Οι πολιτικοί μας ήταν δημιουργήματα του λαϊκού συναισθηματισμού και όχι προσωπικότητες με πολιτική κατοχύρωση πανεπιστημιακών σχολών, παραδόσεων και εμπειριών
Όταν οι γενετικές αδυναμίες είναι ανεπανόρθωτες, η ύπαρξη είναι καταδικασμένη. Μπορεί, βέβαια, να σημειωθεί σε κάποιες περιπτώσεις εμφάνιση αυξημένων δυνατοτήτων, όπως η εγκεφαλική λειτουργία, αλλά, συνήθως, οι τέτοιες ανίατες αδυναμίες μετατρέπονται σε πηγές δυστυχίας, διότι αποκλείουν αμυντικές ή και επιθετικές δυνατότητες, σ’ έναν κόσμο όπου η επιβίωση προϋποθέτει σωματικές και νοητικές ικανότητες. Και αυτή η άποψη μπορεί να ισχύσει και στην εκτίμηση των γνωστικών πολιτικών αναμετρήσεων, που η έκβασή τους δεν είναι άσχετη με τις εγκεφαλικές κυρίως γενετικές καταβολές ή τις επίκτητες δυνατότητες. Τούτο μπορεί να εξεταστεί συγκριτικά, για παράδειγμα, στην πολιτική και ιδιαίτερα στη διπλωματία, που οι χειρισμοί της έσυραν τον λαό μας σε κάθε άλλο από ευχάριστες εξελίξεις.
Δεν είχαμε πολιτική παράδοση ούτε αξιόμαχες δυνατότητες πολιτικής παρουσίας στις αντιμαχίες με τις αντίπαλες διπλωματίες της Βρετανίας και της Τουρκίας. Και στην έναρξη των αναγκαίων αναμετρήσεων στα προσκήνια ή στα παρασκήνια των πολιτικών αντιπαραθέσεων, τα αποτελέσματα ήταν θλιβερά και οι συνέπειες συντριπτικές. Η αχίλλειος πτέρνα μας ήταν οι γενετικές πολιτικές αδυναμίες. Οι αντίπαλοι προέρχονταν από σχολές πολιτικής σκέψης. Είχαν πολιτική παράδοση, αποθέματα τρόπων και μεθόδων δράσης, ικανότητες εκτιμήσεων, προβλέψεων και αντιδράσεων. Προέρχονταν από συστήματα πολιτικής εκπαίδευσης, σχεδιασμών και προγραμματισμών. Οποιοδήποτε έμφυτο συναισθηματισμό τον αντικαθιστούσαν με πολύχρονες εμπειρίες προετοιμασιών και εκτελέσεων σχεδίων.
Οι Άγγλοι με τον φυλετικό φλεγματισμό τους ήξεραν πώς να διαχειριστούν τις συνθήκες ακόμα και όταν περιέρχονταν σε δυσχερείς θέσεις λόγω της αποφασιστικότητας και της γενναιότητας και της ηθικής υπεροχής του αντιπάλου στα πεδία των πολεμικών συγκρούσεων, όπως την εποχή του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ. Οι Βρετανοί ηττώνταν στις μαχητικές αντιπαρατάξεις και με μονομάχους και με ομαδικές και μαζικές συγκρούσεις, αλλά στις πολιτικές προεκτάσεις επιβάλλονταν με την τέχνη της πολιτικής και τα διπλωματικά κόλπα. Μας άφηναν να πανηγυρίζουμε και μας μαχαίρωναν πισώπλατα, εφαρμόζοντας τους σχεδιασμούς που ήρεμα κατάρτιζαν και προωθούσαν εκμεταλλευόμενοι τον χρόνο, τις αδυναμίες μας και τις συνθήκες που οι ίδιοι προετοίμαζαν.
Οι Τούρκοι, πάλιν, αποφοιτούσαν από τη διπλωματία του διβανίου. Μας μελετούσαν επισταμένα ιστορικά και ψυχολογικά, επεσήμαιναν τις εγγενείς αδυναμίες μας και κτυπούσαν αδίστακτα στα τρωτά σημεία, εξουδετερώνοντας τις συναισθηματικές εξάρσεις και τις μηδαμινές πολεμικές αντιδράσεις και την ανυπαρξία προπαρασκευής. Γι’ αυτό και επί δεκαετίες υπερίσχυαν με τα πολεμικά και διπλωματικά μέσα που φρόντιζαν να διαθέτουν. Οι πανωλεθρίες μας οφείλονταν στις γενετικές αδυναμίες μας στην πολιτική ή αργότερα και στην εξουσιαστική μειονεκτικότητά μας, που παρήγαγαν συναισθηματικές φορτίσεις και ψευδαισθήσεις και γεννούσαν πολιτικούς με κύριο γνώρισμα τον συναισθηματισμό, με πηγαίες αδυναμίες και στη διπλωματική σκέψη και στην εν γένει πολιτική άμυνα ή επιθετικότητα.
