Χρειάζεται να υπάρξει εκτίμηση για τις τουρκικές προθέσεις και η διαμόρφωση της ανάλογης στρατηγικής αντιμετώπισης
Η πρόσφατη επίσκεψη του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ έχει αναδείξει τον ενισχυμένο γεωστρατηγικό ρόλο της Κύπρου στην περιοχή και υποδεικνύει την ανάγκη ενεργητικών πρωτοβουλιών για την αξιοποίησή του. Υποδεικνύει, επίσης, την ανάγκη ο δημόσιος διάλογος στην Κύπρο να ασχοληθεί με τα προβλήματα και τις εξελίξεις στην περιοχή μας και τον κόσμο. Άλλωστε, το δικό μας πρόβλημα της συνεχιζόμενης τουρκικής κατοχής συνδέεται με σχέση αλληλουχίας με τα προβλήματα και τα συμφέροντα που διαμορφώνονται στην ευρύτερη περιοχή.
Οι εξελίξεις στον αραβικό κόσμο έχουν αποτυπώσει την αφύπνιση της θέλησης των λαών για δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα, ελευθερίες και κοινωνική δικαιοσύνη. Η «Αραβική Άνοιξη», μετά από μια μακρά περίοδο απολυταρχικών καθεστώτων, εξέφρασε την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Οι επιπλοκές και τα πισωγυρίσματα δεν πρέπει να οδηγούν σε απλουστευτικές και ειρωνικές προσεγγίσεις περί «αραβικού χειμώνα».
Η εγγύτητα της Κύπρου με τις χώρες αυτές, αλλά και η μακρά παράδοση σχέσεων εμπιστοσύνης και φιλίας με τον αραβικό κόσμο, αποτελούν ένα πολύτιμο πλεονέκτημα. Που μετατρέπεται πλέον σε πλεονέκτημα της Ε.Ε., που μπορεί και πρέπει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες της χώρας - έλους της, για προαγωγή του στόχου ανάπτυξης και εμβάθυνσης των σχέσεων με τον αραβικό και τον μουσουλμανικό κόσμο.
Το ίδιο ισχύει και για το κράτος του Ισραήλ, με το οποίο η ανάπτυξη σχέσεων τα τελευταία χρόνια αποτελεί ισχυρό θεμέλιο για την έμπρακτη αξιοποίηση του γεωστρατηγικού ρόλου της Κύπρου, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το ενεργειακό.
Ασφαλώς, οι αραβικοί λαοί αυτό που χρειάζονται δεν είναι νέους ηγεμόνες. Αυτό που χρειάζονται δεν είναι υστερόβουλες παρεμβάσεις για να διαμορφωθούν νέοι ζωτικοί χώροι γεωπολιτικών και οικονομικών επιρροών. Εκείνο που χρειάζονται είναι ειλικρινείς και ανιδιοτελείς φίλους, που θα τους στηρίξουν στη δημοκρατική μετάβαση και στην εγκαθίδρυση αποτελεσματικών και λειτουργικών πολιτειακών θεσμών. Η Ε.Ε. έχει μια μεγάλη ευκαιρία. Να ανταποκριθεί σε αυτόν τον ρόλο, σεβόμενη τις επιθυμίες και τις ιδιαιτερότητες αυτών των λαών.
Ταυτόχρονα, μπορεί και πρέπει να ενδυναμώσει τις προσπάθειές της για διαμόρφωση συνθηκών ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή, που θα επιτευχθεί με την επίλυση του Παλαιστινιακού. Στη βάση αναγνώρισης κρατικής υπόστασης για την Παλαιστίνη. Το δικαίωμα των Παλαιστινίων να έχουν το δικό τους κράτος με την ταυτόχρονη κατοχύρωση ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ, σε διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Η πλήρης και απόλυτη ασφάλεια είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για την ειρήνη στην περιοχή.
