Η αποκατάσταση τού περί δικαίου αισθήματος του λαού είναι το πρώτο βήμα κάθαρσης της κατάστασης που δημιουργήθηκε

Αναφέρθηκα κι άλλοτε στη ζημιά που μπορεί να έχει η διαχρονική παράταση της παρούσας οικονομικής κρίσης στoν κοινωνικό ιστό του Τόπου, για να καταδείξω πως η ράθυμη αντιμετώπισή της σε ρυθμούς Τρόικας δεν είναι η ενδεδειγμένη. Επικαλέστηκα μάλιστα τη συνδρομή των κοινωνιολόγων και ψυχολόγων στην ανάλυση των επιπτώσεων που μπορεί να έχει η κατάρρευση του σωστού μοντέλου συμπεριφοράς και ζωής στο κοινωνικό σύνολο.

Η ζημιά που μπορεί να προκληθεί στη στάση του λαού απέναντι σε βασικές ατομικές και κοινωνικές αξίες είναι η χειρότερη επίπτωση της κρίσης γιατί σε βάθος χρόνου θα επηρεάζει πολλές από τις επερχόμενες γενιές, ενώ η αντιμετώπισή της δεν μπορεί να γίνει με κανένα Τροϊκανό Μνημόνιο. Στα τελευταία πενήντα χρόνια αντιμετωπίσαμε χειρότερες καταστάσεις, μεταξύ των οποίων τις τραγικές συνέπειες της εισβολής. Η προγραμματισμένη και συντονισμένη αντιμετώπιση της καταστροφής οδήγησε σύντομα σε ένα οικονομικό θαύμα, που, παρά τις πικρίες του ξεριζωμού και τις απώλειες αγαπημένων προσώπων, μπορούμε να πούμε ότι δεν αλλοίωσε τον χαρακτήρα του λαού, δεν οδήγησε στη χαλάρωση των ηθών και δεν επηρέασε αρνητικά τις βασικές κοινωνικές αρχές.

Η μόνη ίσως σκιά που αμαύρωσε την κοινωνική συνοχή ήταν το γεγονός τής μη παραδειγματικής τιμωρίας των ενόχων της κυπριακής τραγωδίας, κάτι που δικαιολογήθηκε στη συνείδηση του λαού εν όψει του νέου αγώνα για απελευθέρωση. Εκείνο όμως που ξανάφτιαξε με τόσους κόπους και μόχθους το βλέπει τώρα να χάνεται καθημερινά. Και δεν οφείλεται αποκλειστικά σε εξωτερικές επεμβάσεις και συγκυρίες αλλά, κυρίως, σε διαχρονικές εσωτερικές αδυναμίες διαχείρισης των πραγμάτων εκ μέρους εκείνων που δημοκρατικά εξελέγησαν για να διαχειριστούν την ευημερία του λαού.

Δεν είναι παράξενο που στην Κύπρο, όπως και στην Ελλάδα και σ’ όλη την Ευρώπη, άρχισε η εμφάνιση ακραίων αντιδημοκρατικών οργανωμένων στοιχείων. Γι΄ αυτό η γρήγορη τιμωρία των ενόχων της τωρινής τραγωδίας με την απονομή δικαιοσύνης θα προλάβει τα χειρότερα. Η αποκατάσταση τού περί δικαίου αισθήματος του λαού είναι το πρώτο βήμα κάθαρσης της κατάστασης που δημιουργήθηκε.

Η γρήγορη επαναδραστηριοποίηση της οικονομίας είναι το άλλο βήμα που πρέπει να γίνει. Ενώ, από τους πρώτους στόχους της νέας Κυβέρνησης, ήταν η ‘επανεκκίνηση’ της οικονομίας, είναι καιρός τώρα που τίποτε συγκεκριμένο δεν λέγεται και τίποτε δεν γίνεται προς την κατεύθυνση αυτή. Οι ιθύνοντες φαίνεται να έχουν συμβιβαστεί με το τέμπο της Τρόικας, την εξυγίανση πρώτα των δημόσιων οικονομικών και του χρηματοπιστωτικού τομέα και μετά να βγούμε στις διεθνείς αγορές για εξασφάλιση δανείων για τις ανάγκες μας.

