Στα πλαίσια της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που άρχισε τον Ιανουάριο του 2014 και λήγει τον Ιούνιο του 2014, αναδεικνύεται σε ιδιαίτερα σημαντικό βαθμό το ζήτημα των θαλάσσιων πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το γεγονός αυτό αποτελεί σημαντικότατη εξέλιξη που αφορά τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κυπριακή Δημοκρατία - χώρες νησιωτικές με ιδιαίτερα συμφέροντα ως προς την αξιοποίηση της θάλασσας, τις θαλάσσιες μεταφορές, την αλιεία και την ενέργεια. Οι πολιτικές της Ένωσης που αφορούν στη θάλασσα άπτονται διαφόρων επιμέρους ζητημάτων, με κεντρικούς άξονες την ανάπτυξη και την ευημερία για το σύνολο της Ένωσης.

Στους άξονες αυτούς συμπεριλαμβάνονται ο τομέας της ενέργειας και η θωράκιση της εσωτερικής και εξωτερικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η θαλάσσια οικονομία ανοίγει τον δρόμο σε νέα προϊόντα, υπηρεσίες και θέσεις εργασίας που θα δώσουν ώθηση στην οικονομία της Ένωσης γενικά και στις επιμέρους οικονομίες των κρατών-μελών της Ένωσης. Λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά το 2013, το 3-5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της Ένωσης προερχόταν από τις θαλάσσιες δραστηριότητες και το γεγονός ότι στις δραστηριότητες αυτές απασχολούνται πέραν των 5,6 εκατομμυρίων ατόμων, η οριοθέτηση νέων στρατηγικών όσον αφορά στις πολιτικές της Ένωσης για τις θάλασσες καθίσταται επιτακτική.

Σε συνάρτηση με τις τρεις θεματικές ενότητες του προγράμματος της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ένωσης, ήτοι της Ανάπτυξης-Απασχόλησης-Συνοχής, της Εμβάθυνσης-Ολοκλήρωσης της Ευρωζώνης - ΟΝΕ, και της Μετανάστευσης-Σύνορα-Κινητικότητα, οι θαλάσσιες πολιτικές που αποτελούν την οριζόντια θεματική της Προεδρίας έχουν σαν στόχο την επανεκκίνηση και τον επαναπροσδιορισμό της Ευρωπαϊκής Θαλάσσιας Πολιτικής σε όλες τις εκφάνσεις της. Στα πλαίσια αυτά, η δουλειά που έχει επιτελεστεί κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας το 2012 και κυρίως η Διακήρυξη της Λεμεσού για την ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν ιδιαίτερα σημαντικά εργαλεία για την επαναχάραξη της Ευρωπαϊκής Θαλάσσιας Πολιτικής.

Ως προς τα πιο πάνω η προτεινόμενη από την Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θαλάσσια πολιτική περιλαμβάνει συγκεκριμένη ευρωπαϊκή στρατηγική θαλάσσιας ασφάλειας, που πραγματεύεται τόσο τις εσωτερικές όσο και τις εξωτερικές πτυχές της ευρωπαϊκής θαλάσσιας ασφάλειας. Οι κεντρικοί άξονες της στρατηγικής αυτής περιλαμβάνουν τη συμβολή των εγχώριων πηγών για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καθώς επίσης και των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων για τη μείωση των τιμών ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και της εξάρτησης από τις εισαγωγές ενέργειας.

Διασφαλίζοντας τα θαλάσσια σύνορα και εξασφαλίζοντας την ανάπτυξη γηγενών πηγών ενέργειας, η στρατηγική περιλαμβάνει την ανάγκη διασφάλισης της εξερεύνησης και ασφαλούς εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές θάλασσες. Το γεγονός αυτό ενέχει ιδιαίτερη σημασία για την Κυπριακή Δημοκρατία που βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης της εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας