Η Ευρώπη αντιμετωπίζει τη χειρότερη ύφεση της ιστορίας της από τη δεκαετία του 1930. Συνολικά 27 εκατομμύρια Ευρωπαίοι είναι σήμερα άνεργοι. Από το 2008 έχουν χαθεί 3,5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, η καινοτομία και η έρευνα είναι σε στασιμότητα, η κλιματική αλλαγή απειλεί το περιβάλλον και ένας διογκωμένος χρηματοπιστωτικός τομέας υπονομεύει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αποστερώντας κεφάλαια για επενδύσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ζημιώνοντας με αυτόν τον τρόπο την πραγματική οικονομία και κατ’ επέκτασιν την κοινωνία.
Για δογματικούς λόγους, περικόπτονται προϋπολογισμοί και επιβάλλονται φόροι με οριζόντιες λογικές, που οι κοινωνίες δεν αντέχουν. Ως αποτέλεσμα μειώνεται το βιοτικό επίπεδο και αυξάνεται η ανισότητα.
Παράλληλα η εμπέδωση της Ευρώπης δύο ταχυτήτων, εκείνης του πλούσιου Βορρά και του φτωχού Νότου, υπονομεύει ευθέως τις αρχές και τις αξίες επί των οποίων οικοδομήθηκε η ενωμένη Ευρώπη.
Οι μέχρι τώρα προσπάθειες αντιμετώπισης της κρίσης πάσχουν και χαρακτηρίζονται από κραυγαλέα ανισότητα και έλλειψη κοινωνικής ευαισθησίας. Τα σχέδια διάσωσης και λιτότητας πάσχουν γιατί είναι ξένα με την ανάπτυξη και έχουν καταστεί συνώνυμα με τη μαζική φτώχια, τον κοινωνικό αποκλεισμό και την καλπάζουσα ανεργία. Τα αποφασιστικά μέτρα για ρύθμιση των αγορών απουσιάζουν. Και δεν υπάρχει βεβαιότητα ότι εκείνοι που προκάλεσαν την κρίση θα καταβάλουν το τίμημα αλλά κι ότι πληρώνουν το αντίτιμο που τους αναλογεί στο κόστος εξόδου από την κρίση. Ο νεοφιλελεύθερος και απορρυθμισμένος καπιταλισμός φτάνει στα όριά του, δημιουργώντας ισχυρές κοινωνικές αναταράξεις, δυσθεώρητα χάσματα, μαζική φτώχια και κοινωνική δυστυχία.
Ας θυμηθούμε τις υποσχέσεις του νεοφιλελευθερισμού όταν άρχισε η επέλασή του. Ανάπτυξη μέσα από πολιτικές λιτότητας, ιδιωτικοποιήσεων, απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων με τελικό στόχο την αύξηση του πλούτου από τον οποίο τελικά θα ωφεληθούν όλοι. Υπόσχεση για διάχυση της ευημερίας. Μέσα από τις ανισότητες οι νεοφιλελεύθεροι υπόσχονταν ως τελικό αποτέλεσμα την «καθολική ευημερία». Οι υποσχέσεις του νεοφιλελευθερισμού αποδείχτηκαν κοινωνικά ανάλγητες και οικονομικά καταστροφικές.
Διέλυσαν τους συνεκτικούς δεσμούς αλληλεγγύης και αποσάρθρωσαν και εξόντωσαν κάθε ιστό κοινωνικής προστασίας. Στην Ευρώπη οι συνταγές της ηγεμονικής τάξης πραγμάτων, προεξάρχουσας της Γερμανίας, οδήγησαν τις χώρες του Νότου σε κοινωνική καταστροφή. Η απάντηση στην κρίση του νεοφιλελευθερισμού, που επέβαλε η Γερμανία και οι πρόθυμοι υπηρέτες της, ήλθε με τα μνημόνια, τις δανειακές συμβάσεις, τη σιδηρά δημοσιονομική πειθαρχία, τη λιτότητα, την εκτοξευόμενη ανεργία και την κοινωνική δυστυχία. Ο φαύλος κύκλος της ύφεσης οδηγεί σε συνεχόμενες αυξήσεις του χρέους, σε οικονομική και χρηματοπιστωτική παράλυση και, το κυριότερο, σε μια προοπτική που δεν έχει μέλλον.
Οι χώρες του Νότου με χαμηλή ανταγωνιστικότητα, λόγω καταστροφής των πρωτογενών τομέων της οικονομίας από τον κατακλυσμό προϊόντων από Τρίτες Χώρες για να εξυπηρετηθούν πρωτευόντως οι εξαγωγικές ανάγκες της Γερμανίας, οδηγήθηκαν σε μειονεκτική θέση και πλήρωσαν και πληρώνουν ακριβά το τίμημα. Το συμπέρασμα είναι ένα, αβίαστο και ασφαλές. Πρέπει να βάλουμε ένα τέλος στα οικονομικά και κοινωνικά πλήγματα της λιτότητας και της μαζικής ανεργίας. Εμείς οι σοσιαλδημοκράτες είμαστε έτοιμοι να ανοίξουμε τον δρόμο για την ευρωπαϊκή ανάκαμψη των πολλών και όχι μόνο των λίγων. Αυτό είναι που θα κρίνει η ψήφος των πολιτών στις Ευρωεκλογές της 25ης Μαΐου.
ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Προέδρου Βουλής των Αντιπροσώπων και Προέδρου Κ.Σ. ΕΔΕΚ
