Όσοι προσπαθούμε αφιλοκερδώς να παρέχουμε πληροφορίες και βοήθεια για τη συμπλήρωση αίτησης για το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, ζούμε εδώ και μέρες την αγωνία και την ταλαιπωρία από τη χρονοβόρα, περίπλοκη και, σε κάποιες περιπτώσεις, πολυέξοδη διαδικασία στην οποία ο νέος Νόμος έχει βάλει αρκετούς συνανθρώπους μας.

Αν και έγινε προσπάθεια ενημέρωσης, είναι πολλοί ακόμα οι λήπτες δημοσίου βοηθήματος και οι χαμηλοσυνταξιούχοι που δεν γνωρίζουν ότι θα χάσουν τα δικαιώματά τους αν δεν υποβάλουν την αίτηση για το Ε.Ε.Ε. μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου και την 8η Σεπτεμβρίου αντίστοιχα.

Πέραν τούτου, είναι τόσοι πολλοί οι λήπτες δημοσίου βοηθήματος και οι χαμηλοσυνταξιούχοι, που σίγουρα οι κυβερνητικοί Λειτουργοί, οι οποίοι ανέλαβαν να τους εξυπηρετήσουν είναι τόσο λίγοι, ώστε αρκετοί αιτητές έπεσαν θύματα εκμετάλλευσης από εταιρείες και άτομα που τους «βοήθησαν» στη συμπλήρωση της αίτησης επί πληρωμή.

Βεβαίως, γι' ακόμα μια φορά λειτούργησε ο εθελοντισμός και το αίσθημα αλληλεγγύης που μας διακατέχει σαν λαό. Έτσι, τα μέλη του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Κύπρου φρόντισαν να εκπαιδευθούν στη συμπλήρωση της αίτησης, ώστε να παρέχουν αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες τους. Αυτή η πρωτοβουλία του συγκεκριμένου Συνδέσμου αποδείχθηκε σωτήρια για το Κράτος. Από πληροφορίες που λαμβάνω από μέλη του Συνδέσμου, ο καθένας εξυπηρετούσε καθημερινά δεκάδες συνανθρώπους μας. Πολλοί, δε, ήταν αυτοί που ανέβαλαν τις διακοπές τους, αφού οι αιτήσεις έπρεπε να συμπληρωθούν εντός του Αυγούστου, ώστε να κατατεθούν μέχρι την 1η ή την 8η Σεπτεμβρίου στις περιπτώσεις των ληπτών δημοσίου βοηθήματος και των χαμηλοσυνταξιούχων αντίστοιχα.

Νομοθετικά κενά
Κατά τη συμπλήρωση της αίτησης δεν ήταν λίγες οι φορές που βρεθήκαμε αντιμέτωποι με τα κενά του Νόμου ή μπροστά σε τόσο υπερβολικές πρόνοιες, που διερωτώμαι πόσες αιτήσεις τελικά θα εγκριθούν.
Και διευκρινίζω: Το ποσό των €5.000 σαν μέγιστο ποσό καταθέσεων προκειμένου να εγκριθεί κάποιος για Ε.Ε.Ε. είναι πολύ χαμηλό για κάποιες περιπτώσεις. Όπως στην περίπτωση χαμηλοσυνταξιούχου, ο οποίος έχει κομπόδεμα €7.000 προκειμένου να καλύψει τα έξοδά του όταν θα χρειαστεί να νοσηλευθεί σε κάποια κλινική ή να παραμείνει σε οίκο ευγηρίας. Και η περίπτωση χαμηλοσυνταξιούχας, η οποία ασκεί την αποκλειστική γονική μέριμνα του ανήλικου ορφανού παιδιού της αδελφής της και μαζί με το παιδί έχουν κομπόδεμα €30.000, το οποίο μαζεύτηκε από εράνους που γίνονταν για το παιδί και χρήματα που του έδιναν οι συγγενείς του και προορίζονται για τις σπουδές του.

Ακόμα και το ποσό των €100.000 σαν τη μέγιστη αξία της περιουσίας του δικαιούχου (εξαιρουμένης της κατοικίας του) με τις εκτιμήσεις του 2013 είναι πάρα πολύ χαμηλό. €100.000 αξίζει ένα οικόπεδο, το οποίο κάποιος γονιός αγόρασε πριν από 10 χρόνια για να κτίσει κάποτε σπίτι στο παιδί του αλλά τώρα είναι άνεργος, χωρίς εισοδήματα και πεινά.

Η δε πρόνοια για συμπλήρωση του 28ου έτους της ηλικίας προκειμένου να μπορεί κάποιος να υποβάλει αίτηση εκτός εάν πρόκειται για ορφανό, παντρεμένο ή για άτομο το οποίο τελούσε υπό την επίβλεψη του Γραφείου Ευημερίας μέχρι τα 18 του χρόνια, αφήνει εκτός, παιδιά τα οποία βρίσκονται σε σύγκρουση με τους γονείς τους και έχουν εκδιωχθεί από την οικογενειακή στέγη. Και τέτοιες περιπτώσεις, δυστυχώς, υπάρχουν. Όπως αυτή δύο αδελφών, ηλικίας κάτω των 28, οι οποίοι διαμένουν σε τροχόσπιτο κάτω από άθλιες συνθήκες, αλλά δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση για Ε.Ε.Ε. γιατί βάσει του Νόμου θεωρούνται εξαρτώμενοι των γονιών τους, οι οποίοι όμως τους έδιωξαν από το σπίτι.

Αυτές οι περιπτώσεις πώς μπορούν να βοηθηθούν;

Διατάγματα δικαστηρίου
Εκτός από τις πιο πάνω περιπτώσεις, υπάρχουν και αυτές των ενήλικων ατόμων με αναπηρίες, τα οποία λόγω της κατάστασής τους είναι ανίκανα να διαχειριστούν την περιουσία τους και λαμβάνουν δημόσιο βοήθημα. Μέχρι πρόσφατα η επιταγή εκδιδόταν στο όνομά τους και εξαργυρωνόταν από τους γονείς ή αυτούς που έχουν τη φύλαξη και την φροντίδα τους, με μια εξουσιοδότηση που έπαιρναν από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας. Και ενώ στα έγγραφα τα οποία θα πρέπει να επισυναφθούν με την αίτηση, ως αυτά αναφέρονται πάνω στη ροζ αίτηση, δεν περιλαμβάνεται το εν λόγω Διάταγμα του Δικαστηρίου, το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων εξέδωσε στις 25.7.2014 ανακοίνωση, στην οποία αναφέρει ότι αυτό το Διάταγμα επιβάλλεται να επισυναφθεί στην αίτηση.

Αποτέλεσμα αυτής της ανακοίνωσης ήταν, όσοι επηρεαζόμενοι την αντιλήφθηκαν, να τρέχουν αυγουστιάτικα σε δικηγόρους προκειμένου να εξασφαλίσουν από το Δικαστήριο αυτό το Διάταγμα και οι δικηγόροι με τη σειρά τους να ζητούν από τους 1 - 2 Δικαστές που εργάζονται το καλοκαίρι στα πολιτικά Δικαστήρια να εξετάσουν άμεσα την αίτηση (κατ’ εξαίρεσιν, εφόσον το καλοκαίρι δεν λειτουργούν τα πολιτικά Δικαστήρια) και να εκδώσουν το Διάταγμα και μετά να πιέζουν τις λιγοστές δακτυλογράφους να το δακτυλογραφήσουν το συντομότερον, ώστε να κατατεθεί εμπρόθεσμα η αίτηση για το Ε.Ε.Ε. Για όσους δεν πληροφορήθηκαν για την ανακοίνωση του Υπουργείου και κατέθεσαν την αίτηση χωρίς να επισυνάψουν αυτό το Διάταγμα, πραγματικά δεν γνωρίζω ποια θα είναι η τύχη της αίτησής τους.

Αξιοσημείωτο δε, είναι το γεγονός ότι για μια τέτοια αίτηση στο Δικαστήριο, η χρέωση του δικηγόρου είναι τουλάχιστον €300 και τα χαρτόσημα που πρέπει να πληρωθούν για την καταχώρηση της αίτησης, της εγγύησης και την έκδοση του Διατάγματος στοιχίζουν τουλάχιστον €60.

Μπορεί αυτό το Διάταγμα να ήταν πάντα απαραίτητο, αλλά αφενός μέχρι σήμερα ακολουθείτο η διαδικασία που αναφέρω πιο πάνω με την εξαργύρωση των επιταγών με εξουσιοδότηση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, παράτυπα και παράνομα μεν αλλά με την ανοχή του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, δημιουργώντας την εντύπωση στους επηρεαζόμενους ότι δεν χρειαζόταν το Διάταγμα και αφετέρου θα μπορούσε να δοθεί μεγαλύτερος χρόνος στην κατάθεση της αίτησης για το Ε.Ε.Ε., ώστε να μπορέσουν οι επηρεαζόμενοι να εξοικονομήσουν τα χρήματα που απαιτούνται για την έκδοση του Διατάγματος.

Σίγουρα πρέπει να ενοποιηθούν οι παροχές οι οποίες δίνονται, ώστε να δίνονται από ένα φορέα και επιπλέον πρέπει να δημιουργηθεί το αρχείο των δικαιούχων.
Όμως όλα έγιναν και γίνονται τόσο βιαστικά και ψηφίστηκε ένας Νόμος που, πολύ φοβούμαι, ότι στο τέλος το μόνο που θα πετύχει είναι την ταλαιπωρία και το «φακέλωμα» των αιτητών και όχι την παροχή βοήθειας σε εκείνους που πραγματικά την χρειάζονται. Και κοντά στα ξερά, που είναι οι αδικαιολόγητοι λήπτες δημόσιου βοηθήματος, θα καούν και τα χλωρά, όσοι πραγματικά είναι δικαιούχοι και αυτοί είναι πάρα πολλοί.

Είχα την ευκαιρία σαν Υπεύθυνη του Τομέα Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Θεμάτων του ΔΗΚΟ να παρακολουθήσω τις συνεδριάσεις της Επιτροπής Εργασίας της Βουλής όταν εσυζητείτο το σχετικό Νομοσχέδιο και είχα υποβάλει τις παρατηρήσεις, τις επιφυλάξεις και τις εισηγήσεις μου στον Πρόεδρο του Κόμματός μου. Αρκετές από τις επιφυλάξεις μου, δυστυχώς, τώρα επαληθεύονται.

ΕΥΗ Φ. ΤΣΟΛΑΚΗ
Δικηγόρος, Δημοτικός Σύμβουλος Λεμεσού - Πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικής Πρόνοιας