Η εξαγγελία της πρόθεσης για «ενημέρωση» των μαθητών ως προς τη μορφή της λύσης συνοδεύτηκε και από την επεξήγηση ότι θα προβληθεί η διζωνική - δικοινοτική ομοσπονδία όπως δήλωσε βουλευτής του Κυβερνώντος Κόμματος.

Ποια όμως διζωνική - δικοινοτική ομοσπονδία; Ιδού τι το Σχέδιο Ανάν, το οποίο απερρίφθη από τον κυπριακό Ελληνισμό, προέβλεπε:

«Έχοντας αποφασίσει να ανανεώσουμε τον συνεταιρισμό μας και αποφασισμένοι ότι αυτός ο νέος διζωνικός συνεταιρισμός.....» Άρθρο 4 (κύριο άρθρο) της θεμελιώδους συμφωνίας του Σχεδίου Ανάν.

«Η Ενωμένη Κυπριακή Δημοκρατία είναι οργανωμένη σύμφωνα με το Σύνταγμά της και σύμφωνα με τις βασικές αρχές... της διζωνικότητας και της ισότητας των συνιστωσών πολιτειών» άρθρο 2, παράγραφος (α) του Σχεδίου Ανάν.

«Η Ενωμένη Κυπριακή Δημοκρατία θα οργανωθεί δυνάμει του παρόντος Συντάγματος σύμφωνα με τις βασικές αρχές του κράτους Δικαίου... της διζωνικότητας και του ισότιμου καθεστώτος των συνιστωσών πολιτειών» άρθρο 1 (θεμελιώδες) του Συντάγματος της Ενωμένης Κυπριακής Δημοκρατίας του Σχεδίου Ανάν.

Το Σχέδιο Ανάν σαφώς, λοιπόν, προέβλεπε για διζωνική - δικοινοτική ομοσπονδία. Αυτός ήταν ο χαρακτηρισμός της λύσης. Αρκούσε αυτός ο χαρακτηρισμός για να θεωρηθεί η λύση που προτάθηκε ως δίκαιη, ισοβαρής και διασφαλίζουσα τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες; Ο κυπριακός Ελληνισμός έκρινε ότι η «διζωνική» Ομοσπονδία που πρότεινε το Σχέδιο Ανάν ήταν απαράδεκτη και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο την απέρριψε.

Ο όρος «διζωνική» δεν είναι δόκιμος ούτε στο Συνταγματικό Δίκαιο ούτε στην Επιστήμη της Πολιτειολογίας. Ούτε έχει χρησιμοποιηθεί για τον προσδιορισμό οποιουδήποτε ομοσπονδιακού συστήματος στον κόσμο. Οι ζώνες χρησιμοποιήθηκαν στην πολιτική ορολογία από τη Ναζιστική Γερμανία κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, πρώτον, για να προσδιορίσουν στρατιωτικές περιοχές από τις οποίες απομάκρυναν πληθυσμούς και, δεύτερον, για να προσδιορίσουν εθνολογικά αμιγείς περιοχές, αφού προηγήθηκαν βίαιες μετακινήσεις πληθυσμών.

Είναι ακριβώς γι’ αυτούς τους λόγους που θα πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί στη χρήση αυτού του όρου, επιμένοντας στο περιεχόμενο και όχι στην ονοματολογία και στον επιθετικό προσδιορισμό της ομοσπονδίας. Με εμμονή στην εφαρμογή των αρχών του Διεθνούς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Οι κορυφαίοι Έλληνες Συνταγματολόγοι Αριστόβουλος Μάνεσης, Δημήτρης Τσάτσος και Γιώργος Παπαδημητρίου, σε υπόμνημά τους προς την Κυβέρνηση της Κύπρου για το Σχέδιο Ντε Κουεγιάρ στις 22.8.1991, αναφέρουν μεταξύ άλλων.

«Οι προτάσεις για δικοινοτικότητα και διζωνικότητα ως βασικές παράμετροι του Ομοσπονδιακού Συστήματος ισοδυναμούν προφανώς με την επιβολή μιας κάθετης και διαμπερούς διαιρετικής τομής στη Δημοκρατία».

«Επί χάρτου προκύπτει μια πολιτειακή οντότητα, που είναι εντελώς άγνωστη στην τυπολογία των σύγχρονων πολιτευμάτων».

«Η εφαρμογή αυτού του ιδιόρρυθμου ομοσπονδιακού συστήματος στην Κύπρο θα είναι απολύτως ξένη προς το ιστορικό νόημα της ομοσπονδιακής αρχής. Και πάντως θα οδηγήσει στην επιβολή της πάγιας διεκδίκησης της Τουρκίας: Της διχοτόμησης του νησιού».

Το συμπέρασμα προκύπτει αβίαστο. Έχουμε αποδεχθεί την Ομοσπονδία και αυτή είναι μια ιστορικά ανέκκλητη παραδοχή. Αυτό, ωστόσο, δεν πρέπει να σημαίνει ασυμβατότητα με θεμελιώδεις αρχές στις οποίες εδράζονται τα σύγχρονα πολιτεύματα, ως προϊόντα του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο η άκριτη χρήση της διζωνικότητας, χωρίς παραπομπή στο ορθό περιεχόμενο της ομοσπονδιακής λύσης, είναι εξαιρετικά επικίνδυνη.

Είναι λοιπόν ηλίου φαεινότερον, ότι η προτιθέμενη «διδαχή» προκαλεί ερωτηματικά και απορίες. Ποια διζωνική - δικοινοτική ομοσπονδία θα παρουσιαστεί στον λαό; Αυτή που έχει απορρίψει; Αυτή που οι διαπρεπείς Έλληνες Συνταγματολόγοι χαρακτήρισαν ως οδηγούσα στην «επιβολή μιας κάθετης και διαμπερούς διαιρετικής τομής στη δημοκρατία;».

Δεν θα πρέπει η πολιτική ηγεσία να συναποφασίσει για το περιεχόμενο της όποιας ενημέρωσης; Τέλος, ποιο είναι το μήνυμα που θα δοθεί διεθνώς από αυτήν την εκστρατεία; Ότι ο κυπριακός Ελληνισμός, 40 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, έχει ανάγκη «ταχύρυθμης εκπαίδευσης» για να αποδεχθεί τη λύση; Με έμμεση, πλην σαφή, παραδοχή ότι υπάρχει συνευθύνη και συνυπαιτιότητα για τη συνεχιζόμενη κατοχή;

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων και Πρόεδρος Κ.Σ. ΕΔΕΚ