Θα μπορούσε να διαχωρίζετο το σημερινό Ανώτατο Δικαστήριο, που λειτουργεί κατά το Δίκαιο της Ανάγκης, στα δύο αντίστοιχα προβλεπόμενα από το Σύνταγμα Δικαστήρια

Το δοτό Σύνταγμα του 1960 προέβλεψε ένα δικαίωμα στον πολίτη, προέκταση του δικαιώματος του Άρθρου 30, το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα καταφυγής στη Δικαιοσύνη. Καθιέρωσε το δικαίωμα αμφισβήτησης της νομιμότητας και του κύρους των αποφάσεων και παραλείψεων της διοίκησης και όρισε την αποκλειστική αρμοδιότητα για να κριθεί η διαφορά στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο. Ένα και μόνο Άρθρο του Συντάγματος (146) με τα έξι εδάφιά του, συμπύκνωσε ένα ολόκληρο Δίκαιο, που η έρευνα και μελέτη της μαχόμενης δικηγορίας υπέβαλε υπό μορφήν ισχυρισμών ενώπιον του Δικαστηρίου, το οποίο, τελικά, διαμόρφωσε με την πάροδο του χρόνου ένα, από μηδενική βάση, καθαρά κυπριακό Δίκαιο. Ένα Δίκαιο που δεν προέβλεψε και δεν θα επέτρεπε ποτέ η αποικιοκρατία.

Μέσα από τη διαδοχική διαμόρφωση της δικαστικής αυτής λειτουργίας, πριν και μετά το 1963/64, ο αντικειμενικός παρατηρητής θα βρεθεί αντιμέτωπος και με την πολιτική διαδρομή των 53 ετών του κυπριακού Κράτους. Το 1963 υπήρξε προσπάθεια, Τουρκανταρσία, που απέβλεψε στην κατάλυση των θεσμών και λειτουργιών του Κράτους, το οποίο διασώθηκε με βάση τις αρχές του «Δικαίου της Ανάγκης». Αυτή η αρχή Δικαίου οδήγησε το 1964 στη διά Νόμου συγκέντρωση των αρμοδιοτήτων των δύο Δικαστηρίων του Συντάγματος (Ανώτατο και Ανώτατο Συνταγματικό) σε ένα Δικαστήριο, που λειτουργεί έκτοτε και μέχρι σήμερα, ως το Ανώτατο Δικαστήριο της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αυτή ήταν η σωτήρια τότε νομική σκέψη. Τώρα, με δεδομένο τον μεγάλο όγκο δικαστικών υποθέσεων ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου, που επέφερε μεγάλες καθυστερήσεις στην απονομή της δικαιοσύνης, γίνεται, για μια ακόμη φορά, συζήτηση με βάση ένα νομοσχέδιο για ίδρυση ενός νέου (πενταμελούς) Διοικητικού Δικαστηρίου, που θα έχει δικαιοδοσία, αυτήν του Άρθρου 146 του Συντάγματος. Ιδέα που προϋποθέτει τροποποίηση του Συντάγματος, ώστε η κατά το Σύνταγμα αποκλειστική αρμοδιότητα του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου να μεταφερθεί στο νέο υπό σκέψη «Διοικητικό Δικαστήριο».

Είναι προφανές ότι η νέα αυτή προσπάθεια, ουσιαστικά, παραμερίζει την ιδέα να γίνουν τέτοιες νομοθετικές τροποποιήσεις στα πλαίσια της συνεχιζόμενης έκρυθμης κατάστασης, ώστε να πλησιάσουμε στις συνταγματικές πρόνοιες (άποψη που υποστήριξα για χρόνια εντός και εκτός της Βουλής). Αντί, λοιπόν, για νέο Διοικητικό Δικαστήριο με Νόμο αμφίβολης συνταγματικότητας, θεωρώ ότι θα μπορούσε να διαχωρίζετο το σημερινό Ανώτατο Δικαστήριο, που λειτουργεί κατά το Δίκαιο της Ανάγκης, στα δύο αντίστοιχα προβλεπόμενα από το Σύνταγμα Δικαστήρια, με εννέα Δικαστές που θα αποτελούν το Ανώτατο Δικαστήριο και με έξι Δικαστές (αφού αυξηθεί δηλαδή κατά δύο θέσεις ο σημερινός αριθμός των Δικαστών του Ανωτάτου Δικαστηρίου), ως Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο με τις ξεχωριστές κατά το Σύνταγμα αρμοδιότητες. Η λειτουργία έτσι, της ανώτατης βαθμίδας απονομής δικαιοσύνης, θα απλοποιηθεί ως προς το εύρος της δικαιοδοσίας. Μια νομοθετική λύση που θα διαμορφώνει πλησιέστερα προς την προβλεπόμενη στο Σύνταγμα κατανομή αρμοδιότητας.

Υπάρχουν βέβαια και πολλοί άλλοι επιμέρους προβληματισμοί, μορφή ανησυχίας για τη σκοπούμενη κατάργηση του πιο ατόφιου τμήματος του Δικαίου μας, που θα απαιτήσει στην τόσο δύσκολη μάλιστα φάση που βρίσκεται το κυπριακό πρόβλημα, μια τροποποίηση του Συντάγματος, αναγκαία για να υπάρξει το νέο Δικαστήριο. Μια τροποποίηση/επέμβαση σε έναν καθιερωμένο θεσμό δικαιοσύνης που είναι αποκλειστική αρμοδιότητα του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως η κορυφή της τρίτης και ανεξάρτητης εξουσίας. Προσοχή, λοιπόν. Κυβέρνηση και Βουλή ως θεσμοί και δύο εξουσίες, που διέσωσαν παρά τις επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας την κρατική υπόστασή μας με το Δίκαιο της Ανάγκης, ας μην πραγματώσουν μια τόσο αχρείαστη επέμβαση (αφαίρεση) στις αρμοδιότητες που το Σύνταγμα ανάθεσε όχι τυχαία στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ
Δικηγόρος