Λέγεται πολύ συχνά, πως το σύστημα διακυβέρνησής μας απέτυχε. Αποδείχθηκε πολύ βραδυκίνητο, αναποτελεσματικό και δαιδαλώδες. Και γι’ αυτό δεν κατάφερε να προλάβει να επιλύσει μια σειρά από προβλήματα και θέματα, που σταδιακά μας οδήγησαν στη σημερινή κρίση. Σήμερα η Κύπρος έχει ανάγκη θεσμοθέτησης και λειτουργίας ενός νέου μοντέλου διοίκησης. Πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτό το νέο μοντέλο, που χρειάζεται η πατρίδα μας, θα πρέπει να έχει η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Κι αυτό, διότι κάθε δημοτική Αρχή, κάθε Κοινοτικό Συμβούλιο, εκ των πραγμάτων έχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει άμεσα και αποτελεσματικά σε τομείς όπως η πρόνοια, η αλληλεγγύη και η ποιότητα ζωής.

Τους τελευταίους μήνες γίνεται συζήτηση για τις αλλαγές που θα πρέπει να προωθηθούν στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των Δήμων και κοινοτήτων του τόπου μας. Αδιαμφισβήτητα, η περίοδος αυτή δίδει την ευκαιρία να διορθωθούν φαινόμενα σπατάλης, αδιαφάνειας και κακοδιαχείρισης. Ταυτόχρονα, όμως, κρύβει τον κίνδυνο, στο όνομα του εξορθολογισμού, να επιβληθούν μέτρα και αλλαγές που, εν τέλει, να επιφέρουν αντίθετα αποτέλεσμα.

Αναμφισβήτητα, η τοπική αυτοδιοίκηση έχει άμεσο ρόλο σε όσα διαδραματίζονται σήμερα. Γι’ αυτό και θα πρέπει να μετασχηματιστεί κατά τρόπον που να αποκτά όλο και περισσότερες εξουσίες, προκειμένου να έχει τη δυνατότητα της παρέμβασης στην καθημερινότητα του πολίτη, όπως ακριβώς συμβαίνει και στην πλειοψηφία των άλλων ευρωπαϊκών κρατών.

Η ανάπτυξη, η προοπτική και η ελπίδα για τη νέα εποχή ξεκινά από τις γειτονιές της Κύπρου. Εάν αποδυναμωθεί η τοπική αυτοδιοίκηση, εάν τραυματιστούν και θυματοποιηθούν ο ρόλος και οι δυνατότητες που θα πρέπει να έχουν οι Δήμοι, τότε θα οδηγηθούμε σε ένα ακόμη πιο υδροκέφαλο και κεντρικό κράτος εξουσίας, το οποίο, με τη σειρά του, θα οδηγήσει στον πολλαπλασιασμό και στην επιδείνωση των προβλημάτων.

Τα οικονομικά προβλήματα πολλών Δήμων θα λυθούν όχι με την αφαίρεση των εξουσιών τους, αλλά με την ενίσχυση και την επέκτασή τους. Η ανάκαμψη στον τόπο θα ξεκινήσει, όταν ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν θα είναι μονοδιάστατος, ούτε και περιορισμένος στην είσπραξη τελών και φόρων, αλλά όταν θα έχει τη δυνατότητα παρέμβασης και επιβολής λύσεων σε μια σειρά από ζητήματα, που συσχετίζονται άμεσα με τα του κράτους και με τα της καθημερινότητας των πολιτών.

Έτσι, μέτρα και λύσεις για το κυκλοφοριακό, προγράμματα που καλύπτουν τα ζητήματα περιβάλλοντος, όπως η ανακύκλωση, η οικιακή κομποστοποίηση και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κ.ά. έχουν ευρύτερο αντίκτυπο. Εξάλλου, η καθιέρωση από τους Δήμους προγραμμάτων κατ’ οίκον, για τη στήριξη ηλικιωμένων και άλλων ευπαθών ομάδων, αποφορτίζει τις αντίστοιχες κρατικές υπηρεσίες. Τα Προγράμματα, επίσης, στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που βρίσκονται στα όρια του κάθε Δήμου, αποτελούν ουσιαστική ενίσχυση της οικονομίας μας.

Αναμφίβολα, τα Δημοτικά Συμβούλια ασκούν συνεχή πολιτική. Άλλωστε, οι ίδιες οι ανάγκες, τα προβλήματα και οι προκλήσεις της καθημερινότητας το επιβάλλουν. Κάθε, λοιπόν, δημότης πολύ ορθά ζητά, και πολύ δικαιολογημένα, απαιτεί την πρακτική και άμεση επίλυση των προβλημάτων του, που αντιμετωπίζει στη γειτονιά και στην πόλη του. Δεν αρκείται, ούτε και ικανοποιείται, στις ατέλειωτες συζητήσεις και στα ανώφελα λόγια. Γι’ αυτό και, γενικότερα, οι Δήμοι είναι πιο αξιόπιστοι από το κράτος.

Σίγουρα υπάρχουν πολλά προβλήματα στον θεσμικό τρόπο λειτουργίας της τοπικής αυτοδιοίκησης στον τόπο μας. Τα προβλήματα όμως αυτά δεν θα πρέπει με κανέναν τρόπο να μειώνουν την αξία, τη σημασία, τις δυνατότητες και τις προοπτικές που έχουν οι τοπικές Αρχές. Καταληκτικά, όσο πιο κοντά νιώσει ο πολίτης την απάντηση στα προβλήματά του και όσο πιο άμεση και αποτελεσματική είναι η αντίδραση που θα έχει από την άλλη πλευρά, τόσο και πιο επιτυχημένες και ουσιαστικές θα είναι οι αλλαγές!

ΜΑΡΙΝΟΣ ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ
Δικηγόρος, Δημοτικός Σύμβουλος ΔΗΚΟ Αγλαντζιάς