Η ιδέα τους είναι ότι τότε θα μπορούσε να μη χρειαστούν πρόσθετα μέτρα λιτότητας και περαιτέρω πίεση στις αντοχές του λαού. Τώρα γίνεται λόγος για την πιθανότητα προσφυγής στις αγορές στο τέλος του 2015 ή αρχές του 2016. Αλλά κι αν αυτό καταστεί δυνατό, η μέγκενη στην οποία μπήκαμε δεν θα χαλαρώσει αμέσως, πράγμα που σημαίνει ότι ο λαός θα συνεχίσει να υφίσταται τις αποπνικτικές συνέπειές της και για αρκετά χρόνια μετά.

Μερικές από τις συνέπειες του σύγχρονου αυτού θεάτρου του παραλόγου θα είναι: Απαξιωτική στάση του λαού έναντι των δημοκρατικών θεσμών και προσφυγή σε ακραίες, ολοκληρωτικές λύσεις με ακόμη πιο καταστροφικές συνέπειες. Απομάκρυνση των καλών στοιχείων από τα κοινά, τη στιγμή που δεν πρέπει να περισσεύει κανένας. Εξιδανίκευση της διαπλοκής και του ρουσφετιού, της υποταγής και του ωχαδελφισμού. Μείωση της ροπής προς αποταμίευση και κατακράτηση μετρητών κάτω από το μαξιλάρι για δύσκολους καιρούς.

Πλήγμα κατά της επιχειρηματικότητας των Κυπρίων που έφερε πολλά καλά, και οικονομικά και κοινωνικά, στον Τόπο. Ας μην ξεχνούμε πως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούσαν κι αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των οικονομικών μονάδων μας. Κι είναι απ’ αυτή την τάση των Κυπρίων που ξεκίνησαν οι μεγάλες κυπριακές μονάδες κάποτε, το μικρό ραφτάδικο, το μικρό παπουτσίδικο και το μικρό σιδεράδικο. Τι συμβουλές θα δώσει στα παιδιά και τα εγγόνια του ο συνταξιούχος δημόσιος υπάλληλος, που σε όλη του τη ζωή έζησε έντιμα, εργάστηκε ανιδιοτελώς και σκληρά για την προκοπή του συνόλου και τώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει βασικές του ανάγκες;

Αλλά κι όλοι οι συνταξιούχοι, που περιορίστηκαν σ’ όλη τους τη ζωή στην καθημερινή βιοπάλη, που σπούδασαν τα παιδιά τους στερούμενοι ακόμη και βασικές χαρές της ζωής, όταν τα βλέπουν χωρίς δουλειά κι οι ίδιοι δεν μπορούν τίποτε να τους προσφέρουν; Πώς θα αντιδράσει στο μέλλον ο Κύπριος γενικά έναντι της εμπεδωμένης πρακτικής της απόκτησης ιδιόκτητης στέγης, μιας καθόλα επαινετής συνήθειας, πρωτοφανούς στα ευρωπαϊκά επίπεδα, όταν οι τράπεζες κι ακόμη ανάλογοι κρατικοί οργανισμοί τον απειλούν με κατάσχεση της κατοικίας του επειδή, όχι εξαιτίας του, αδυνατεί να πληρώσει τη δόση του δανείου του;

Δεν είναι δυνατό σε ένα σύντομο άρθρο να καλυφθούν όλες οι καταστροφικές κοινωνικές παρενέργειες της κρίσης που διέρχεται η Χώρα. Επιμένω ότι δεν πρέπει να τρέχουμε μόνο να σβήσουμε κάθε λίγο τη φωτιά που αναζωπυρώνεται σε κάποιο σημείο, όπως έγινε τελευταίως με την πρώτη κατοικία, αλλά οφείλουμε να επικεντρωθούμε με όλες μας τις δυνάμεις στην επαναδραστηριοποίηση της οικονομίας, που είναι η μόνη σίγουρη βάση επίλυσης ή αποφυγής των πιο πάνω κι άλλων προβλημάτων.

ΔΡ. ΙΑΚΩΒΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ
Πρώην Υπουργός
Πρώην Γενικός Διευθυντής Γραφείου Προγραμματισμού