Οι Δήμοι αδυνατούν, δυστυχώς, να επιτελέσουν την πραγματική αποστολή τους

Ο πιο κοντινός θεσμός για τους πολίτες είναι αυτός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στο δημαρχείο θ’ απευθυνθεί ο δημότης, όχι στο κεντρικό κράτος, για να του επιδιορθώσει το πεζοδρόμιο, να καθαρίσει τη γειτονιά του, να ενισχύσει το πράσινο, να δημιουργήσει ένα πάρκο για να παίζουν τα παιδιά, ν’ απασχολήσει τα άτομα τρίτης ηλικίας στα Πολυδύναμα Κέντρα, να λειτουργήσει παιδικές λέσχες, κ.ο.κ. Αλλά, δυστυχώς, οι Δήμοι αδυνατούν να επιτελέσουν την πραγματική αποστολή τους. Έχασαν πέραν του 50% των εισοδημάτων τους. Μόνο η περικοπή της ετήσιας κρατικής χορηγίας είναι 45%.

Βέβαια, την ίδια ώρα που χάνονται τα εισοδήματα, τα έξοδά τους παραμένουν σταθερά ή και αυξάνονται. Για παράδειγμα, το κόστος του οδικού φωτισμού ανεβαίνει, όπως και τα καύσιμα. Παράλληλα, το κράτος απαιτεί από τους Δήμους να καταβάλλουν τα μερίδια που τους επιμερίζει για παλιές απαλλοτριώσεις ή για καταβολή δόσεων από παλιά κυβερνητικά δάνεια ή πολεοδομικά έργα. Κι αν οι Δήμοι αδυνατούν να πληρώνουν, το κράτος, κρατώντας και το κρέας και το μαχαίρι, περικόπτει τα χρήματα από την κρατική χορηγία που δικαιούνται οι Δήμοι. Έτσι, η περικοπή της κρατικής χορηγίας ξεπερνά κατά πολύ το 45% και φέρνει τούμπα τον προϋπολογισμό εσόδων.

Πραγματικά, η οικονομική κρίση εξουθένωσε την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Διερωτάται ένας Δήμαρχος μαζί με το Δημοτικό του Συμβούλιο, τι έργο επιτελούν και τι κάνουν κάτω από αυτές τις συνθήκες, οι οποίες δεν έχουν καμιάν απολύτως σχέση με τα οράματα με τα οποία εξελέγησαν πριν από δυόμισι χρόνια. Διότι, ούτε και στοιχειώδη έργα ασφαλείας μπορούν, πλέον, να υλοποιούν. Μέσα σε αυτές τις σκληρές πραγματικότητες εξουθένωσης, τα Δημοτικά Συμβούλια επιδίδονται σε καθημερινό αγώνα μείωσης εξόδων, αφαίρεσης του λίπους που δημιουργήθηκε πριν από την κρίση, μείωσης του προσωπικού, περιορισμό εργασιών, κλπ.

Η πραγματική αποστολή τους, που είναι η συνεχής προσφορά υπηρεσιών για βελτίωση της ποιότητας ζωής και της καθημερινότητας του πολίτη, δέχεται απανωτά πλήγματα. Αντί να υλοποιούν ευγενή οράματα, αγωνίζονται νυχθημερόν να διαχειριστούν μια χρεοκοπία, με το μέλλον προδιαγεγραμμένο. Ένα μέλλον θνησιγενές για πολλούς Δήμους, αφού είναι βουτηγμένοι σε παλιά χρέη, τα οποία δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν.

Όλοι οι Δήμοι μαζί χρωστούν 500 περίπου εκατομμύρια ευρώ. Άλλοι πάρα πολλά, άλλοι πολλά και άλλοι λίγα. Ποια μεταρρύθμιση θα μπορέσει να διαχειριστεί αυτήν την οικονομική χρεοκοπία; Θα ενώσουμε τους Δήμους και τα χρέη τους χωρίς ανακεφαλαιοποίηση; Πώς θα επιβιώσουν οι όποιες νέες δημοτικές Αρχές, όταν θα ξεκινήσουν με τεράστια χρέη; Σίγουρα, η όποια μορφή μεταρρύθμισης δεν μπορεί και δεν επιτρέπεται να μετακυλήσει τα χρέη στον κόσμο. Δεν θα μιλάμε για μεταρρύθμιση, αλλά για σφαγή….

