Ευχαριστούμε γιατί μας γεμίσατε με ελπίδα και αφύπνιση. Να ‘στε καλά που μας μαγέψατε και μας γνωρίσατε μιαν άλλη Ελλάδα, καλύτερη και πιο αυθεντική τελικά από αυτήν που έχουμε μέσα μας

Ένα τραγούδι με έντονες παραπομπές και οράματα εθνικού προσανατολισμού μπορεί να εκφράσει με θεωρητική επάρκεια το ταξίδι στην Ιστορία. Ομοίως, αλλά με πολλαπλάσιους συμβολισμούς και πιο άμεσες παραπομπές, μια «επίσκεψη»/ προσκύνημα στην κατεχόμενη γη, μπορεί να δημιουργήσει συναισθηματικές αποτυπώσεις στο ένδοξο παρελθόν του Ελληνισμού. Μια «επίσκεψη»/ προσκύνημα στα εγκλωβισμένα παιδιά μας στην περήφανη Καρπασία, μου έδωσε την ευλογία για να γεμίσω εικόνες, πλημμυρισμένος με φως, εισπνέοντας μιαν ανάσα που με αφυπνά και πάλι στον στόχο, για την Ελλάδα που βρήκα ξανά εδώ, σε τούτο το αποκούμπι των απογόνων των Αχαιών.

Ωσάν πεπρωμένο, το βίωμα. Σε οικία γη, σε αφούγκρασμα αιώνων, μια ιαχή κι ένας αντίλαλος γεμάτος ελληνικά βιώματα, συμβολισμούς και παραλληλισμούς. Σ’ ένα ατόφιο τοπίο που ο χρόνος σταμάτησε στο παρελθόν, με σκηνές από άλλες εποχές. Κοπάδια να γυροφέρνουν στους δρόμους, εκκλησιές που αντιστέκονται -τι κι αν τους αφαιρέθηκαν οι σταυροί ή προστέθηκαν πρόσκαιροι μιναρέδες;- κοιμητήρια βεβηλωμένα μα αλύγιστα, με τους νεκρούς να κρατούν ζωντανή την ταυτότητα του χώρου, του πνεύματος, την ελπίδα και τη βεβαιότητα μαζί για λευτεριά κι επιστροφή.

Διαδρομές παρθένες, απάτητες κι ατούρκευτες, ξωκκλήσια παντού και χρώματα που αποτυπώνουν το πράσινο της ελπίδας και το γαλανόλευκο της θάλασσας και τ’ ουρανού των Ελλήνων. Στο βάθος του δρόμου, στο τέρμα της δικής μας διαδρομής, ο Άγιος. Να μας προσέχει, να μας ευλογεί και να μας θυμίζει για το καθήκον και την πίστη μας. Μια διαδρομή που γίνεται κάτω από βροχή κι ας είναι μήνας Απρίλης, λες και θέλει ο Θεός να φέρει την κάθαρση πιο γρήγορα και με χαλάζι μαζεμένο στις παρυφές του δρόμου, δημιουργώντας συνειρμικές παραπομπές σαν μήνυμα ελπίδας για κατακλυσμιαία απόσειση των Αγαρηνών.

Πώς να χωρέσει τόσο ξέσπασμα μέσα μου
και ποια κραυγή θ’ αποτυπώνει το κάλεσμα για λευτεριά;
Τι κι αν οι άνθρωποι είναι ο τόπος κι ο τόπος οι άνθρωποι;
Εδώ η ταύτιση παρέμεινε αυτούσια, αδιαπραγμάτευτη, μοναδικά ελληνική.
Δεν είναι τα σημάδια από το πέρασμα στους αιώνες,
δεν είναι μόνο οι ανάσες που ανασταίνουν την ατμόσφαιρα
και μαγεύουν τις εικόνες μας.

Είν’ όλοι οι αιώνες μαζεμένοι εδώ - του Ομήρου και του Ηρόδοτου τα ιστορήματα, του Ολύμπου οι μύθοι, οι παραπομπές στα οράματα της Τροίας, οι Θερμοπύλιοι αγώνες, τα έπη των Ελλήνων, στην αρχαιότητα και στο σύγχρονο - πρόσφατο παρελθόν. Όλα εδώ - για να συντροφεύουν τα παιδιά που παραμένουν εδώ και αγωνίζονται. Στο σύγχρονο, δικό τους κρυφό σχολειό, με περηφάνια, λεβεντιά και ταπείνωση. Πρώτη - δευτέρα τάξη, δυο παιδιά - κι όμως είναι εκεί, όλα τα παιδιά μαζί, γυμνάσιο, δημοτικό, νηπιαγωγείο. Με τις φιγούρες τους να θυμίζουν αρχαία Ελλάδα και Μεγαλέξανδρο. Ξανθά με γαλανά μάτια - πολλά από αυτά, να προσεγγίζουν το σήμερα με μια φιλοσοφημένη στωικότητα. Με μια ωριμότητα και αυθεντική ειλικρίνεια που αφοπλίζει, «μας δίνει δύναμη το χαμόγελό σας» μάς είπαν - κι ας τους είχαμε δώσει δώρα αξιοπρόσεκτα και χρήσιμα.

Για τούτα τα παιδιά, προφανώς, ο υλισμός δίνει τη θέση του σε πιο βαθιές έννοιες. Σε πράγματα που δεν είναι δεδομένα και αυτονόητα, εκεί στη σκλαβιά. Έχουν μάθει το μέτρο και την ευγένεια, δεν εκλιπαρούν και σίγουρα δεν εξαγοράζονται. Ταυτίζονται απόλυτα με τον χώρο τους που προστατεύουν, όπως επίσης και με τους παραλληλισμούς που γίνονται σε σχέση με τα νέα κτίσματα, εκεί και όπου υπάρχουν, τα οποία είναι ξένα, φωνάζουν και φαίνονται πλαστά και ουτοπικά. Μέσα σε όλο αυτό το υπέροχο κι ευλαβικό ταξίδι εικόνων και συναισθημάτων, στο αφημένο μυαλό και στης ψυχής την ανακούφιση, η οικειότητα με τον χώρο ήταν μοναδικά απίστευτη κι ας μην υπάρχει εξοικείωση με την κατεχόμενη γη ως «επισκέπτης».

Κι όμως, εκεί που νιώθαμε πανταχόθεν Ελλάδα, ξάφνου ο ήχος από τον μιναρέ μάς ξυπνά και μας προσγειώνει σε μιαν άλλη πραγματικότητα. Ακόμα και σε αυτήν, όμως, υπάρχουν στοιχεία που δίνουν δύναμη για να ελπίζουμε σε κάτι καλύτερο και πιο ιστορικά ορθό. Αφήνοντας πίσω μας το Ριζοκάρπασο και φτάνοντας στον Άγιο Θέρισσο, η εικόνα του σταυρού να στέκει ακόμα στο καμπαναριό σε πείσμα των αλλόθρησκων, δημιουργεί μιαν άλλη δυναμική - με σιγουριά στην ελπίδα. Αν ήταν να κλείσει αυτή η σκιαγράφηση των εικόνων από το οδοιπορικό στην εγκλωβισμένη ζωή, ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς τους, θα έπρεπε να αποτελεί τον επίλογο.

Ευχαριστούμε γιατί μας γεμίσατε με ελπίδα και αφύπνιση. Να ‘στε καλά που μας μαγέψατε και μας γνωρίσατε μιαν άλλη Ελλάδα, καλύτερη και πιο αυθεντική τελικά από αυτήν που έχουμε μέσα μας.

ΑΝΤΡΕΑΣ ΜΑΤΣΑΣ
Αν. Γενικός Γραμματέας ΣΕΚ