Για το ύψος της ανεργίας υπέχουν ευθύνη και οι συντεχνίες. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η δεδηλωμένη πολιτική των συντεχνιών ήταν να νομιμοποιηθούν οι παράνομοι εργάτες που περίπου ήταν τότε 40.000. Τους χρειαζόταν η κυπριακή οικονομία. Αυτό έλεγαν οι εκπρόσωποι των τριών συντεχνιών, εκτός της ΠΑΣΥΔΥ, σε συζήτηση στον ΑΝΤ1 στο πρόγραμμα του δημοσιογράφου κ. Προκομμένου. Ήταν 13 Νοεμβρίου έτους ίσως 2007.
Οι συντεχνίες μιλούσαν τότε περίπου ως εργοδότες. Αυτή η κοντόφθαλμη άποψη ήταν η αρχή του κακού για το πρόβλημα ανεργίας που έχουμε σήμερα, με ευθύνη και των συντεχνιών, οι οποίες:

Πρώτον: Δεν πίεζαν -ούτε τώρα πιέζουν- αρκετά το κράτος, ώστε να βάλει μορατόριουμ για έκδοση νέων αδειών απασχόλησης που δίδονται ή και που ανανεώνονται σε αλλοδαπούς τρίτων χωρών, σε τομείς που οι Κύπριοι άνεργοι μετρώνται σε χιλιάδες. Υπάρχει αντιστοιχία σε αριθμούς των Κυπρίων ανέργων κατά τομέα με τους αλλοδαπούς τρίτων χωρών, που νόμιμα εργοδοτούνται στον ίδιο τομέα. Άδικο.

Δεύτερον: Δεν πιέζουν το κράτος για να εντατικοποιήσει την πάταξη της παράνομης εργασίας. Για χρόνια παράνομοι εργάτες εργάζονται ανενόχλητοι, η εκδίκαση υποθέσεων οσάκις γίνονται συλλήψεις καθυστερεί, οι μάρτυρες στις υποθέσεις αυτές εξαφανίζονται, οι υποθέσεις χάνονται και οι Κύπριοι εργοδότες που παρανομούν, δεν τιμωρούνται. Θα πρέπει η εκδίκαση τέτοιων υποθέσεων να γίνεται άμεσα.

Τρίτον: Δεν πιέζουν το κράτος, ώστε οι χιλιάδες νέοι φοιτητές, που έρχονται κάθε χρόνο στην Κύπρο από τρίτες χώρες, να μην καταλήγουν εντελώς ανεξέλεγκτα στην αγορά εργασίας.

Τέταρτον: Οι συντεχνίες φαίνεται να μην παρακολουθούν με κριτική διάθεση τους αριθμούς των αλλοδαπών εργαζομένων. Εάν το έπρατταν, ίσως θα διαπίστωναν ότι, από τον Μάρτη του 2013 μέχρι τον Μάρτη 2014, δεν υπήρξε μείωση του αριθμού των αλλοδαπών εργαζομένων, ενώ την ίδια περίοδο υπήρξε πολύ μεγάλη αύξηση Κυπρίων ανέργων. Κρίμα!

Εν ολίγοις, τόσο τις συντεχνίες όσο και το Υπουργείο Εργασίας ποτέ δεν τους απασχόλησε στα σοβαρά η σταδιακή άλωση της αγοράς εργασίας από τους αλλοδαπούς τρίτων χωρών και τους κοινοτικούς. Για τους δεύτερους ήταν επιλογή μας. Για τους πρώτους, όμως, κάνουμε αρκετά; Σχεδόν τίποτε. Πολύ σύντομα πιστεύω θα έλθουν και χειρότερα, που αυτήν τη φορά θα πλήξουν σπουδασμένα παιδιά μας, με ό,τι πτυχία θέλετε. Αποτέλεσμα: να μας τα «φάει» η ξενιτειά.