Θα ήταν παράλειψη, αναφερόμενοι στις εξελίξεις στον αραβικό κόσμο, να μην αναφερθούμε στις συμπεριφορές και κινήσεις της Τουρκίας. Κινήσεις και συμπεριφορές που σε συνδυασμό με την επιχειρηθείσα επέκταση της τουρκικής επιρροής στον ισλαμικό και τον αραβικό κόσμο, αποτέλεσε απτή απόδειξη ενός νέου ρόλου που διεκδικεί η Τουρκία στην περιοχή και τον κόσμο. Οι καταλυτικές εξελίξεις στη Βόρεια Αφρική και η προσπάθεια που κατέβαλε η Τουρκία να αναδειχθεί σε εγγυητή μιας δημοκρατικής μετάβασης είναι ενδεικτικές από την άποψη αυτή. Θα πρέπει, όμως, να υπογραμμιστεί ότι δεν μπορεί η Τουρκία να γίνεται πιστευτή στη διεκδίκηση αυτού του ρόλου, όταν εφαρμόζει δύο μέτρα και δύο σταθμά, στην υποκριτική πολιτική των δήθεν μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονές της. Η ηχηρή κατάρρευση του μεγαλοϊδεατισμού του δόγματος Νταβούτογλου στην Αίγυπτο και τη Συρία υπήρξε ένα σκληρό μάθημα για την Άγκυρα.
Η οικονομική κρίση σε Ελλάδα και Κύπρο δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να μειώσουν την αναγκαία επαγρύπνηση γι' αντιμετώπιση της τουρκικής επιθετικότητας. Χρειάζεται να υπάρξει εκτίμηση για τις τουρκικές προθέσεις και η διαμόρφωση της ανάλογης στρατηγικής αντιμετώπισης κάθε πιθανής τυχοδιωκτικής ενέργειας. Ταυτόχρονα, Ελλάδα και Κύπρος καλούνται να προχωρήσουν σε από κοινού χάραξη μιας νέας στρατηγικής συμμαχιών σε πολιτικό, οικονομικό, αμυντικό και ενεργειακό πεδίο. Η Κύπρος, με τη συνομολόγηση συμφωνιών οριοθέτησης της ΑΟΖ με την Αίγυπτο, τον Λίβανο και το Ισραήλ προχώρησε σε ένα σημαντικό βήμα, που της επιτρέπει να αναδειχθεί σε ενεργειακό παράγοντα στην περιοχή. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα, η οποία αναβαθμίζει σημαντικά τις σχέσεις της με το Ισραήλ. Απαραίτητο είναι να διατηρούμε -Κύπρος και Ελλάδα- τις άριστες σχέσεις μας με τον αραβικό κόσμο.
Τα δεδομένα αυτά, πέραν της μεγάλης οικονομικής τους διάστασης, εμπεριέχουν και αυτόδηλες τεράστιες παραμέτρους για μια δραστική γεωπολιτική αναβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στρατηγικά και ενεργειακά. Η Κύπρος, για πρώτη φορά στην ιστορία της, μπορεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση ως ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα, που θα ενισχύσει και τον αγώνα του λαού μας για ελευθερία και δικαίωση. Βρισκόμαστε ενώπιον κινδύνων, προκλήσεων και ευκαιριών. Καθήκον μας να αντιμετωπίσουμε τους κινδύνους, να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις και να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες.
Το Κυπριακό είναι προφανές ότι μπορεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί στη βάση αυτών των νέων γεωπολιτικών συσχετισμών που έχουν διαμορφωθεί στην περιοχή, και ανέτρεψαν ισορροπίες δεκαετιών. Δεν μπορούμε να μένουμε μαρμαρωμένοι στο παρελθόν. Και το κυριότερο, δεν επιτρέπεται να σπεύσουμε να αποδεχθούμε μια «λύση» που θα αιχμαλωτίσει τις γεωστρατηγικές, γεωπολιτικές και γεωοικονομικές προοπτικές της Κύπρου, και θα εξανεμίσει τις τεράστιες δυνατότητες από την ύπαρξη των υδρογονανθράκων.
ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων και Πρόεδρος του Κ.Σ. ΕΔΕΚ
