Φέτος, συμπληρώνονται 50 χρόνια από το δεύτερο, καθοριστικό κύμα διωγμών των Ελλήνων της Πόλης

Η προσπάθεια του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’, Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας για αναθεώρηση των δεκατριών σημείων του συντάγματος, με την παρότρυνση του Αγγλικού παράγοντα, είχε ως επακόλουθο, να ξεσπάσουν οι διακοινοτικές ταραχές του Δεκεμβρίου του 1963, μετά και τα γνωστά γεγονότα του Τακτακαλά. Φυσικά ο τουρκικός εξτρεμισμός, ετοιμαζόταν για την ανταρσία αυτή, από το 1958. Τότε, που πρωτοεμφανίστηκε η εθνικιστική τρομοκρατική οργάνωση Τ.Μ.Τ, μετεξέλιξη της Volkan. Τα γεγονότα εκείνα, υπήρξαν ο προπομπός της τουρκικής εισβολής, δέκα χρόνια αργότερα και της διαίρεσης του νησιού. Η υπογραφή της συμφωνίας για την «πράσινη γραμμή», στις 9 Δεκεμβρίου 1963, σε πρώτη φάση διαιρούσε τη Λευκωσία. Στη συνέχεια και αναλόγως των λαθών της δικής μας πλευράς θα μεθοδευόταν και η συνολική διαίρεση του νησιού. Κάτι που εξυπηρετούσε τα Βρετανικά συμφέροντα.

Τα γεγονότα του 1963-64, η Τουρκία εκμεταλλεύτηκε στο ακέραιο σε δύο επίπεδα: α) για να προωθήσει τα διχοτομικά της σχέδια στο νησί, και β) για να προχωρήσει στο τελευταίο, καθοριστικό κτύπημα στον Ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης. Ο τουρκικός εθνικισμός μετά τα Σεπτεμβριανά του 1955 και το πογκρόμ κατά των Ελλήνων της Πόλης θα μεγαλουργούσε ξανά. Εξάλλου, όποτε υπήρχε όξυνση στο Κυπριακό, μέρος των συνεπειών, υφίστατο το ελληνικό στοιχείο της Κωνσταντινούπολης.

Σε μια νύχτα, το τουρκικό κράτος ακύρωσε τη συμφωνία του 1930 με την Ελλάδα, που προνοούσε την αμοιβαία προστασία των πληθυσμών και χαρακτήρισε ως κατασκόπους του ελληνικού κράτους, άρα και ανεπιθύμητους στη χώρα, δώδεκα χιλιάδες Έλληνες υπηκόους και κατ’ επέκταση και τις οικογένειες τους. Οι «κατάσκοποι» αυτοί, θα έπρεπε μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα, αφού ενημερώνονταν από το τουρκικό κράτος, να απελαθούν στην Ελλάδα. Είχαν δικαίωμα να μεταφέρουν μόνο, μια βαλίτσα ο κάθε ένας από αυτούς, βάρους είκοσι πέντε κιλών και εκατό δολάρια. Ο Ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης, θα δεχόταν το τελικό, καθοριστικό για τον αφανισμό του χτύπημα. Και σε αυτή την περίπτωση το ελληνικό κράτος, θα παρέμενε για άλλη μια φορά θεατής όπως και η Διεθνής Κοινότητα.

Μαζί με το κύμα απελάσεων του 1964 εκδόθηκε και το «μυστικό» διάταγμα, το περίφημο Karamame που περιόριζε την ικανότητα των Ελλήνων υπηκόων να κάνουν δικαιοπραξία επί των ακινήτων τους στην Τουρκία. Χαρακτηρίζεται ως «μυστικό», γιατί ουδέποτε δημοσιεύτηκε στην επίσημη Εφημερίδα της τουρκικής Κυβέρνησης απλά, λόγω της αντισυνταγματικότητας του. Μετά, δε, το 1974 και κυρίως το 1980, όταν το διάταγμα επεκτάθηκε και στον περιορισμό των «κληρονομικών» δικαιωμάτων, δημιούργησε περεταίρω επιπλοκές και προβλήματα. Το διάταγμα αυτό, είχε καταργηθεί με ανάλογες διοικητικές πράξεις του Τουρκικού Υπουργικού Συμβουλίου που εκδόθηκαν επί πρωθυπουργίας Τουργκούτ Οζάλ, αλλά και με την αλλαγή της τουρκικής νομοθεσίας που αφορά την απόκτηση περιουσίας από ξένους υπηκόους. Σημαντικός όμως αριθμός υποθέσεων έμεινε εκκρεμής. Η τουρκική δικαιοσύνη δε, εξακολουθούσε να το εφαρμόζει.

Όμως η ομόφωνη, καταδικαστική απόφαση του ΕΔΑΔ με αριθμό 31206/02 στην περίπτωση των αδελφών Φωκά, τον Σεπτέμβριο του 2009, άνοιξε τον δρόμο για διεκδίκηση αποζημιώσεων, αλλά και της επιστροφής των περιουσιών των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης που κατά καιρούς παράνομα, δήμευσε το Τουρκικό κράτος. Το ΕΔΑΔ έκρινε ότι η Τουρκία, παραβιάζει το Άρθρο 1 του Πρωτοκόλλου 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την προστασία του δικαιώματος της περιουσίας.

Φέτος, συμπληρώνονται πενήντα χρόνια από το δεύτερο, καθοριστικό κύμα διωγμών των Ελλήνων της Πόλης, αυτό του 1964 και σαράντα από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Η Τουρκία εξακολουθεί να παραμένει αδιάλλακτη στις διεκδικήσεις της σε όλα τα επίπεδα. Ακολουθεί δε την ίδια τακτική με αυτή της «επιτροπής αποζημιώσεων» στα κατεχόμενα και για τις περιουσίες των Ελλήνων της Πόλης. Μεσάζοντες, ακόμη και σήμερα αγοράζουν τις Ελληνικές περιουσίες υποτιμημένες, για λογαριασμό του Τουρκικού κράτους.

Είναι καιρός λοιπόν να γίνει αντιληπτό, ότι η επιτυχία της παρούσας προσπάθειας για επίλυση του Κυπριακού, δεν εξαρτάται πλέον από την υποχωρητικότητα της Ελληνοκυπριακής πλευράς, αλλά από την αποφασιστικότητα και ετοιμότητα για εξεύρεση μόνιμης, βιώσιμης και δίκαιης λύσης από την πλευρά της Άγκυρας. Κάτι που δυστυχώς, δεν έχει αποδείξει ούτε στον τρόπο συμπεριφοράς της έναντι των εγκλωβισμένων της Καρπασίας, ούτε έναντι των Ελλήνων της Βασιλεύουσας, ούτε έναντι των κατοίκων της Αμμοχώστου, αλλά ούτε και της συμπεριφοράς της, έναντι του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Τουναντίον εξακολουθεί να επιδεικνύει κακά δείγματα γραφής…

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΩΚΟΣ
Μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΔΗΣΥ