«Τώρα τελευταία [έχουμε] γευτεί πάρα πολλές συμπράξεις ανατολίτικες», κατά το γνωστό άσμα «Δύση και Ανατολή». Οι ασύδοτες πράξεις που τεκταίνονται στις ατραπούς της Μέσης Ανατολής μετατρέπουν την ευρύτερη περιοχή σε σκακιέρα πολλών πεσσών, με την επίτευξη ματ να είναι σχεδόν αβέβαιη. Όπως στο σκάκι, η νίκη, από οποιαδήποτε πλευρά, μπορεί να επιτευχθεί μόνο με ματ στον αντίπαλο βασιλιά, με εγκατάλειψη του αντιπάλου ή με κρίση της διαιτησίας...

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και στην ευρύτερη περιοχή ήταν πάντοτε ρευστή. Από τον διαμοιρασμό των σφαιρών επιρροής μέχρι και σήμερα, οι συγκρούσεις οριοθετούσαν την ιστορία της ως επίσης και την εξέλιξή της. Στην περιοχή αυτή, όπου συναντούμε τις δυο μεγαλύτερες μονοθεϊστικές θρησκείες να αναμειγνύονται, όπου η γη είναι εύπορη και ζωτικής ενεργειακής, πλέον, σημασίας, η ειδησεογραφία ποτέ δεν σταμάτησε.

Στον παρατηρητή οι εξελίξεις φαντάζουν εντυπωσιακές και στον κόσμο όλο θλιβερές. Από τη μια, οι εξορίες, τα λιντσαρίσματα μέχρι θανάτου, οι κατατρεγμοί των ηγετών των χωρών της περιοχής, όπως της Τυνησίας, της Αιγύπτου και της Λιβύης και από την άλλη οι μαινόμενες συγκρούσεις σε Ισραήλ και Παλαιστίνη, η προσπάθεια του συριακού καθεστώτος να επιβληθεί, οι άνανδρες πράξεις των τζιχαντιστών του Ιράκ και σε όλες τις περιπτώσεις οι παρεμβάσεις της Δύσης και της Ανατολής.

Από τις πολιτικές αναταράξεις στο Μπαχρέιν τον Φεβρουάριο του 2011, στην παρατεινόμενη μετάβαση της Αιγύπτου σε δημοκρατικό καθεστώς, οι εξελίξεις συνεχίζονται σήμερα με μαζικές επιθέσεις, γεγονότα που φτάνουν στα όρια της γενοκτονίας, τρομοκρατικές πράξεις και μια δόση ανθρωπιστικής βοήθειας από τη Δύση, τη στιγμή που η Ρωσία πασχίζει να ελέγξει την έκρυθμη κατάσταση που δημιουργείται στο υπογάστριό της, εν μέσω ενός αμοιβαίου οικονομικού αποκλεισμού από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής από τη μια και της Ρωσίας από την άλλη, που πλήττει τις οικονομίες και των δυο (τριών).

Τα θέματα ενέργειας, φυσικά, ως επίσης και εκείνα του ευρύτερου ελέγχου της γεωστρατηγικής σκακιέρας, προεξάρχουν του ενδιαφέροντος πανταχόθεν. Ο έλεγχος της πετρελαϊκής παραγωγής της Μέσης Ανατολής, των εμπορικών οδών που οδηγούν στη Μεσόγειο και του θρησκευτικού πατερναλισμού αλλά και της επικράτησης του «αντίθετου δέους» για τον δυτικό κόσμο -της Ρωσίας- οδηγούν κατά κόρον στην υπό ατμόν κατάσταση που επικρατεί τούτην τη στιγμή στην περιοχή.

Εν μέσω όλων των πιο πάνω, η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει το μοναδικό προπύργιο υπεράσπισης των κανόνων που ορίζουν το διεθνές δίκαιο. Απειλούμενη και η ίδια, με τρόπο απόμακρο ή και κοντινό, από τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή στην οποία ευρίσκεται, η Κύπρος παραμένει στοχοπροσηλωμένη (και έτσι πρέπει) στις αξίες και τα ιδανικά που ορίζουν το παγκόσμιο στερέωμα. Τα ιδανικά αυτά και οι αξίες είναι η υπεράσπιση του Δικαίου όπως ορίζονται από τον Σόλωνα - «το θείον και οι νόμοι, ευ μεν αγόντων, εισίν ωφέλιμοι, κακώς δε αγόντων ουδών ωφελούσιν». Το κατά πόσον θα επέλθει η «Δύση της Ανατολής» ή η «Ανατολή της Δύσης» δεν πρέπει να είναι το ζητούμενο. Το ζητούμενο οφείλει να είναι, ως επωδός, το «Μακάρι να ταιριάζαν και οι άνθρωποι, μακάρι να είναι οι δρόμοι μακρινοί, τα εμπόδια πολλά, τι κι αν η τύχη γύρισε παράξενα το ζάρι, ολόισα ας μη γίνουνε τα διαφορετικά».

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας