Η Δημόσια Διοίκηση στην Κύπρο περιλαμβάνει τη Δημόσια Υπηρεσία, που σχετίζεται με την άσκηση της κρατικής εξουσίας από την Κυβέρνηση, τα Υπουργεία, τα Τμήματα, τις Υπηρεσίες, υπό τον άμεσο έλεγχο της Κυβέρνησης.
Υπάρχουν όμως και άλλα επίπεδα Δημόσιας Διοίκησης, υπό τον έλεγχο πάλι της Κυβέρνησης, που ασκείται μέσω των Επάρχων - τις Επαρχιακές Διοικήσεις - έχουν όμως και το στοιχείο της εκλελεγμένης εξουσίας - των Κοινοτικών Συμβουλίων, με καθορισμένες εξουσίες, τόσο ως προς τη φύση, όσο και ως προς την έκταση.
Τα χωριά, οι Κοινότητες, είναι ένα άλλο επίπεδο, με κοινοτάρχες, με άμεση σχέση με τις Επαρχιακές Διοικήσεις.
Δημιουργήθηκαν επίσης Οργανισμοί Κοινής (Δημόσιας) Ωφελείας, όπως τα Συμβούλια Υδατοπρομήθειας που προεδρεύονται από τον Έπαρχο, η Αρχή Ηλεκτρισμού, Η Αρχή Τηλεπικοινωνιών κ.ά. με διοριζόμενα Συμβούλια και Προέδρους.
Στα μεγαλύτερα αστικά κέντρα κατά Επαρχία, έχουμε την Τοπική Διοίκηση, τους Δήμους με εκλεγόμενα μέλη των Συμβουλίων και Δημάρχους. Επίσης είχαμε (πολύ πριν από την Τουρκική Εισβολή) τους αγροτικούς Δήμους, σε αγροτικά κέντρα όπως η Λάπηθος, ο Καραβάς, η Ακανθού, το Λευκόνοικο, η Κυθρέα, η Αθηένου, η Πόλις Χρυσοχούς.
Αυτή η δομή, δοσμένη από την «επάρατη» αποικιοκρατία είχε και λόγους και νόημα. Δεν θα συζητήσουμε εδώ τα υπέρ και τα κατά. Από αυτήν την κατάσταση πραγμάτων με τα κακά της, οδηγηθήκαμε πριν από μερικά χρόνια στη δημιουργία πολλών άλλων Δήμων. Αυτό ήταν αποτέλεσμα κομματικών διεργασιών, μετά από τροποποιήσεις στη σχετική νομοθεσία, δημοψηφίσματα κλπ.
Από αυτήν την τελευταία κίνηση δημιουργήθηκε μια εμπειρία, και ακούστηκαν πολλά. Επικρατέστερη άποψη, ότι πολλοί Δήμοι για την έκταση και τον πληθυσμό μας, δεν ήταν ό,τι καλύτερο και ακούστηκαν πολλές γνώμες για κατάργηση, με έντονες αντιδράσεις από μέρους των επηρεαζομένων, για να διατηρηθούν οι Δήμοι και άλλα ευνόητα επιχειρήματα.
Υπήρξε δέσμευση από τη νέα Κυβέρνηση περί μη κατάργησης και άρχισε μια έντονη συζήτηση από «ειδικούς» από το εξωτερικό, «επαΐοντες» και μη επαΐοντες, ακόμα και από αδαείς για διάφορες λύσεις που, μέχρι και την τελευταία έκτακτη συνέλευση της Ένωσης Δήμων Κύπρου, δεν κατέληξαν ουσιαστικά πουθενά. Αυτή είναι η πραγματική κατάσταση, πέρα από τα τυπικά περί πλειοψηφίας κλπ.
Τι, λοιπόν, δέον γενέσθαι; Υπάρχουν λύσεις: Έχουμε τις εμπειρίες άλλων (όχι θεωρητικά), αλλά επί πραγματικών παρόμοιων δεδομένων. Έχουμε παραδείγματα περί του πρακτέου σε υπηρεσίες, οργανισμούς κλπ. Η απλή αριθμητική θα μας καθοδηγήσει.
Δεν θα απαριθμήσω λύσεις. Το έχω κάνει πολλές φορές, χωρίς αποτέλεσμα. θα πω μόνο πως δεν πρέπει να περιπλέξουμε στην προσπάθειά μας τα διάφορα επίπεδα. Να δούμε τις λύσεις ξεχωριστά. Στον τόπο μας έχουμε και γνώση και εμπειρίες. Τα κόμματα που έχουν ευθύνη να καθοδηγήσουν σωστά, εκείνοι που ασχολούνται με το θέμα, ας κάνουν τον κόπο να μάθουν και να πάψουν να σπαταλούν και χρόνο και χρήμα.
Συγχαίρουμε τον Υπουργό Εσωτερικών για το σθένος και την επιμονή του να δώσει λύση της μορφής του Μητροπολιτικού Συμβουλίου. Έχουμε εντούτοις διαφορετικές απόψεις ως προς τις λεπτομέρειες.
ΑΝΔΡΕΑΣ Ν. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ
Πρώην Δημοτικός Γραμματέας Λευκωσίας Επίτιμος Γραμματέας Ένωσης Δήμων Κύπρου
