Η ασφάλεια των ευρωπαϊκών θαλασσών αποτελεί ζήτημα ύψιστης σημασίας τόσο για τα κράτη-μέλη της Ένωσης όσο και για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση που στοχεύει στην δημιουργία ασφαλέστερων θαλασσών. Μέσω της στενότερης συνεργασίας των αρμόδιων αρχών επιτήρησης των θαλασσών των κρατών-μελών, μπορεί να επιτευχθεί θεαματική βελτίωση στα επίπεδα ασφάλειας στις ευρωπαϊκές θάλασσες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Ασφάλεια των Θαλασσών, έχει δημιουργήσει το Κοινό Περιβάλλον Ανταλλαγής Πληροφοριών για τον θαλάσσιο τομέα, που αποσκοπεί στην ενδυνάμωση της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών όσον αφορά στην ασφάλεια των θαλασσών. Όπως έχει επισημανθεί σε τακτά χρονικά διαστήματα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η εξασφάλιση της ασφάλειας των θαλασσών και των ωκεανών αποτελεί πρωταρχικό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υιοθετεί μέτρα για την προστασία των λιμένων, υπεράκτιων εγκαταστάσεων, την διασφάλιση του θαλάσσιου εμπορίου και την αντιμετώπιση πιθανών απειλών από εγκληματικές δραστηριότητες στη θάλασσα ή διαφορών όσον αφορά στα θαλάσσια σύνορα. Αναπτύσσοντας μια ολιστική στρατηγική ως προς τα πιο πάνω, η οικονομική βιωσιμότητα όλων των τομέων που σχετίζονται με την θάλασσα, τις μεταφορές μέσω αυτής, της εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, της παράνομης μετανάστευσης και άλλων πολλών εξασφαλίζεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό.

Το Κοινό Περιβάλλον Ανταλλαγής Πληροφοριών για τον θαλάσσιο τομέα (CISE) μεγιστοποιεί τις δυνατότητες που παρέχονται από τα εθνικά δίκτυα εποπτείας των θαλασσών των κρατών-μελών για την αποφυγή αλληλοεπικαλύψεων εργασιών και κατ’ επέκταση την εξοικονόμηση πόρων μέχρι και 400 εκατομμυρίων ευρώ ανά έτος, αφού συγκεντρώνει τα δεδομένα επιτήρησης από πολιτικές και στρατιωτικές αρχές, τις αρχές παρακολούθησης της θαλάσσιας κυκλοφορίας, του περιβάλλοντος και της ρύπανσης, τις αρχές αλιείας και συνοριακών ελέγχων. Με αυτόν τον τρόπο, θαλάσσια συμβάντα μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα σε πραγματικό χρόνο. Η κοινή βάση δεδομένων και η ανταλλαγή πληροφοριών θα οδηγήσει στην μείωση των αλληλοεπικαλύψεων, που σήμερα φτάνει σε ποσοστό 40%.

Οι επόμενες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως προς το CISE είναι η δοκιμή του σε μεγάλη κλίμακα, μέσω ενός σχεδίου που θα προκηρύξει στο πλαίσιο του 7ου προγράμματος πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την έρευνα και η σύνταξη εγχειριδίου που θα περιλαμβάνει τις καλύτερες πρακτικές εφαρμογής του CISE.

Μέσω της κοινής εποπτείας των ευρωπαϊκών θαλασσών, τα ζωτικά συμφέροντα των κρατών-μελών αλλά και της Ένωσης θα διασφαλίζονται ακόμη περισσότερο. Λαμβάνοντας υπόψη ότι από τα 28 κράτη-μέλη της Ένωσης, τα 23 είναι παράκτια, ενώ τα 26 είναι κράτη σημαίας και ότι τα κράτη ελέγχουν ακτογραμμές άνω των 90.000 χιλιομέτρων που βρέχονται από δυο ωκεανούς και τέσσερις θάλασσες, πέραν των υπερπόντιων εδαφών και εγκαταστάσεων κρατών-μελών, η σημασία που δίνεται και πρέπει να δίνεται στην εξασφάλιση της ασφάλειας των Ευρωπαϊκών θαλασσών και των ωκεανών γενικότερα πρέπει να είναι ιδιαίτερα υψηλή και οι στρατηγικές που χαράζονται, όπως η δημιουργία του Κοινού Περιβάλλοντος Ανταλλαγής Πληροφοριών για τον θαλάσσιο τομέα, πρέπει να αποσκοπούν στην μεγιστοποίηση των οφελών και την μείωση των αλληλοεπικαλύψεων.

ΑΝΤΩΝΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
Λέκτοορας Νομικής στο Πανεπισστήμιο Λευκωσίας, LLB Law Bristol, Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας