Αναμένουμε από την νέα Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, να προχωρήσει σε άμεση αξιολόγηση της κατάστασης και να δώσει ξεκάθαρες οδηγίες προς τα τραπεζικά ιδρύματα

Με τους δημοσιονομικούς δείκτες να σταθεροποιούνται, μετά τις αιματηρές θυσίες των συμπολιτών μας, η κατάσταση με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια προβληματίζει. Η αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων μπορεί από τη μια να οφείλεται στην αλλαγή του ορισμού, που σε ορισμένες περιπτώσεις είναι υπέρμετρα αυστηρός, από την άλλη δεν διαφαίνεται διάθεση από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να δώσουν ξεκάθαρες και βιώσιμες λύσεις, συμφέρουσες τόσο προς τους δανειολήπτες όσο και στα ίδια τα ιδρύματα. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια τείνουν να μετεξελιχθούν σε βρόγχο για την κυπριακή οικονομία.

Αναμένουμε από την νέα Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, στην οποία ευχόμαστε κάθε επιτυχία στο έργο της, να προχωρήσει σε άμεση αξιολόγηση της κατάστασης και να δώσει ξεκάθαρες οδηγίες προς τα τραπεζικά ιδρύματα.

Ως Κ.Σ. ΕΔΕΚ πιστεύουμε ότι:

1. Πρέπει τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να προχωρήσουν άμεσα με βάση τον κώδικα που εξέδωσε η Κεντρική Τράπεζα, με επέκταση, για παράδειγμα του χρόνου αποπληρωμής. Οι λύσεις πρέπει να είναι μόνιμες.

2. Είναι απαραίτητο για τα δάνεια, τα οποία είτε κακώς δόθηκαν από την αρχή είτε δεν είναι βιώσιμα, να βρεθούν οι λιγότερο οδυνηρές λύσεις, τόσο για την τράπεζα όσο και το δανειολήπτη. Υπάρχουν περιπτώσεις που οι δανειολήπτες είναι έτοιμοι για μείωση της έκθεσης τους σε δάνεια και θα πρέπει τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να έχουν ξεκάθαρες και διαφανείς διαδικασίες.

3. Δημιουργία επιτροπής, ίσως υπο την αιγίδα της Κεντρικής Τράπεζας, με σκοπό τη συνεννόηση μεταξύ όλων των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένου και του Συνεργατισμού, για τις περιπτώσεις δανειοληπτών με δάνεια σε διάφορους οργανισμούς και πολλαπλές εξασφαλίσεις, ώστε να βρεθούν οι καλύτερες λύσεις.

4. Να υπάρξει ξεκάθαρη αξιολόγηση όλων των δανειοληπτών ώστε να εξακριβωθούν οι περιπτώσεις όπου οι δανειολήπτες , ενώ έχουν την δυνατότητα, στρατηγικά δεν αποπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους.

5. Τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου που αφορά τις πτωχεύσεις και τη φερεγγυότητα των δανειοληπτών ώστε να διασφαλίζονται τα δικαιώματα δανειολήπτη και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

6. Διαμόρφωση ξεκάθαρων κριτηρίων για τη διασφάλιση των ευπαθών ομάδων, τη μόνιμη κατοικία και την επιχειρηματική στέγη, ώστε να μην επηρεάζεται η κεφαλαιακή βάση των τραπεζών, αλλά να διατηρείται η κοινωνική συνοχή. Προς αυτή την κατεύθυνση επικροτούμε την πρόσφατη ανακοίνωση της Τράπεζας Κύπρου για μείωση των επιτοκίων στις ευπαθείς ομάδες, αν και θεωρούμε ότι θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα μείωσης των επιτοκίων στην ολότητά τους, εφόσον είναι τα υψηλότερα στην Ευρωζώνη.

7. Συνεργασία και συνεχής παρακολούθηση των δανειοληπτών ώστε να υπάρξει η βέλτιστη επιχειρηματική αξιοποίηση των υποθηκών και όπου είναι δυνατόν η παροχή συμβουλών στις επιχειρήσεις, για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και μείωση του κόστους παραγωγής.

8.Προσκόμιση από τους δανειολήπτες στις τράπεζες, των φορολογικών τους δηλώσεων και στοιχείων από το ΤΕΠ που να καταδεικνύονται οι περιπτώσεις που υπάρχουν καταθέσεις στο εξωτερικό. Σημειώνεται ότι, πρόσφατα το ΤΕΠ απέστειλε φορολογίες σε άτομα που λάμβαναν τόκους από το εξωτερικό μετά την ανταλλαγή πληροφοριών με άλλες ευρωπαϊκές φορολογικές αρχές με βάση τα savings directive. Τέτοια συμφωνία, για ανταλλαγή πληροφοριών, θα μπορούσε να υπάρξει και με την Ελβετία. Σημειώνουμε ότι οι παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από την Pimco ήταν ουσιαστικά αυτές που οδήγησαν στις αποφάσεις του Μαρτίου του 2013 για το κούρεμα καταθέσεων. Η Τρόικα επέμενε ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα έπρεπε να ανακεφαλαιοποιηθεί με βάση το ακραίο σενάριο, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα απαιτηθούν νέα κεφάλαια.

Θεωρούμε αδιανόητο μετά που οι αποφάσεις της Τρόικας ουσιαστικά κατέστρεψαν το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Κύπρου, να απαιτηθεί από την ΕΚΤ όπως οι παραδοχές που θα χρησιμοποιηθούν στα νέα stress tests είναι παράλογα ακραίες. Καλούμε την Κυβέρνηση και την Κεντρική Τράπεζα να προβούν σε όλα τα απαραίτητα διαβήματα, ώστε οι παραδοχές που θα χρησιμοποιηθούν στην περίπτωση της Κύπρου, να είναι λογικές και να λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές συνθήκες που επικρατούν. Σημαντική παράμετρος στα stress tests αποτελεί η εκτίμηση των υποθηκών.

Εφόσον η ίδια η Τρόικα διαβλέπει ανάπτυξη το 2015 και διαφαίνεται κινητικότητα στην αγορά ακινήτων, κυρίως από κατοίκους τρίτων χωρών, ελπίζουμε να μη δούμε, παρόμοιες με την Ρimco, παράλογες, αρνητικές εκτιμήσεις για τις υποθήκες. Το συγκεκριμένο θέμα αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των Διοικήσεων και της Κεντρικής Τράπεζας ως εποπτική αρχή.

Είναι σημαντικό όμως, ότι οποιαδήποτε λύση δοθεί να μη δημιουργεί κεφαλαιακές ανάγκες στα τραπεζικά ιδρύματα, μέσω μεταφοράς δανείων σε πολύ χαμηλές αξίες και να διασφαλίζεται η χρηματοδότηση της εταιρίας διαχείρισης όχι εις βάρος όμως του κύπριου φορολογούμενου και του κρατικού προϋπολογισμού.

Είναι καλό να μελετηθούν παραδείγματα άλλων χωρών, όμως οποιοδήποτε μοντέλο θα πρέπει να προσαρμοστεί στα δεδομένα της Κύπρου, λαμβάνοντας υπόψη τα οικονομικά και εθνικά συμφέροντα της χώρας.

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων
και Πρόεδρος του Κ.Σ ΕΔΕΚ