Η υφαλοκρηπίδα της Κριμαίας έχει πολλές προοπτικές για την ανάπτυξη κοιτασμάτων ορυκτών φυσικών πόρων
Η Κριμαία απολάμβανε ένα ειδικό καθεστώς, ήδη από την ανεξαρτητοποίηση της Ουκρανίας το 1991, με δική της Βουλή και δική της Κυβέρνηση. H Κριμαία ήταν μια περιοχή που ανέκαθεν βρισκόταν υπό τον έλεγχο της Ρωσίας. Έτσι, σήμερα, η Μόσχα έχει καταφέρει να δημιουργήσει τετελεσμένα στη χερσόνησο της Κριμαίας, τα οποία πολύ δύσκολα θα αμφισβητηθούν από την οποιαδήποτε επόμενη ουκρανική κυβέρνηση. Η μεγάλη διαφορά πλέον είναι ότι η Κριμαία δεν θα παίρνει εντολές από το Κίεβο ως προς το πώς θα διαχειρίζεται τα δρώμενα στο εσωτερικό της, αλλά είναι σαφές ότι οι εντολές αυτές θα προέρχονται από τη Μόσχα. Οι ενεργειακοί πόροι της Κριμαίας θα γίνουν εργαλείο ανάπτυξής της, ή πεδίο νέας αντιπαράθεσης στη Μαύρη Θάλασσα;
Πάντως, ενώ γίνονται οι πρώτοι σχεδιασμοί για την αξιοποίησή τους, ήδη υπάρχουν προβληματισμοί για μελλοντικές προστριβές με την Ουκρανία. Σήμερα η εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου της Κριμαίας Chernomorneftegaz ανήκει εξολοκλήρου στην ουκρανική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου Naftogaz. Τα έσοδα της εταιρείας, το 2012, ανήλθαν σε περίπου 160 εκατομμύρια δολάρια. Η πραγματική αξία της εταιρείας είναι οι 17 άδειες εξόρυξης που κατέχει. Το μεγαλύτερο μέρος της εξόρυξης γίνεται στα υποθαλάσσια πεδία που βρίσκονται βορειοδυτικά της Κριμαίας.
Η παραγωγή φυσικού αερίου το 2013 αυξήθηκε κατά 40% και έφτασε το 1,6 δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα, ποσότητα που κάλυπτε το 90% των αναγκών της Κριμαίας σε φυσικό αέριο. Στην εταιρεία Chernomorneftegaz ανήκουν επίσης (α) οι υπόγειοι γεωλογικοί σχηματισμοί που χρησιμοποιούνται ως δεξαμενές αποθήκευσης φυσικού αερίου, χωρητικότητας ενός δισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων, (β) 1300 χιλιόμετρα κεντρικών αγωγών φυσικού αερίου, (γ) ένας στόλος από 29 πλοία για την εξυπηρέτηση των εξεδρών εξόρυξης και (δ) μια επισκευαστική βάση για τα πλοία.
Επίσης, η εταιρεία Chernomorneftegaz εκτελεί εντατικά εργασίες γεωλογικών εξερευνήσεων στην υφαλοκρηπίδα της Κριμαίας και σχεδιάζει την αύξηση της εξορυκτικής της ικανότητας στα 2,4 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Η κύρια βάση για την αύξηση της παραγωγής βρίσκεται στα υποθαλάσσια πεδία που διαχειρίζεται βορειοδυτικά της Κριμαίας. Ωστόσο, αυτά τα πεδία βρίσκονται γεωγραφικά πιο κοντά στα παράλια της Ουκρανίας, απ’ ό,τι στις ακτές της Κριμαίας. Επομένως, το Κίεβο, πιθανόν να τα διεκδικήσει. Οι επιπτώσεις από τον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας μετά την ανεξαρτησία της Κριμαίας είναι ένα θέμα που θα απασχολήσει τους νομικούς που ασχολούνται με το Ναυτικό Δίκαιο στο επόμενο διάστημα.
Οι Αρχές της Κριμαίας έχουν θέσει ως στόχο την κρατικοποίηση της εταιρείας πετρελαίου και φυσικού αερίου Chernomorneftegaz και σε επόμενο στάδιο την πώληση των περιουσιακών της στοιχείων στη Ρωσία, είτε στην εταιρεία Gazprom είτε στην εταιρεία Rosneft. Επιθυμία είναι η εξόρυξη του κριμαϊκού πετρελαίου και φυσικού αερίου να γίνει από τη Ρωσία. Προς το παρόν, οι ρωσικές εταιρείες Gazprom και Rosneft δεν συζητούν το ενδεχόμενο της αγοράς της εταιρείας Chernomorneftegaz. Αναμένουν ότι, μια τέτοια εξέλιξη, το μόνο που θα δημιουργήσει είναι νέους επιχειρηματικούς κινδύνους, ειδικά στις διεθνείς δραστηριότητές τους, αφού τα πεδία υδρογονανθράκων της εταιρείας Chernomorneftegaz μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο εδαφικών διενέξεων μεταξύ της Ουκρανίας και της Κριμαίας.
Αναμένεται ότι η αξία της εταιρείας Chernomorneftegaz μπορεί να ανέλθει από μισό έως ένα δισεκατομμύριο δολάρια, ανάλογα με το επίπεδο των υποχρεώσεών της και σε συνδυασμό με την εγχώρια τιμή πώλησης φυσικού αερίου, που θα καθοριστεί στην Κριμαία μετά την προσχώρησή της στη Ρωσική Ομοσπονδία. Για παράδειγμα με την απορρόφηση της εταιρείας Chernomorneftegaz και των δικαιωμάτων της σε ενεργειακά κοιτάσματα στη Μαύρη Θάλασσα, η κεφαλαιοποίηση της εταιρείας Gazprom μπορεί να αυξηθεί κατά σχεδόν 50 δισεκατομμύρια δολάρια. Το ρωσικό μονοπώλιο θα αυξήσει επίσης κατά 0,5% τόσο την παραγωγή φυσικού αερίου όσο και τα αποδεδειγμένα αποθέματα υδρογονανθράκων που διαθέτει η εταιρεία.
Η υφαλοκρηπίδα της Κριμαίας έχει πολλές προοπτικές για την ανάπτυξη κοιτασμάτων ορυκτών φυσικών πόρων. Αναμένεται ότι σύντομα θα είναι έτοιμο ένα σχέδιο μεταρρύθμισης της νομοθεσίας της Κριμαίας σε θέματα εκμετάλλευσης των ενεργειακών της πόρων, με κύριο στόχο την προσαρμογή της σχετικής νομοθεσίας στο Ρωσικό Δίκαιο. Εν κατακλείδι, εάν πραγματικά χρειάζεται η Ρωσία την εταιρεία Chernomorneftegaz, αυτό είναι περισσότερο πολιτικό θέμα και όχι ένα ζήτημα οικονομικού οφέλους.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΟΥΛΛΙΚΑΣ
[email protected]
PhD, Dtech, Αναπληρωτής Καθηγητής Ενεργειακής Πολιτικής American University of Sharjah
