Ψυχίατρος, πολιτικό ον, ενεργός πολίτης με πνεύμα ανήσυχο, μελετητής, μεταφραστής, συγγραφέας πάνω από δύο δεκάδων βιβλίων, ο Τάκης Ευδόκας δεν καταλαβαίνει από ηλικία και προβλήματα. Πάνω απ’ όλα άνθρωπος με προσέγγιση ακοίμητη στα κοινωνικά προβλήματα, ακούραστος ερευνητής της ψυχής, δίνει ακόμα μια παρουσία στον πνευματικό κόσμο της Κύπρου.

«Ο χαρακτήρας του Κύπριου», τίτλος του καινούργιου του βιβλίου, που δόθηκε στην κυκλοφορία από τις εκδόσεις ΑΙΓΑΙΟΝ. Στα διάφορα κεφάλαια ο Τάκης Ευδόκας αναλύει πώς ταξινομεί κάθε άτομο τις πληροφορίες που δέχεται, πώς τις διαχειρίζεται και πώς τις βιώνει. Με παραδείγματα από την αρχαιότητα, αλλά και σύγχρονους συγγραφείς, φωτίζει άγνωστες ιδιότητες της ψυχής, κάνοντας πραγματικά ψυχογραφήματα ανθρώπινων χαρακτήρων.

Σ’ ένα βιβλίο ξέχειλο από καυστικές παρατηρήσεις, εύληπτες ψυχολογικές προσεγγίσεις και εύστοχα σχόλια, ο Τάκης Ευδόκας μάς σεριανά σε ήθη και συνήθειες άλλων εποχών, που κληρονόμησε ο Κύπριος και τα κουβαλά στο κύτταρό του. Καταγράφει τα σύγχρονα σουσουδίστικα τερτίπια του νεοπλουτισμού, την αλαζονεία, τη φιλοχρηματία, τον ωχαδελφισμό, την κουμπαροκρατία, το ρουσφέτι, τη μίζα, το πληρωμένο έγκλημα.

«Πώς γίνεται να περνάς τα οδοφράγματα, να ξέρεις την ιστορία του τόπου (ή μήπως και δεν την ξέρεις;) και να μην πονάς; Δεν είναι οι σχέσεις των ανθρώπων που αναπτύσσονται, δεν είναι οι επισκέψεις στα μέρη που άφησες πίσω, δεν είναι η γνωριμία με το άγνωστο μισό και η ανανέωση της αγάπης στον τόπο που γεννήθηκες που ξενίζει. Είναι η απάθεια και η ισοπέδωση των πάντων. Είναι η αδιαφορία για όλα. Είναι η τοποθέτηση του εγώ πάνω απ' όλα, που καταργεί το συλλογικό. "Εγώ έτσι θέλω", "εγώ περνώ καλά εκεί", "είναι πιο ωραία", "είναι πιο φτηνά", "έτσι γουστάρω"».

Αλλά, πέρα από την ενδελεχή ανάλυση και επισήμανση των τρωτών του χαρακτήρα του Κυπρίου, όπως τα βλέπει ο μελετητής, ο ψυχίατρος διαγράφεται πίσω από κάθε αράδα του βιβλίου. Εντυπωσιακό είναι το κεφάλαιο «Οιδίποδας και Μακάριος», όπου κάνει ένα ψυχογράφημα του πρώτου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχ. Μακαρίου, αναλύοντας τη σχέση του με το νησί σαν έκφραση οιδιπόδειου συμπλέγματος και σχέσης βαθιά καταναγκαστικής.

«Δηλαδή, συμβολικά, "παντρεύτηκε" τους Κύπριους, σαν ένας νεότερος Οιδίποδας που παντρεύτηκε τη μάνα του. Η Ιοκάστη ήταν για τον Μακάριο ο κυπριακός λαός. Ο Οιδίποδας, χωρίς να το γνωρίζει, σκότωσε τον πατέρα του, τον Λάιο. Το ίδιο και ο Μακάριος, σκότωσε τον "πατέρα" του, όμως το έκανε συνειδητά. Αυτός σκότωσε Άγγλους μέσω της ΕΟΚΑ, πριν έρθει στην Κύπρο. Γνώριζε ότι έτσι έπρεπε να κάνει.

»Οι Άγγλοι ήταν οι κατακτητές, ο "πατέρας" της Κύπρου. Αφού σκότωσε τον "πατέρα" του, ήρθε και παντρεύτηκε τη μάνα του, την Ιοκάστη, τον κυπριακό λαό. Έζησε μαζί της ευτυχισμένος, απολάμβανε κάθε στιγμή με τον λαό του». Απολαυστικό, ευανάγνωστο, το βιβλίο «Ο χαρακτήρας του Κύπριου», λειτουργεί σαν καθρέφτης, λίγο-πολύ στον οποίο κάθε αναγνώστης θα δει ένα κομμάτι του εαυτού.

ΑΛΕΚΑ ΓΡΑΒΑΡΗ ΠΡΕΚΑ