Η αναθέρμανση της πρότασης για επιστροφή της κλειστής περιοχής της Αμμοχώστου, όπως την παρακολουθούμε τον τελευταίο καιρό, δημιούργησε ένα ιδιαίτερο πρόβλημα, παγκόσμιας πρωτοτυπίας. Πώς δηλαδή επανεκκινούμε μια πόλη-φάντασμα την οποία οι κάτοικοί της την εγκατέλειψαν άρον-άρον πριν από 40 χρόνια! Το μοναδικό ίσως για τα παγκόσμια δρώμενα γεγονός θα αποτελέσει θέμα για μελέτη και έρευνα για πολλούς εμπλεκόμενους φορείς, αλλά κα εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα.

Ευτυχώς, και αυτό είναι από τις λίγες περιπτώσεις προνοητικότητας του κράτους μας από το 2004, με απόφαση της τότε κυβέρνησης, συστάθηκε το Συμβούλιο Ανοικοδόμησης και Επανεγκατάστασης (ΣΑΕ) με στόχο την ομαλή επανεγκατάσταση των προσφύγων συμπολιτών μας στις περιοχές στις οποίες θα προβλέπεται, από τη λύση του Κυπριακού, η επιστροφή και εγκατάστασή τους.

Το ΣΑΕ έχει να αντιμετωπίσει έναν όγκο θεμάτων που σχετίζονται με την επανεγκατάσταση με πρωταρχικό άξονα τα θέματα ασφάλειας και υγείας των πολιτών. Σε μια πόλη στην οποία διεξήχθησαν πολεμικές συγκρούσεις και η οποία για 40 χρόνια παραμένει αφύλακτη, το πρώτο θέμα που εξετάζεται είναι ο έλεγχος, εντοπισμός και καταστροφή κάθε «εκρηκτικού υπολείμματος πολέμου» (explosive remnant of war-ERW) όπως χαρακτηριστικά ονομάζει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών τις εκρηκτικές ύλες, νάρκες, μη εκραγέντα βλήματα και κάθε άλλο επικίνδυνο στρατιωτικό υλικό το οποίο παρέμεινε στα πεδία των μαχών μετά την κατάπαυση του πυρός.

Οι τρομερές για τον άνθρωπο συνέπειες από τα δολοφονικά ERW που παραμένουν στα πεδία των μαχών, εντοπίσθηκαν και καταγράφηκαν διαχρονικά από τον ΟΗΕ με αποτέλεσμα το 1980 να τεθεί σε ισχύ η Διεθνής Συνθήκη για την Απαγόρευση ή Περιορισμό χρήσης Διαφόρων Συμβατικών Όπλων, γνωστής ως CCW.

Στη Συνθήκη CCW συμπεριλήφθηκε το 2003 το Πρωτόκολλο V το οποίο αφορά ειδικά τα «εκρηκτικά υπολείμματα πολέμου» (ERW), τα οποία θεωρούνται τα πιο δολοφονικά για τον άμαχο πληθυσμό. Η Κύπρος έχει υπογράψει και υιοθετήσει πλήρως τις πρόνοιες της CCW και του Πρωτόκολλου V. Η όλη διαδικασία «εκκαθάρισης» της πόλης της Αμμοχώστου από τα επικίνδυνα εκρηκτικά, σε επικείμενη επιστροφή και ανοικοδόμησή της, θα πρέπει να ενταχθεί στο Σχέδιο Ανοικοδόμησης που θα ετοιμάσει το ΣΑΕ και θα πρέπει να συμπεριληφθούν στις Ομάδες Εργασίας και ειδικοί σε θέματα ναρκών και μη εκραγέντων βλημάτων. Το θέμα της ασφάλειας από εκρηκτικούς μηχανισμούς θα πρέπει να αποτελέσει το πρώτιστο θέμα στο Σχέδιο Ανοικοδόμησης της Αμμοχώστου και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να επιτραπεί η είσοδος πολιτών στην περιοχή, εάν προηγουμένως δεν γίνει έρευνα και απόδοση σε χρήση της περιοχής από εξειδικευμένα συνεργεία.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ
[email protected]
Απόστρατος Αξιωματικός Μηχανικού