Η Κυβέρνηση Αναστασιάδη ακόμα δεν ξεκαθάρισε εάν συμμερίζεται το απόφθεγμα ότι η λύση του Κυπριακού θα είναι «από τους Κυπρίους για τους Κυπρίους»
Για πολλά χρόνια, δεκαετίες ολόκληρες, λέγαμε όλοι ότι το κλειδί της λύσης βρίσκεται στην Τουρκία. Λέγοντας ότι το κλειδί της λύσης ευρίσκεται στην Τουρκία, εννοούσαμε ότι, όσον αφορά την τουρκική πλευρά, τον τελικό λόγο για την λύση του Κυπριακού τον έχει η Τουρκία και όχι η Τουρκοκύπριοι. Επίσης, η τοποθέτηση αυτή υποδήλωνε την αδυναμία των Τουρκοκυπρίων να αποφασίσουν από μόνοι τους επί του Κυπριακού και ότι ουσιαστικά οι Τουρκοκύπριοι αποτελούν εντολοδόχους της Τουρκίας στην Κύπρο.
Το πιο πάνω σκεπτικό αποτελεί ένα από τα ελάχιστα σημεία επί των οποίων υπάρχει συνταύτιση άποψης μεταξύ όλων των πολιτικών δυνάμεων του τόπου. Ουδείς αμφισβητεί ότι είναι η Τουρκία που καθορίζει τις θέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς στις συνομιλίες ή ότι οι Τουρκοκύπριοι δεν πρόκειται να προχωρήσουν στην οποιαδήποτε υποχώρηση χωρίς την έγκριση της Τουρκίας.
Παρά, λοιπόν, την πολλάκις εκπεφρασμένη, διά στόματος όλων των εκάστοτε Προέδρων της Δημοκρατίας, θέση ότι το κλειδί της λύσης ευρίσκεται στην Τουρκία, οι χειρισμοί της πλευράς μας απεδείχθησαν ατυχείς και ανίκανοι να πείσουν επί του προκειμένου και τον διεθνή παράγοντα. Η πρώτη και τελευταία φορά που η Τουρκία κάθισε στο τραπέζι των συνομιλιών ως εισβάλλουσα χώρα ήταν στη διάσκεψη της Γενεύης, μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης φάσης της εισβολής.
Έκτοτε, αντί να απαιτήσουμε και να επιδιώξουμε τη συνέχιση των συνομιλιών με την Τουρκία, δυστυχώς, αποδεχτήκαμε να συνομιλούμε με τους Τουρκοκυπρίους. Αυτή η στάση μας, με την πάροδο του χρόνου, παγίωσε στα μάτια της διεθνούς κοινότητας την άποψη ότι το Κυπριακό αποτελεί μια δικοινοτική διαφορά, με άμεσα εμπλεκόμενα μέρη τους Ελληνοκυπρίους και τους Τουρκοκυπρίους, και απο-ενοχοποίησε την Τουρκία. Η μεγαλύτερη, δε, διολίσθηση της πλευράς μας επί του προκειμένου επεσυνέβη την περίοδο της διακυβέρνησης Χριστόφια, όταν ο τότε Πρόεδρος αποφάσισε να κάνει παντιέρα του το σύνθημα ότι η λύση θα επέλθει «από τους Κυπρίους για τους Κυπρίους», αφήνοντας παντελώς στο απυρόβλητο την Τουρκία.
Αυτό το σύνθημα ήταν εφεύρημα των Αμερικανοβρετανών μετά την απόρριψη του Σχεδίου Ανάν και είχε διπλό στόχο: (α) Να πεισθεί η κοινή γνώμη στην Κύπρο ότι το επόμενο σχέδιο λύσης που θα παρουσιαστεί θα είναι κυπριακής προέλευσης, ώστε να είναι πιο εύκολο να γίνει αποδεκτό και (β) να απο-ενοχοποιήσει την Τουρκία, ώστε να διευκολυνθεί η πορεία ένταξής της στην Ε.Ε. Δυστυχώς, ο τέως Πρόεδρος, εν τη αφελεία του, κατέστη το όχημα προώθησης του ανόητου και επικίνδυνου αυτού συνθήματος, το οποίο, ουσιαστικά, αφαιρούσε από τους ώμους της Τουρκίας την οποιαδήποτε ευθύνη αναφορικά με το Κυπριακό.
Η Κυβέρνηση Αναστασιάδη ακόμα δεν ξεκαθάρισε εάν συμμερίζεται το απόφθεγμα ότι η λύση του Κυπριακού θα είναι «από τους Κυπρίους για τους Κυπρίους». Φαίνεται να τελεί υπό σύγχυση επί του προκειμένου. Γιατί το λέω αυτό; Το λέω διότι όταν ο κ. Αναστασιάδης κατέληξε στην απαράδεκτη «κοινή διακήρυξη» της 11ης Φεβρουαρίου, η οποία προέβλεπε, μεταξύ άλλων, για τις γνωστές «χιαστί» συναντήσεις, το κυβερνητικό στρατόπεδο πανηγύριζε ότι πετύχαμε αυτό που πάντα θέλαμε, να συνομιλήσουμε απ’ ευθείας με την Τουρκία, η οποία κρατά το κλειδί της λύσης.
Ασχέτως αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με τις «χιαστί» συναντήσεις (ο γράφων διαφωνεί έντονα), η πιο πάνω στάση της παρούσας κυβέρνησης έτεινε να καταδείξει ότι δεν συμμερίζεται τη θέση ότι η λύση θα επέλθει από τους Κυπρίους για τους Κυπρίους αλλά μάλλον συμμερίζεται την άποψη ότι η λύση περνά μέσα από την Τουρκία. Όμως, η επίσκεψη Μπάιντεν και η στάση της Κυβέρνησης έναντι των δηλώσεών του, φαίνεται να ανατρέπει το πιο πάνω συμπέρασμα. Κατά την αποχώρησή του από την Κύπρο ο κ. Μπάιντεν προσπάθησε να μας «καθησυχάσει» λέγοντάς μας ότι κανένας εκ των έξω δεν θα μας επιβάλει οποιαδήποτε λύση και ότι η λύση θα πρέπει να εξευρεθεί μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Εν ολίγοις, ο κ. Μπάιντεν έβγαλε την Τουρκία έξω από το παιχνίδι της λύσης του Κυπριακού.
Παραδόξως, η Κυβέρνηση και πάλι πανηγύριζε για τις δηλώσεις και τη στάση του κ. Μπάιντεν. Μέχρι σήμερα, λοιπόν, η Κυβέρνηση τηρεί μια διφορούμενη στάση επί του συγκεκριμένου θέματος. Δεν έχει ξεκαθαρίσει αν διά της εξωτερικής της πολιτικής προωθεί τη θέση ότι το κλειδί της λύσης ευρίσκεται στην Τουρκία ή αν συνεχίζει την πολιτική Χριστόφια ότι το κλειδί της λύσης το κρατούν οι δύο κοινότητες στην Κύπρο. Σίγουρα, δεν μπορεί να ισχύουν και τα δύο.
ΠΑΡΙΣ ΣΠΑΝΟΣ
Δικηγόρος
