκία ενάντια στα δικά της συμφέροντα; Το Ηνωμένο Βασίλειο, που ήταν εγγυήτρια δύναμη και μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, ποια διαβήματα έκανε;
Η αρχή ότι οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται (pacta sunt servada) θεωρήθηκε πάντοτε η θεμελιώδης αρχή του διεθνούς δικαίου και βρίσκεται ρητά διατυπωμένη στη σύμβαση της Βιένης περί του δικαίου των διεθνών συνθηκών (άρθρο 26): «Κάθε συνθήκη που ισχύει, δεσμεύει τα συμβαλλόμενα μέρη και πρέπει να τηρείται με καλή πίστη» (σύγγραμα «Διεθνές Δίκαιο» του Εμμανουήλ Ρούκουνα, καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, έκδοση Σάκκουλα). Όταν στην Κύπρο συμπεριφερθήκαμε αλλοπρόσαλλα και όταν τα συμβαλλόμενα μέρη, η Κύπρος και οι εγγυήτριες δυνάμεις της, δεν τίμησαν τις συμφωνίες που υπέγραψαν, έχουμε την απαίτηση να συγκρουστούν άλλα κράτη με την Τουρκία για χάρη της Κύπρου, και θα επιρρίψουμε και ευθύνες στην ΕΣΣΔ;
Ο κυπριακός λαός οφείλει να ευγνωμονεί τον αμερικανικό λαό και τους λαούς της τότε ΕΣΣΔ για την οικονομική και υλική βοήθεια που του έστειλαν μετά το 1974.
Όσον αφορά το ποιες χώρες είναι φίλες μας, αυτό καθορίζεται και από το ποιοι ενίσχυσαν τις αμυντικές αποτρεπτικές δυνατότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Τελειώνοντας, στις διεθνείς σχέσεις οι φιλίες και οι συμμαχίες μπορούν να αλλάζουν ανάλογα με τα συμφέροντα ενός κράτους σε κάθε εποχή. Ευχής έργον θα είναι αν επιτύχουμε να διατηρήσουμε στο σύγχρονο συγκρουσιακό διεθνές περιβάλλον άριστες σχέσεις τόσο με τη Ρωσία όσο και με τις ΗΠΑ. Αφού ήδη ενταχθήκαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι λογικό ότι πρέπει να επιδιώξουμε την πλήρη συμμετοχή μας σ’ αυτήν και συνεπώς πρέπει να υποβάλουμε αίτημα για ένταξη στον Συνεταιρισμό για την Ειρήνη, όχι όμως κατ' ανάγκην και στο ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα τώρα που προφανώς βρίσκεται σε αδυναμία και οι ΗΠΑ βρίσκονται αποδυναμωμένες σε καθοδική πορεία, ενώ αναδύονται ως υπερδυνάμεις η Ρωσία και η Κίνα.
Οι σχέσεις της Κύπρου με τα άλλα κράτη πρέπει να στηρίζονται στην αρχή της αμοιβαιότητας. Καταληκτικά, είναι αυτονόητο ότι οι μεγάλες δυνάμεις το 1974 έδρασαν με γνώμονα την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους και θα ήταν ασύγγνωστη αφέλεια να περιμέναμε κάτι διαφορετικό. Κι όμως ακόμα στην Κύπρο τραγουδούν ότι δεν μπορούν να πιστέψουν ότι έφερε τα τουρκικά στρατεύματα η θάλασσα της Κερύνειας και περιμένουν τον Πενταδακτύλο να αποσείσει από την πλάτη του τα στρατεύματα κατοχής.