Απολογούμαι, πραγματικά, στους δημότες μου, γιατί αυτά που επιτελούμε σήμερα ως δημοτική Αρχή, δεν έχουν καμιά σχέση με αυτά που υπήρχαν στο πρόγραμμά μας. Για παράδειγμα, βασικές οδικές αρτηρίες πρέπει επειγόντως να ανακατασκευαστούν (π.χ. λεωφ. Λυκαβηττού). Οι δημότες δικαιολογημένα απαιτούν. Αλλά, με ποια χρήματα θα γίνουν τα έργα; Αυτά που υπάρχουν δεν αρκούν για τις βασικές ανελαστικές δαπάνες. Με την εκλογή μας και την ανάληψη των καθηκόντων μας άρχισε να δείχνει τα δόντια της η κρίση, επιβλήθηκαν περικοπές που δημιούργησαν αλυσιδωτά προβλήματα.

Βέβαια, από τον Δήμο Έγκωμης, μέσα από πρόγραμμα εξορθολογισμού, περικοπών πολλών δαπανών και διόρθωσης στρεβλώσεων, αποχώρησαν τα τελευταία δύο χρόνια 23 υπάλληλοι. Παραμένει, όμως, πολύ μεγάλο ποσοστό μισθολογίου επί του προϋπολογισμού. Αλλά δεν υπάρχει, πλέον, η δυνατότητα παραχώρησης χαριστικών αποζημιώσεων για νέες πρόωρες αφυπηρετήσεις. Οπότε, με μείωση του κύκλου εργασιών, απομένει ως διέξοδος η οδυνηρή και μη επιθυμητή διαδικασία πλεονασμών. Κι εδώ αρχίζουν τα συνδικαλιστικά.

Οι συντεχνίες ζητούν διασφάλιση των δικαιωμάτων των υπαλλήλων. Ουδεμία επίκριση, αυτό είναι το καθήκον τους. Αλλά, όταν τα λεφτά δεν υπάρχουν, τι αναμένουν να γίνει; Το κεντρικό κράτος, όταν μιλά για σταθεροποίηση και επανεκκίνηση της οικονομίας, πρέπει να δώσει έμπρακτα το μήνυμα ότι αυτή η επανεκκίνηση ξεκινά από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, που είναι ο πιο κοντινός προς τον πολίτη θεσμός. Την ανάπτυξη πρέπει πρωτίστως να την αισθανθούν και να την ψηλαφήσουν οι τοπικές κοινωνίες.

Εάν το κράτος επιθυμεί να δημιουργήσει μιαν αναγεννημένη Τοπική Αυτοδιοίκηση, πρέπει να της δώσει, επειγόντως, οικονομικές αναπνοές. Να επαναφέρει την κρατική χορηγία σε ποσοστά που διασφαλίζουν επιβίωση/ φερεγγυότητα και ταυτόχρονα να αγκαλιάσει τους Δήμους μέσα από τα διαρθρωτικά ευρωπαϊκά ταμεία της περιόδου 2014-2020. Για να μπορούν οι Δήμοι να προσφέρουν απρόσκοπτα τον οδικό φωτισμό, να διορθώνουν τους δρόμους, να καθαρίζουν καλύτερα, να φτιάχνουν πεζοδρόμια, να είναι δίπλα στον απλό άνθρωπο.

Μετά, σε μια δεύτερη φάση, πρέπει να μπούμε και στη διαδικασία της επανέναρξης βασικών πολεοδομικών έργων… Διαφορετικά, θα είναι μπροστά μας μια οδυνηρή επιλογή: Να παραδώσουμε τη σκυτάλη, για λόγους αυτοσεβασμού…

ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
Δήμαρχος Έγκωμης