Οι πολιτικοί μας ήταν δημιουργήματα του λαϊκού συναισθηματισμού και όχι προσωπικότητες με πολιτική κατοχύρωση πανεπιστημιακών σχολών, παραδόσεων και εμπειριών. Χαρακτηριστικότερη η περίπτωση του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου με μοναχική ιδιοσυγκρασία από παιδικής ηλικίας και βασική θεολογική εκπαίδευση. Μοναδικό πολιτικό έκαναν τον Μακάριο η λαϊκή κραυγή λατρείας και ο ακράτητος συναισθηματισμός του πλήθους, που τον θεοποιούσε επί δεκαετία, σε συνθήκες ατομικού και ομαδικού ηρωϊσμού των αγωνιστών της ΕΟΚΑ και μαζικής αυτοθυσίας του λαού, όταν γέροντες, γυναίκες και παιδιά προκαλούσαν συγκλονιστικές αντιπαρατάξεις με σαράντα χιλιάδες στρατιώτες και αυτοκρατορική βρετανική υπεροπλία.
Έγινε πολιτικό ίνδαλμα χωρίς να είναι πολιτικός και αδιαφιλονίκητος ηγέτης προς ανάληψη μετεπαναστατικής εξουσίας, υποχρεωμένος να αναμετράται μονομάχος εναντίον τεράτων της διεθνούς διπλωματίας, περιπλανώμενος μόνος στον κυκεώνα των παγκόσμιων πολιτικών αναταράξεων. Μόνος μεταξύ των συμπληγάδων των υπερδυνάμεων Ανατολής και Δύσεως και θνησιγενών διεθνών κινημάτων ατυχών επιλογών, όπως των Αδεσμεύτων. Δεν περιστοιχιζόταν, ούτε επέλεγε να περιστοιχίζεται από προσωπικότητες πολιτικών συμβούλων και συμμαχητών. Και ο μεν λαός τον θαύμαζε σαν παγκόσμιο ίνδαλμα, αλλά ένας κυνικός παρατηρητής τον έβλεπε σαν ήρωα του Θερβάντες σε εκστρατεία ουτοπίας.
Όσο για τους περισσότερους από τους πολιτικούς επιγόνους, παρέμεναν άμοιροι πολιτικής παιδείας, απόμακροι από διπλωματικές σχολές, άσχετοι από δυνάμεις πολιτικής παραγωγής, με συνείδηση υποταγμένη στις «παρακαταθήκες» του απελθόντος. Οι «παρακαταθήκες», που εν πολλοίς αποτελούσαν πρόχειρες παραπομπές δικαιολογιών νέων λαθών, ήταν η μοναδική σχολή διπλωματίας, αδύνατες βακτηρίες υποστήριξης γενετικών πολιτικών αδυναμιών, που οδήγησαν την πατρίδα στις αλλεπάλληλες πανωλεθρίες και στα αδιόρθωτα, επαναλαμβανόμενα τραγικά σφάλματα χειρισμών και επιλογών που άνοιξαν τον πολιτικό τάφο τού χθες και μαυροφορούν για τον ενταφιασμό τού αύριον.
Αυτές τις λογικές αλήθειες καλείται και μπορεί να αναλύσει και να αντιμετωπίσει ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης, υπό το πρίσμα των γνωστικών εμπειριών του, στην αδιακόπως μαχόμενη δυναμική και αποδεδειγμένως αποτελεσματική πολιτική του ανέλιξη επί δεκαετίες. Είναι αναντίλεκτο ότι αναγνωρίζει την υπαρξιακή αναγκαιότητα αξιοποίησης των υπαρχουσών ατομικών επιστημονικών δυνατοτήτων αλλά και τη δημιουργία σχολής υψηλής διπλωματίας από καταξιωμένες ακαδημαϊκές προσωπικότητες, που θα απαλλάξουν την πατρίδα από την αναξιοκρατία της κομματοκρατίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΑΝΟΣ
