Ένα από τα θέματα που συζητήθηκαν κατά την προεκλογική περίοδο στην Τουρκία είναι και το θέμα της αλλαγής του πολιτικού συστήματος σε προεδρικό. Το παρόν προεδρικό καθεστώς, μέσα στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, δεν αφήνει περιθώρια για πλήρη εξάσκηση προεδρικών λειτουργιών, παρά μόνο ως διαμεσολαβητής προβλημάτων και ουδέτερος στα πολιτικά.

Αυτή είναι η πρώτη φορά που ο Τούρκος πρόεδρος εκλέγεται από λαϊκή ψήφο, ενώ μέχρι το 2007 εκλεγόταν από το κοινοβούλιο. Υπέρμαχος του νέου συστήματος είναι ο Ερντογάν και το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑPK), ενώ οι τοποθετήσεις του για το θέμα αυτό εντάθηκαν τον τελευταίο χρόνο.

Στην Τουρκία βρίσκεται υπό εξέλιξη μια τροποποίηση του συντάγματος. Οι σκεπτικοί ως προς τη μετεξέλιξη του πολιτικού συστήματος επισημαίνουν ότι μέχρι 40 άρθρα του συντάγματος επηρεάζονται άμεσα.
Ένα από τα σημεία τριβής είναι η πρόνοια του νέου συστήματος (το οποίο χρειάζεται πλεοψηφία 2/3 στη Βουλή για να περάσει) ο πρόεδρος να διορίζει σχεδόν τα μισά μέλη του Ανωτάτου Δικαστηρίου και το Συνταγματικό Δικαστήριο. Το Ρεπουμπλικανικό κόμμα ισχυρίζεται ότι αυτό θα θέσει σε κίνδυνο την αρχή του διαχωρισμού των εξουσιών, μια αρχή που πρώτος εξέθεσε ο Ατατούρκ.

Η κύριος υποψήφιος της αντιπολίτευσης Ισάνογλου έχει τοποθετηθεί επί του θέματος προεκλογικά, ενώ υπάρχει προϊστορία με κομματικές αντιπαραθέσεις για το θέμα. Τα επιχειρήματα του Ισάνογλου είναι ότι το τουρκικό πολιτικό σύστημα έχει σχεδιαστεί με βάση την προεδρική δημοκρατία και τυχόν αλλαγή σε προεδρικό χωρίς να αλλάξει η «δομή» θα έχει σαν αποτέλεσμα ένα μη λειτουργικό μόρφωμα, καθώς και ότι η Τουρκία είναι περισσότερο πλησίον στην Ευρώπη, όπου τα πλείστα συστήματα είναι τέτοια.

Το θέμα αφορά άμεσα και την Κύπρο, αφού είναι σημαντικό να διασφαλίζονται οι δημοκρατικές διαδικασίες σε περίπτωση σύναψης λύσης στο Κυπριακό, όπου η Τουρκία έτσι και αλλιώς είναι συμβαλλόμενο μέρος.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ
Εκπαιδευτικός, αναλυτής