Ως γνωστόν, αμέσως μετά τη μεταπολίτευση, όλοι μας οι πολιτικοί εκπρόσωποι ρίχτηκαν με τα μούτρα ν’ αλλάξουν την Παιδεία μας. Ο κάθε Υπουργός Παιδείας έκανε και τη δική του «μεταρρύθμιση». Καταργήθηκε η μαθητική ποδιά στις κοπέλες και η αντίστοιχη των αγοριών. Μετά βαφτίσαμε τις Πανελλήνιες εξετάσεις σε «Πανελλαδικές». Αυξήσαμε τον αριθμό των εισακτέων μέχρι που να εισάγονται το 90% των αποφοίτων Λυκείου στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Παράλληλα καθιερώσαμε να προάγονται στο δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο ακόμα και οι ανεπίδεκτοι μαθήσεως (ήδη βρισκόμαστε αμήχανοι μπροστά στο κύμα των ανέργων πτυχιούχων, που ζητούν επιτακτικά εργασία ή... επίδομα ανεργίας). Μάλιστα, η τότε αντιπολίτευση έστρεψε τα πυρά της ομαδικά εναντίον της Υπουργού Παιδείας, Μαριέττας Γιαννάκου, όταν τόλμησε να αποκλείσει των Πανεπιστημίων όσους είχαν βαθμολογία κάτω από τη βάση. Τελευταία προτείνονται διορθώσεις και στα σχολικά βιβλία της Ιστορίας, μήπως και δεν γίνουν τα παιδιά μας σωστοί «αντιρατσιστές».

Πάνω στην αναμπουμπούλα έσκασε μύτη και το αίτημα της κατάργησης της «παπαγαλίας» στη σχολική πράξη. Τι χρειάζεται -μας λένε- η αποστήθιση τόσων χιλιάδων σελίδων από μαθητές και φοιτητές, όταν με το πάτημα ενός κουμπιού στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές θα βρίσκουν την απάντηση σε κάθε τους απορία… Θα ήμουν έτοιμος να προσυπογράψω αυτήν την πρόταση, αν δεν εύρισκα απέναντί μου την αντίρρηση του κορυφαίου φιλοσόφου μας, του Πλάτωνος... «Ούκ έστιν άνευ μνήμης επιστήμονα γενέσθαι», λέγει ο Πλάτων στην περίφημη «Πολιτεία» του. Σε άλλο σημείο βάζει σαν προϋπόθεση για σοβαρές σπουδές την «ευμάθεια» σε συνδυασμό προς τη «φιλομάθεια» (επιλήσμονα άρα ψυχήν εν ταις ικανώς φιλοσόφοις μήποτε εγκρίνωμεν, αλλά μνημονευτικήν αυτήν ζητώμεν δείν είναι). Ενώ εμείς υποτιμούμε την απομνημόνευση βαφτίζοντάς την ως «παπαγαλία».

Αν κρίνουμε από τη συμπεριφορά αυτών των πτηνών, επαναλαμβάνουν στερεότυπα κάποιες λέξεις, χωρίς να είναι σε θέση να κάνουν διάλογο... Αντίθετα, ακόμα και τα παιδιά του νηπιαγωγείου, όταν αποστηθίζουν τους αριθμούς από το «ένα» ώς το «δέκα», ξέρουν και τη σημασία τους. Αλλά και στις μεγαλύτερες τάξεις, όταν απομνημονεύουν κάποιες σελίδες, επιστρατεύουν την εξυπνάδα τους, κάνοντας διάφορους συνδυασμούς (αγχίνους Μνήμη), υπογραμμίζοντας κ.ο.κ. ώστε να συγκρατήσουν τα βασικά.

Έχουμε, δηλαδή, συνδυασμό λογικής και μνήμης. Αξιοσημείωτο είναι ότι στα test I.Q. (ευφυΐας) η μισή δοκιμασία είναι για την ικανότητα απομνημόνευσης και η άλλη μισή για επίλυση προβλημάτων. Όσο για τους θιασώτες της εξελιγμένης τεχνολογίας, που πιστεύουν πως η εξέλιξή της θα καταστήσει άχρηστη την απομνημόνευση, αυτό μοιάζει με όνειρο θερινής νυκτός. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα μπορούσε ο καθένας ακόπως να γίνει «Πανεπιστήμων» αγοράζοντας έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή! Ας μη βιαζόμαστε, λοιπόν, να εξοστρακίσουμε την απομνημόνευση από τη σχολική πράξη και την επιλογή των εισακτέων στα Πανεπιστήμια.

Ι. Κ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
Φιλόλογος