Όταν οι θεσμοί έχουν καταρρεύσει και η άρχουσα τάξη στηρίζει το σαθρό οικοδόμημα για να διαιωνίσει τα άνομα ωφελήματά της, τότε κάθε Κύπριος θα πρέπει να διερωτηθεί ποιος πραγματικά είναι ο πλούτος του κράτους του
«O πλούτος των εθνών είναι η ποιότητα των θεσμών του», Adam Smith, 1776
Οι θεσμοί στη χώρα μας είτε νοσούν βαρύτατα είτε έχουν ήδη καταρρεύσει. Η κατάρρευση των θεσμών επέτρεψε τη διαπλοκή, τη διαφθορά και τον έλεγχό τους από τους τραπεζίτες και τους μεγαλοεπιχειρηματίες, που σαν φυσικό συνεπακόλουθο συμπαρέσυραν στην κατάρρευση της οικονομίας μας. Η Δικαιοσύνη είναι ένας θεσμός που οι Κύπριοι ήλπιζαν πως θα αποτελούσε τον κύριο πυλώνα για κάθαρση και αναγέννηση. Όμως, δυστυχώς, και αυτός είναι υπό αμφισβήτηση. Η πλειοψηφία του λαού πιστεύουν ότι μάταια γίνεται λόγος για διερεύνηση των οικονομικών και άλλων εγκλημάτων, για να οδηγηθούν στη δικαιοσύνη οι υπεύθυνοι για την καταστροφή των τραπεζών και την πτώχευση του κράτους.
Ο λαός πιστεύει ότι όλα είναι «στημένα» και ότι ακόμη μία φορά το σύστημα απονομής δικαιοσύνης θα ροκανίσει τον χρόνο με ατελέσφορες και μακροχρόνιες διερευνήσεις, μέχρι να εξασθενήσει η συλλογική μνήμη, να χωνευτεί το έγκλημα από τον λαό και, στο τέλος, η σκανδαλώδης «αδυναμία» των θεσμών να τιμωρήσουν τους υπαίτιους να αποδοθεί σε αντισυνταγματικά τερτίπια και στην αδυναμία να τεκμηριωθούν ικανοποιητικά οι υποθέσεις στο δικαστήριο. Διαχρονικά, η Γενική Εισαγγελία, αντί να προωθεί τη δικαιοσύνη, κατέστη πολιτικό όργανο. Καταφεύγει συχνότατα στη χρήση του όρου «δημόσιο συμφέρον», για να αιτιολογήσει τις πράξεις και αποφάσεις της, που δεν δικαιολογούνται από τον ρόλο και την αποστολή της. Τι να πρωτοθυμηθούμε για τις «αδυναμίες» της δικαιοσύνης στον τόπο μας:
*Την ατιμωρησία των πρωτεργατών του πραξικοπήματος, όπου εγκλήματα κατά της δημοκρατίας διαγράφηκαν με πολιτική απόφαση, χωρίς ποτέ να δικαστούν οι εγκληματίες, με την εισαγγελία να επικαλείται το δημόσιο συμφέρον και τη δήθεν εθνική συμφιλίωση.
*Το ότι οι εγκληματίες πολέμου της βάρβαρης τουρκικής εισβολής παρέμειναν στο απυρόβλητο και καμία προσπάθεια δεν έγινε να οδηγηθούν στη δικαιοσύνη.
·*Το έγκλημα του χρηματιστηρίου, όταν περιουσίες αλώθηκαν από τους τραπεζίτες, τους επιτήδειους χρηματιστές και τα κόμματα επενδυτές.
*Το τραγικό συμβάν με τη συντριβή του αεροσκάφους της «Ήλιος» και την απώλεια τόσων ανθρώπινων ζωών, όπου ουσιαστικά η δικαιοσύνη καθυστέρησε πάρα πολύ και τελικά απέτυχε να ικανοποιήσει το δημόσιο αίσθημα για τιμωρία των ενόχων και υπαιτίων, που άφησαν να γίνει αυτό το φοβερό δυστύχημα…
*Την έκρηξη στο Μαρί, που οδήγησε στη απώλεια ανθρώπινων ζωών και στην καταστροφή του ηλεκτροπαραγωγικού σταθμού, που συνέτεινε στην επιτάχυνση της κατάρρευσης της οικονομίας. Η δικαιοσύνη, κάτω από τη συνολική απαίτηση του λαού να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι, οδήγησε κάποιους στο δικαστήριο, αλλά στο τέλος, ένεκα της αλληλεξάρτησης με τους άλλους θεσμούς, το βαρύ χέρι της δικαιοσύνης, κατά την άποψη της κοινής γνώμης, δεν έφτασε τους πραγματικούς υπαίτιους.
Η κατάσταση της δικαιοσύνης στην Κύπρο μπορεί απόλυτα να χαρακτηριστεί με τη ρήση του Ιερού Αυγουστίνου, 354-430μ.Χ., «Αν απουσιάζει η δικαιοσύνη, τι άλλο είναι η πολιτική εξουσία, παρά οργανωμένη ληστεία». Όταν η αρπαγή γίνεται τρόπος ζωής για μια ομάδα ανθρώπων σε μια κοινωνία, με την πάροδο του χρόνου αναπτύσσεται ένα νομικό σύστημα που τη νομιμοποιεί και έναν ηθικό κώδικα που την επιβραβεύει (David Brin, 1950).
Στη Κύπρο του 21ου αιώνα συμβαίνουν πράματα και θάματα. Η δημοκρατία συρρικνώθηκε από τους θεσμούς που τάχθηκαν να την προστατεύουν. Ένας Πρόεδρος εκλέγηκε υφαρπάζοντας την ψήφο της πλειοψηφίας του λαού με ψεύτικες και κάλπικες υποσχέσεις. Δηλαδή, δεσμεύτηκε στα λόγια πριν από τις εκλογές σε καίρια για τον λαό ζητήματα όπως το μνημόνιο, το κούρεμα των καταθέσεων και το Κυπριακό, αλλά έπραξε ακριβώς το αντίθετο. Πώς νομιμοποιείται, όμως, η Βουλή να λαμβάνει αποφάσεις και να επικυρώνει δεσμεύσεις προς τους ξένους δανειστές, που στερούν συνταγματικά δικαιώματα στους πολίτες του κράτους και τους κάνουν δεύτερης τάξης Ευρωπαίους πολίτες;
Η δημοκρατία βιάζεται συστηματικά και κανείς από το κατεστημένο δεν ένιωσε την ανάγκη ή έστω την πολιτική ευθιξία να παραιτηθεί ή να ζητήσει πρόωρες εκλογές για την επαναβεβαίωση της λαϊκής εντολής, αφού εκ των πραγμάτων Προεδρικό και Βουλή λειτούργησαν αντιδημοκρατικά, με την εγκατάλειψη των προεκλογικών τους δεσμεύσεων και εκτέθηκαν πολιτικά με τις αποκαλύψεις για τα τεκταινόμενα πριν και μετά τα Γιούρογκρουπ. Όταν οι θεσμοί έχουν καταρρεύσει και η άρχουσα τάξη στηρίζει το σαθρό οικοδόμημα για να διαιωνίσει τα άνομα ωφελήματά της, τότε κάθε Κύπριος θα πρέπει να διερωτηθεί ποιος πραγματικά είναι ο πλούτος του κράτους του. Είναι καθοριστικής σημασίας να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι για την οικονομική τραγωδία και να γυρίσουμε σελίδα για την έξοδο από την κρίση.
ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ
Επιχειρηματίας και μέλος του Συμβουλευτικού Σώματος του Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας




