Εν μέσω έντονης προεκλογικής εκστρατείας, επικρατούν περισσότερο ο εντυπωσιασμός και οι… διαφημίσεις (ορισμένοι δαπανούν τεράστια ποσά), παρά μια νηφάλια συζήτηση για το πού πάει η οικονομία. Για το πώς φτάσαμε στο κούρεμα τον Μάρτη 2013 και ειδικά το κατά πόσον ήταν αναπόφευκτο (άποψη του Προεδρικού), υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Σήμερα, δεν μπορούμε να πάμε πίσω για να αναζητήσουμε άλλες επιλογές. Μπορούμε όμως να αξιολογήσουμε τη διαχείριση του «πειράματος» από την επόμενη μέρα ώς τώρα.
Και απευθύνομαι σε όσους σκέφτονται μόνοι τους, όχι σε όσους ευθυγραμμίζονται με τη «δική» τους κομματική γραμμή. Δυστυχώς, υποτακτική συμπεριφορά και προσαρμογή στην εξουσία ακολουθούν και πρόσωπα με προβολή στα ΜΜΕ λόγω επιστημονικής ιδιότητας. Αντί για καθαρά δική τους επιστημονική θέση (όποια και να ΄ναι), προβάλλουν επιχειρήματα προσαρμοσμένα στις απαιτήσεις της εξουσίας για να έχουν την εύνοιά της. Δεν χρειάζονται ονόματα.
Είναι όμως αρκετοί που με επιστημονικό μανδύα, στην πραγματικότητα «ξοφλούν» πίσω στην εξουσία τον διορισμό τους ή προσδοκούν σε περισσότερα. Κι ενώ μιλούν δημόσια, δεν έχουν προτείνει ένα μέτρο, παρά μόνο θεωρίες.
Στο μεσοδιάστημα, έχει πλέον επιβεβαιωθεί εκείνο που επαναλαμβάνω για χρόνια: στην κορυφή του κυπριακού συγκροτήματος εξουσίας βρίσκεται για δεκαετίες το τραπεζικό σύστημα, που έχει καθυποτάξει την πολιτική εξουσία. Και έχει δηλητηριάσει αδιανόητους θεσμούς, π.χ. η νόθευση της οικονομικής επιστήμης στον δημόσιο διάλογο, με το δηλητήριο των σκοπιμοτήτων της πολιτικής εξουσίας, είναι τεράστια. Χείριστο κυπριακό φαινόμενο αποτελεί επίσης η μαζική παραβίαση ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις παράνομες/καταχρηστικές πρόνοιες, πρακτικές και χρεώσεις τραπεζών σε δάνεια, όπου τα όρια της νομιμότητας λειτουργούν για δεκαετίες ελαστικά υπέρ των τραπεζών.
Το βράδυ του κουρέματος, οι αρμόδιοι δήλωναν ότι «με την επώδυνη απομείωση καταθέσεων, τελειώνει η αβεβαιότητα και αποκαθίσταται η εμπιστοσύνη». Μερικές ώρες αργότερα, επιμέναμε στην κρατική τηλεόραση ότι η εμπιστοσύνη προς το τραπεζικό σύστημα -που προβλήθηκε ως ο κύριος λόγος αποδοχής του κουρέματος- «είναι ευχολόγια και θεωρίες στα μυαλά των αρμοδίων και των συμβούλων τους». Μπορεί ο τότε αρμόδιος Υπουργός να εξαφανίστηκε, αλλά οι διάφοροι σύμβουλοι είναι στο προσκήνιο, ορισμένοι υποψήφιοι και πρωταγωνιστές (λόγω εύνοιας) στα ΜΜΕ.
Παραγνωρίζοντας κατά πόσον υπήρχαν τότε άλλες επιλογές, ανέμενα ότι θα υιοθετούνταν ορθολογιστικά μέτρα που εισηγηθήκαμε, για τα οποία δεν υπήρξε ένσταση. Για χρόνια επιμέναμε στη λειτουργία Διαμεσολαβητή/Επιτρόπου επίλυσης τραπεζικών διαφορών με ουσιαστικές εξουσίες, που ακόμη σχεδιάζεται...
Αν κρίνω τα περί μεσολαβητών του ΚΕΒΕ και άλλα τέτοια, προφανώς οι τράπεζες θα καθορίσουν τους όρους όπως εδώ και χρόνια. Χαμένος θα είναι μια κοινωνία που ασφυκτιά γεμάτη δυστυχία και πόνο, πνιγμένη στις σκοπιμότητες και τη διαπλοκή. Άλλη εισήγησή μου, που υποβλήθηκε από τον Ιούλιο 2013, στόχευε στην αύξηση της ρευστότητας προς το τραπεζικό σύστημα, χωρίς φόβο νέου κουρέματος. Προτείναμε την προπληρωμή δανείων με μετρητά (π.χ. 15% του δανείου) με παροχή ουσιαστικού κινήτρου από τις τράπεζες προς τους δανειολήπτες (π.χ. αφαίρεση τόκων για δύο χρόνια).
Τέτοια ορθολογιστικά μέτρα προτείναμε, χωρίς να υπάρξει αντίλογος αλλά θεωρίες. Παρεμπιπτόντως, αν κάποιος σήμερα προπληρώσει το δάνειό του, θα του επιβληθεί και πρόστιμο! Τέτοια ορθολογιστικά μέτρα απαιτούν το βαρύ χέρι της ηγεσίας, για να θέσει το συμφέρον της κοινωνίας πάνω από το συμφέρον του τραπεζικού τομέα ή των τραπεζιτών και να σπρώξει την οικονομία.
Τα σχέδια για έκδοση νέων μετοχών από τράπεζες, η επένδυση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, η εκροή καταθέσεων και άλλα, ομολογούν ότι η διαχείριση ώς τώρα απέτυχε. Σήμερα, ολόκληρη η κοινωνία και οικονομία (με προεκτάσεις στο Κυπριακό και τα έσοδα από φυσικό αέριο) είναι όμηροι της τύχης του τραπεζικού συστήματος, όπως επιχειρηματολογούμε εδώ και ένα χρόνο. Τι μπορεί να εξηγήσει αυτήν την απραξία;
ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Υποψήφιος Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ
[email protected]
