Τα όσα διαδραματίζονται στην Ε.Ε. για εκλογή Προέδρου της Επιτροπής καταδεικνύουν τη συνεχή διεύρυνση του δημοκρατικού ελλείμματος. Ενώ πομπωδώς εξαγγέλθηκε η αλλαγή διαδικασίας στην εκλογή με ενεργό εμπλοκή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κι ενώ ανακοινώθηκαν υποψηφιότητες από τις πολιτικές ομάδες, επανήλθε το παρασκήνιο και η αδιαφάνεια. Συναλλαγές και ίντριγκες εκτοπίζουν κάθε ίχνος δημοκρατικής λειτουργίας.

Η κολοσσιαία αποχή στις πρόσφατες Ευρωεκλογές δεν φαίνεται να λαμβάνεται υπ’ όψιν από τους ισχυρούς ταγούς των Βρυξελλών, οι οποίοι κάνουν το παν για να αποξενώσουν και να απωθήσουν τους πολίτες από το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Παρουσιάστηκε στην Ένωση η ευκαιρία να εξέλθει πολιτικά και θεσμικά ισχυρότερη από την κρίση, με ενισχυμένη δημοκρατική νομιμότητα στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Ο αναβαθμισμένος ρόλος που προσέδωσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η Συνθήκη της Λισαβόνας θα έπρεπε να αποκτήσει νόημα και να αντανακλάται στις πολιτικές και τις δράσεις της Ένωσης. Αντί τούτου, οι ευρωπαίοι πολίτες παρακολουθούν τους αλληλοεκβιασμούς και τα παιγνίδια ισορροπιών και ισχύος.

Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η κρίση χρέους, που έχει συγκλονίσει την Ευρωζώνη, τονίζει την επείγουσα ανάγκη για αντιμετώπιση κρίσιμων πολιτικών και θεσμικών θεμάτων, από τα οποία εξαρτάται ο καθαυτός λόγος ύπαρξης της Ένωσης. Οι προσπάθειες ανάκαμψης αποδεικνύονται μια μακρά και επίπονη άσκηση. Η απόγνωση και αβεβαιότητα των πολιτών εντείνονται, ενώ η Ευρώπη γίνεται όλο και πιο απόμακρη. Η αμφισβήτηση της Ε.Ε. είναι πλέον μια πραγματικότητα.

Η αρνητική πλευρά της παγκοσμιοποίησης αποκάλυψε ένα πάσχον οικονομικό σύστημα, που χρήζει μεταρρύθμισης, για να διασφαλιστεί ότι η πραγματική οικονομία θα επικρατήσει έναντι της αχαλίνωτης κερδοσκοπίας. Ότι η δημοκρατία, το κράτος δικαίου, η διαφάνεια και η χρηστή διακυβέρνηση θα εφαρμοστούν σε ένα υγιές σύστημα ελέγχων και ισορροπιών, και σε περαιτέρω ρύθμιση και εποπτεία των αγορών.
Η κρίση κατέδειξε την οικονομική αλληλεξάρτηση των κρατών-μελών, τη συνυπευθυνότητά τους και την ανάγκη για υποστήριξη των θεμελιωδών αρχών της Ένωσης, κυρίως της αλληλεγγύης.

Η αλληλεγγύη έναντι των κρατών, που δέχονται μεγαλύτερες οικονομικές πιέσεις, έπρεπε να μεταφραστεί σε γενναιόδωρες πολιτικές αποφάσεις που να εκτείνονται, από την αποσύνδεση του τραπεζικού χρέους από το δημόσιο χρέος και την έκδοση Ευρωομολόγων, ώς τη δικαιότερη κατανομή των δημοσιονομικών πόρων της Ένωσης. Στην περίπτωση μάλιστα της Κύπρου, η αλληλεγγύη έπρεπε να είναι αυτονόητη, καθώς πρόκειται για μια χώρα η οποία κατέχεται στρατιωτικά επί σαράντα χρόνια, με 200 χιλιάδες πρόσφυγες, αγνοούμενους, θύματα της τουρκικής εισβολής και με απώλεια των 70% των πλουτοπαραγωγικών της πόρων.

Η έντονη κριτική που δέχεται πλέον η σημερινή πολιτική κατεύθυνση της Ευρώπης και οι ολοένα εντεινόμενες φωνές για αλλαγή πολιτικών προς την ανάπτυξη, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, την αλληλεγγύη και την κοινωνική συνοχή αποτελούν, φαίνεται, ψιλά γράμματα για τους κυρίαρχους ηγεμονικούς κύκλους της Ε.Ε. Αν τα μηνύματα των Ευρωπαίων πολιτών δεν εισακουστούν, αν η δημοκρατική νομιμοποίηση των αποφάσεων δεν κατοχυρωθεί και αν δεν υπάρξουν δραστικές μεταρρυθμίσεις με στόχο την κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη, η σημερινή αμφισβήτηση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος θα οδηγήσει σε κινδύνους κατάρρευσής του.

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων και Πρόεδρος Κ.Σ. ΕΔΕΚ