Για πολλούς Κυπρίους, η Ε.Ε. είναι απλώς μια επέκταση της Αγγλίας, αφού μόνο αυτό το παράδειγμα δυτικής χώρας θέλουν να ξέρουν, και έτσι θεωρούν πως όλες οι χώρες της Ε.Ε. είναι οι ίδιες με αυτήν

Το 1951, όταν έξι κράτη έκαναν τα πρώτα βήματα για τη δημιουργία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ο στόχος ήταν η διατήρηση της ειρήνης μέσω μιας οικονομικής συνεργασίας που θα έβαζε τις πρώτες ύλες της πολεμικής βιομηχανίας κάτω από την επίβλεψη μιας ανώτερης Αρχής. Οι πρώτοι στόχοι αυτής της συνεργασίας, που αποτελούν μέχρι σήμερα και τη μεγαλύτερη επιτυχία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ήταν η ελεύθερη διακίνηση εμπορευμάτων, κεφαλαίων και πολιτών μεταξύ των κρατών μελών.

Σήμερα, οι ελευθερίες αυτές θεωρούνται πια δεδομένες (πολλοί έχουν την τάση να τις ξεχνούν) και η Ε.Ε., παρόλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει, ιδιαίτερα στον τρόπο επικοινωνίας της με τους πολίτες αλλά και με την ευρύτερη ευρωπαϊκή κοινωνία, προχωρεί σε όλο και στενότερη ενοποίηση. Από έξι, τα κράτη μέλη έχουν γίνει 28, 17 συμμετέχουν στο κοινό νόμισμα και 22 έχουν καταργήσει εντελώς τους ελέγχους στα μεταξύ τους σύνορα.

Να υπενθυμίσουμε, όμως, ορισμένα σημαντικά στοιχεία:
1) Η Ε.Ε. αποτελείται από 28 κυρίαρχα κράτη με διαφορετικά και κάποτε αντίθετα εθνικά συμφέροντα.
2) Είναι πρώτα απ' όλα μια οικονομική και όχι πολιτική συνεργασία, έστω και αν συχνά τα οικονομικά συμφέροντα φέρνουν και την πολιτική συνεργασία.
3) Ο τρόπος λειτουργίας των κρατών μελών είναι διαφορετικός τόσο λόγω διαφορετικών διοικητικών συστημάτων, αλλά περισσότερο λόγω διαφορετικών νοοτροπιών.
4) Δεν πρόκειται ακόμα για μια πολιτική, αλλά μόνο οικονομική ένωση.

Κατά την προενταξιακή περίοδο της Κύπρου, τα μηνύματα που σχεδόν όλοι οι Κύπριοι πολιτικοί έστελλαν έμμεσα ή άμεσα στον κυπριακό λαό, είτε λόγω δικής τους άγνοιας είτε για λόγους παραπληροφόρησης, ήταν εντελώς διαφορετικά:

α) Άφησαν σαφώς να εννοηθεί (έστω και αν δεν το είπαν κατά λέξη) πως η ένταξη στην Ε.Ε. θα κατοχύρωνε πολιτικά την ελεύθερη Κύπρο. Αυτό είναι λάθος, αφού η Ε.Ε. δεν είναι ούτε μια πολιτική ένωση, ούτε μια στρατιωτική συμμαχία. Αποτελείται από κυρίαρχα κράτη, που σημαίνει ότι το κάθε κράτος μέλος κρατά τον πλήρη έλεγχο της επικράτειάς του και είναι υπεύθυνο για τη διατήρηση της πολιτικής και εδαφικής του ακεραιότητας και κυριαρχίας, αρκεί να μην παραβιάζει το ευρωπαϊκό κεκτημένο στους τρόπους εφαρμογής της.

β) Έλεγαν ότι με την ένταξη η Κύπρος θα αντλήσει κονδύλια για την ενίσχυση της οικονομίας της. Σωστό μεν, αλλά αυτά τα κονδύλια δεν δόθηκαν ούτε στα τυφλά ούτε χωρίς όρους και υπάρχει έλεγχος στο πού και πώς ξοδεύονται. Δεν προορίζονταν για την ενίσχυση τραπεζών σε πορεία πτώχευσης, ούτε για να ενισχύονται χρηματιστηριακές επενδύσεις στην άλλη άκρη του κόσμου ή για χαμηλότοκα δάνεια σε φίλους και ημέτερους. Τα κονδύλια αυτά προορίζονται για έργα ανάπτυξης των υποδομών και της κυπριακής (εγχώριας) οικονομίας και διοχετεύονται μέσω συγκεκριμένων προκαθορισμένων προγραμμάτων, που συμφωνήθηκαν με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ε.Ε., ακολουθώντας αυστηρά κριτήρια. Πολλά από αυτά τα κονδύλια, ειδικά αυτά των διαρθρωτικών ταμείων, ξοδεύτηκαν για την πραγματοποίηση ή βελτίωση σημαντικών έργων υποδομής. Πολλοί έχουν σήμερα την τάση να ξεχνούν ότι τα χρήματα για αυτά τα έργα ήρθαν από ευρωπαϊκά ταμεία.

γ) Λίγοι μίλησαν από τότε για υποχρεώσεις της Κύπρου και των πολιτών της προς την Ε.Ε. Η Κύπρος, όπως και όλα τα άλλα κράτη μέλη, έχει την υποχρέωση να εξασφαλίσει την ελεύθερη διακίνηση και εγκατάσταση των υπόλοιπων Ευρωπαίων πολιτών στο έδαφός της και να τους παρέχει τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις που έχουν οι Κύπριοι. Οι κυπριακές Αρχές έχουν σε ένα μεγάλο βαθμό συμμορφωθεί και εφαρμόσει αυτά τα δικαιώματα.

Οι Κύπριοι πολίτες, όμως, σε ποιο βαθμό έχουν εμπεδώσει αυτήν την υποχρέωσή τους για ίση μεταχείριση? Και αν δεν το έχουν εμπεδώσει, τότε ποιος ευθύνεται γι' αυτό? Μήπως η κυπριακή πολιτεία και κοινωνία δεν τους ενημέρωσε ούτε γι' αυτό?

Επίσης, οι Κύπριοι πολίτες έχουν δύο σημαντικά πλεονεκτήματα από την Ε.Ε., που δυστυχώς(λόγω άγνοιας ή κακής πληροφόρησης) δεν εκμεταλλεύτηκαν σχεδόν καθόλου. Πρόκειται για την ευκαιρία δωρεάν σπουδών σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. (πλην της Αγγλίας), νοουμένου βέβαια ότι τηρούν τις προδιαγραφές εγγραφής του εκάστοτε πανεπιστημίου, και για την πρόσβαση στην αγορά εργασίας σε όλη την Ε.Ε., και εδώ βέβαια νοουμένου ότι τηρούν τα προσόντα που απαιτούνται από τον εκάστοτε εργοδότη.

Αυτό που διαπιστώνουμε ακόμα και σήμερα είναι πως, για πολλούς Κύπριους, η Ε.Ε. είναι απλώς μια επέκταση της Αγγλίας, αφού μόνο αυτό το παράδειγμα δυτικής χώρας θέλουν να ξέρουν, και έτσι θεωρούν πως όλες οι χώρες της Ε.Ε. είναι οι ίδιες με αυτήν. Όταν, λοιπόν, βρεθούν σε μιαν άλλη ευρωπαϊκή χώρα, αναμένουν (για να μην πούμε πως έχουν και την απαίτηση) να είναι όλα τα ίδια με την Αγγλία, ξεκινώντας από τη γλώσσα (όλοι οι Ευρωπαίοι πρέπει να μιλούν Αγγλικά), περνώντας από το διοικητικό, εκπαιδευτικό και νομικό σύστημα και καταλήγοντας στην υπόλοιπη κοινωνία. Και όταν αντιληφθούν ότι χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία είναι εντελώς διαφορετικές από την Αγγλία, αντί να σκεφτούν ότι μπορεί να έχουν κάτι να μάθουν από αυτές, η πρώτη και συνήθως η μοναδική αντίδρασή τους, είναι να κατηγορήσουν τον κόσμο αυτών των χωρών πως είναι στενοκέφαλοι και οπισθοδρομικοί.

Εκτός του ότι η Αγγλία είναι ίσως το πιο «αντιευρωπαϊκό» κράτος της Ε.Ε., αφού δεν συμμετέχει παρά σε ελάχιστες κοινές πολιτικές, ακόμα και οι ίδιοι οι Άγγλοι, τόσο οι πολίτες όσο και οι πολιτικοί, δεν θεωρούν πως είναι ευρωπαϊκή χώρα και βλέπουν την Ε.Ε. περισσότερο σαν μια απειλή παρά σαν ένα σύνολο στο οποίο συμμετέχουν και αυτοί σαν εταίροι. Μήπως λοιπόν είναι καιρός και οι Κύπριοι να βγάλουν τις αγγλικές παρωπίδες και να δουν την υπόλοιπη Ευρώπη όπως ακριβώς είναι?

ΛΙΝΟΣ ΒΟΣΚΑΡΙΔΗΣ