ΚΟΣΤΙΖΕΙ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΖΩΕΣ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ

Η υπαραχνοειδής εγκεφαλική αιμορραγία αποτελεί μιαν αρκετά συχνή ασθένεια, η οποία, παρά την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης, κοστίζει χιλιάδες ζωές κάθε χρόνο. Πρόκειται για μορφή εγκεφαλικού επεισοδίου και, συγκεκριμένα, στιγμιαία αιμορραγία στον υπαραχνοειδή χώρο, δηλαδή τον χώρο γύρω από τον εγκέφαλο όπου βρίσκονται τα εγκεφαλικά αγγεία.

Η νόσος είχε διαγνωσθεί πριν από 2500 χιλιάδες χρόνια από τον Ιπποκράτη, ο οποίος την είχε περιγράψει με εντυπωσιακή ακρίβεια. Είχε πει ότι εκδηλώνεται με οξύ πόνο στο κεφάλι και τον αυχένα, προκαλεί απώλεια συνείδησης και πολλοί από τους παθόντες δεν επανέρχονται. Άλλοι πεθαίνουν ακαριαία. Όσοι επιζήσουν, συχνά παρουσιάζουν νέο, παρόμοιο επεισόδιο. Όσοι δεν υποτροπιάσουν, από την τρίτη ώς τη δωδέκατη μέρα εμφανίζουν επιδείνωση της κεφαλαλγίας και του επιπέδου συνείδησης. Σε μερικούς αυτή η φάση μπορεί να διαρκέσει μέχρι δεκαοκτώ ημέρες.

Η αυτόματη υπαραχνοειδής αιμορραγία (δεν οφείλεται σε τραυματισμό) προκαλείται από ρήξη ανευρύσματος σε ποσοστό περίπου 80%. Στο υπόλοιπο 20% των περιπτώσεων, η αιτία μπορεί να μην ανευρεθεί, ή να είναι κάποια πολύ σπάνια νόσος. Η συχνότητα των αιμορραγιών αυτών δεν είναι μεγάλη (7 ανά 100.000 πληθυσμού κάθε χρόνο). Στην Κύπρο συμβαίνουν περίπου 50 αιμορραγίες αυτού του είδους κάθε χρόνο.

Σημειώνεται ότι η ύπαρξη ανευρυσμάτων σε ανθρώπους που δεν έχουν υποστεί αιμορραγία είναι σαφώς μεγαλύτερη. Πιο συχνά εμφανίζονται σε ηλικία 50-60 ετών. Περίπου οι μισοί ασθενείς έχουν προειδοποιητικά συμπτώματα. Τα επεισόδια ρήξης ανευρυσμάτων έχουν εποχική κατανομή (άνοιξη και φθινόπωρο).

Η πρόγνωση δεν είναι καλή. Περίπου 10% των ασθενών πεθαίνουν πριν από την άφιξη στο νοσοκομείο και σχεδόν οι μισοί πεθαίνουν εντός του πρώτου μήνα μετά την αιμορραγία. Μόνο 33% των επιζώντων επιστρέφουν στις κοινωνικές τους υποχρεώσεις και δεν παρουσιάζουν καθόλου νευρολογικά ελλείμματα. Μετά το πρώτο επεισόδιο, οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι είναι η επαναιμορραγία (20% τις δύο πρώτες εβδομάδες), ο υδροκέφαλος και ο αγγειόσπασμος (προκαλεί τον θάνατο σε περίπου 7% των επιζώντων του αρχικού επεισοδίου).

Για να αποφευχθεί η επαναιμορραγία, ο ασθενής πρέπει να υποβληθεί σε επέμβαση αποκλεισμού του ανευρύσματος, όσο το δυνατό συντομότερα. Ο αποκλεισμός του ανευρύσματος από την κυκλοφορία του αίματος μπορεί να γίνει χειρουργικά, με κρανιοτομή και απολίνωση του αυχένα του ανευρύσματος ή ενδοαγγειακά, με εμβολισμό.

ΔΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΟΛΑΡΗΣ
MD, PHD Νευροχειρουργός, Clinical Neuroscience Team
Συνεργάτης Αρεταίειου και Απολλώνειου Νοσοκομείου