Την 1η Αυγούστου του 2014 τίθεται σε εφαρμογή η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης. Η Σύμβαση, η οποία στοχεύει στην πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας, αποτελεί το πρώτο διεθνές δεσμευτικό νομικό πλαίσιο για την πρόληψη της βίας, την προστασία των θυμάτων και την τιμωρία των δραστών. Παράλληλα, περιορίζει τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στα νομοθετικά πλαίσια και στις πολιτικές των κρατών μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης τοποθετεί το θέμα της βίας κατά των γυναικών στο ευρύτερο θεωρητικό πλαίσιο της ανισότητας των φύλων και της έλλειψης σεβασμού προς τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια των γυναικών και ως εκ τούτου επικεντρώνεται σε όλες της μορφές βίας. Αυτό είναι εξαιρετικής σημασίας και αποτελεί μια ευκαιρία ανάληψης δράσης για την Κύπρο αφού το παρόν νομικό και θεωρητικό πλαίσιο εστιάζεται κυρίως στον τομέα της ενδοοικογενειακής βίας.
Η Σύμβαση υπεγράφη στην Κωνσταντινούπολη τον Μάιο του 2011 και από τότε 36 κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης την έχουν υπογράψει. Η Κυπριακή Δημοκρατία και άλλα 10 κράτη μέλη, μέχρι στιγμής δεν έχουν υπογράψει την Σύμβαση. Ο κυριότερος λόγος που προβάλουν τα κράτη μέλη για τη μη υπογραφή και κύρωση της σύμβασης, είναι το υψηλό κόστος εφαρμογής της. Ωστόσο, είναι σε τέτοιες περιόδους όπου χρειάζεται να επενδύσουμε περισσότερο στην πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών. Πρώτον γιατί σε περιόδους οικονομικής κρίσης τα επίπεδα άσκησης βίας αυξάνονται, επομένως πρέπει να αυξάνονται και οι παρεχόμενες υπηρεσίες και δεύτερον γιατί δεν συνυπολογίζεται το κόστος που προκύπτει από την άσκηση βίας τόσο στην οικονομία όσο και στην κοινωνία γενικότερα.
Οι άμεσες και έμμεσες δαπάνες που γίνονται σε αυτό τον τομέα σήμερα επιβαρύνουν σημαντικά τα κράτη μέλη και την κοινωνία των πολιτών. Υπολογίζεται ότι το ετήσιο κόστος που προκύπτει από την άσκηση βίας στις 47 χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης φθάνει τα 34 δισεκατομμύρια ευρώ. Για κάθε άνδρα, γυναίκα και παιδί που ζουν σε κράτος μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, το κόστος θα μπορούσε να ανέλθει σε 555 ευρώ ανά έτος. Επομένως, είναι σημαντικό να μελετηθεί το κόστος που έχει η άσκηση βίας στην Κύπρο, όπως έχει γίνει για παράδειγμα στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Σύμβαση αποτελεί ένα πολύ σημαντικό εργαλείο προώθησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών και η Κυπριακή Δημοκρατία πρέπει να επιδείξει στην πράξη την απαραίτητη πολιτική βούληση και να την υπογράψει το συντομότερο δυνατό. Ταυτόχρονα, όλες τις εμπλεκόμενες αρχές και υπηρεσίες πρέπει να υιοθετήσουν τα απαιτούμενα μέτρα, ώστε η Κύπρος να προετοιμαστεί κατάλληλα για να ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις που απορρέουν από την επικύρωση και εφαρμογή της. Τούτο προϋποθέτει ότι η πολιτεία στο σύνολό της πρέπει να εγκαθιδρύσει αποτελεσματικές διερευνητικές, νομικές και δικαστικές διαδικασίες αλλά και υποστηρικτικές και θεραπευτικές δομές και υπηρεσίες για τα θύματα.
ΑΘΗΝΑ ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ
Βουλευτής Λεμεσού - ΔΗΚΟ Μέλος Δικτύου Εφαρμογής και Προώθησης της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης
