Το φθινόπωρο θα βρει την Μέση Ανατολή και την Ανατολική Ευρώπη σε μια εκτεταμένη γεωπολιτική αποσταθεροποίηση. Στην γειτονική μας Συρία ο παρατεταμένος εμφύλιος άναψε φωτιές που δύσκολα θα σβήσουν, δίνοντας το έναυσμα για την εξάπλωση μιας απίστευτης θρησκευτικής διαμάχης μεταξύ σιιτών και σουνιτών, με την προέλαση των εξτρεμιστών τζιχαντιστών του ΙΣΙΛ σε Ιράκ, Ανατολικό Κουρδιστάν, Συρία, ακόμη και Λίβανο, να φαντάζει ασταμάτητη.
Η έτερη ανοικτή πληγή στην Μέση Ανατολή συνεχίζει να αιμορραγεί με εκατόμβες νεκρών στην Λωρίδα της Γάζας, ενώ την εικόνα της χειρότερης κρίσης στον μουσουλμανικό κόσμο συμπληρώνουν οι αυξανόμενες συγκρούσεις σε Λιβύη, Νιγηρία και άλλες χώρες της κεντρικής Αφρικής. Παράλληλα, η ετεροχρονισμένη κρίση εθνικής ταυτότητας που διέρχεται η Ουκρανία έδωσε την αφορμή για ένα ξεκαθάρισμα επιρροής μεταξύ Δύσης και Ρωσίας στην Ανατολική Ευρώπη, όπου έτεροι πρωταγωνιστές έχουν εμπλακεί σε ένα πρωτοφανές παιχνίδι μεταψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης.
Μετά από πολλά χρόνια, η πολιτική του Βλαντιμίρ Πούτιν χαρακτηρίζεται από την Δύση αποσταθεροποιητική και φαίνεται να αποτελματώνει την προσπάθεια επανεδραίωσης της Ρωσίας ως πολιτικής υπερδύναμης. Εύλογα λοιπόν τίθεται το ερώτημα, πως επηρεάζουν οι διεθνείς εξελίξεις τις προοπτικές επίλυσης του Κυπριακού;
Πολλοί είναι αυτοί που εκτιμούν ότι τα σημερινά γεωπολιτικά δεδομένα δεν ευνοούν θετικές εξελίξεις, αφού ο διεθνής παράγοντας έχει άλλες προτεραιότητες, υποστηρίζοντας παράλληλα, ότι, η νέα επιδείνωση στις σχέσεις Άγκυρας - Τελ Αβίβ και Άγκυρας - Ουάσιγκτον, περιορίζουν τις πραγματικές δυνατότητες των ΗΠΑ για άσκηση θετικής επιρροής στην Τουρκία.
Άλλοι, εκφράζουν την άποψη ότι δεν πρέπει να βιαστούμε, αφού η κατάρρευση του δόγματος Νταβούτογλου που ήθελε την Τουρκία να αναδεικνύεται σε περιφερειακή υπερδύναμη με μηδενικά προβλήματα με τις γείτονες χώρες, θα την υποχρεώσει να στραφεί ξανά στην ευρωπαϊκή της προοπτική.
Σε αυτό το ενδεχόμενο, η Ε.Ε. μπορεί να αποτελέσει προνομιακό πεδίο για την Κυπριακή Δημοκρατία, όπου τα δικαιώματά της ως πλήρες μέλος σε συνδυασμό με την προοπτική αξιοποίησης των κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου προς όφελος της Ευρώπης, θα μπορούσαν να εξαναγκάσουν την Άγκυρα να ικανοποιήσει πάγιες διεκδικήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. Θα πρέπει λοιπόν να περιμένουμε, ή μήπως υπάρχει και τρίτη ανάγνωση;
H μοναδική κοινή σταθερά στην πολύπλοκη εξίσωση που προβληματίζει διεθνείς αναλυτές, είναι η εκτίμηση ότι βρισκόμαστε πολύ μακριά από την εκτόνωση της σημερινής, πολιτικής, εθνικής και θρησκευτικής κρίσης στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό που ενδιαφέρει την Ε.Ε. και πρωτίστως τις ΗΠΑ, δεν είναι η αξιοποίηση των όποιων κυπριακών υδρογονανθράκων, αλλά η αξιοποίηση της Κύπρου ως σταθεροποιητικού παράγοντα στην περιοχή.
Η Κύπρος με μια ενδεχόμενη Λύση, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πολύ χρήσιμο συνδετικό κρίκο συνεργασίας μεταξύ χωρών που σήμερα δεν μπορούν καν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι. Τουρκία, Ισραήλ, Λίβανος, Συρία και Αίγυπτος, θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν την Κύπρο ως ένα σταθερό κόμβο συνεργασίας και επικοινωνίας, η οποία εκτός από την ανάπτυξη κοινών οικονομικών στόχων (και συνεπακόλουθα πολιτικής σταθερότητας) θα μπορούσε να συμβάλει και στην μείωση της εξάρτησης της Ε.Ε. από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Μια τέτοια προοπτική θα εξυπηρετούσε και τις στρατηγικές επιδιώξεις του Ισραήλ, το οποίο επιθυμεί διακαώς να έχει εναλλακτικές ενεργειακές διόδους για να αξιοποιήσει τα τεράστια ενεργειακά αποθέματα που το ίδιο διαθέτει. Η έκρυθμη κατάσταση στην Μέση Ανατολή, δεν επιτρέπει στο Ισραήλ να εναποθέσει όλα του τα αυγά στο καλάθι της ασταθούς Αιγύπτου, της Συρίας ή της Τουρκίας.
Η πιθανή ανεύρεση μεγάλων κοιτασμάτων στην κυπριακή ΑΟΖ, θα αποτελέσει απλά το κερασάκι και όχι την τούρτα στις επιδιώξεις των ΗΠΑ και των συμμάχων της. Και η τούρτα δεν είναι άλλη από την αξιοποίηση της Κύπρου ως σταθεροποιητικού παράγοντα σε μια ιδιαίτερα έκρυθμη περιοχή. Για να μπορέσει όμως να διαδραματίσει τον ρόλο αυτό η Κύπρος, θα πρέπει να επιλύσει το πολιτικό της πρόβλημα.
Εάν η Δύση χάσει κάθε ελπίδα για επίτευξη Λύσης, αναπόφευκτα θα μειωθεί και ο ενδεχόμενος ρόλος της Κύπρου στην ευρύτερη περιοχή, διότι για να μπορέσει η Κύπρος να διαδραματίσει ένα τέτοιο ρόλο, η Τουρκία πρέπει να είναι on board στους σχεδιασμούς. Πολύ σύντομα και μετά τις εκλογικές διεργασίες στην Τουρκία, θα υπάρξει κορύφωση των προσπαθειών του διεθνούς παράγοντα για επίλυση του Κυπριακού. Εκεί θα κριθεί, τόσο ο μελλοντικός ρόλος της Κύπρου, όσο και η δυνατότητα επανένωσης του τόπου.
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΤΑΥΡΙΔΗΣ
Μέλος Εκτελεστικού Γραφείου ΔΗΣΥ
