Είναι καιρός να ξεφύγουμε επιτέλους από εμμονές και συντηρητισμούς, και να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε το καθετί διαφορετικό από εμάς σαν απειλή
Την προηγούμενη βδομάδα έτυχε να παρακολουθήσω την εκπομπή «Ανοικτή Γραμμή» στο κανάλι Σίγμα, με παρουσιάστρια τη Γωγώ Αλεξανδρινού. Θέμα συζήτησης ήταν το δικαίωμα ομοφυλόφιλων ζευγαριών στην υιοθεσία παιδιών. Προσκεκλημένοι ήταν ο εκπρόσωπος των ομοφυλοφίλων κ. Γιώργης Ρεγγίνος και ο Λέκτορας Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Δρ Παναγιώτης Σταυρινίδης.
Δεν θα ήθελα να σταθώ στα όσα αρχικά ανταλλάχτηκαν μεταξύ της παρουσιάστριας και του κ. Ρεγγίνου, σε μια προσπάθεια της πρώτης να «μεταφέρει πρακτικά ερωτήματα που προβληματίζουν την κοινή γνώμη» (όπως για παράδειγμα το κατά πόσο είναι φυσιολογικό ένα παιδί να φωνάζει δυο γυναίκες μαμά, αφού μάνα είναι μόνο μία!). Θα τα προσπεράσω με καλή διάθεση, θεωρώντας τα μάλιστα αναμενόμενα σε ένα διάλογο ο οποίος στην Κύπρο ακόμη βρίσκεται στα σπάργανά του.
Πρέπει κιόλας να συγχαρώ την κ. Αλεξανδρινού, η οποία τόλμησε να αγγίξει ένα τόσο ευαίσθητο θέμα, αντιμετωπίζοντάς το με αξιοπρέπεια. Θέλω να σταθώ, όμως, σε αυτά που με εξέπληξαν ευχάριστα, στις τηλεφωνικές παρεμβάσεις των απλών τηλεθεατών -οι οποίες, όπως διαβεβαίωσε η παρουσιάστρια, δεν έτυχαν κανενός φιλτραρίσματος- αλλά και στις απόψεις που εκφράστηκαν στο γκάλοπ που διενεργήθηκε για την εκπομπή.
Πραγματικά, ένιωσα ικανοποιημένη ακούγοντας την πλειοψηφία των απόψεων να συμφωνεί με την υιοθεσία παιδιών από ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Θα προτιμήσω να θεωρήσω -αφελώς;- ότι οι απόψεις αυτές δεν ήταν αποτέλεσμα της ανάγκης των ερωτηθέντων να παρουσιαστούν ως πολιτικά σωστοί μπροστά σε μια κάμερα ή ένα μικρόφωνο, αλλά ότι τελικά η ρατσιστική -κατά τα άλλα- κυπριακή κοινωνία έχει επιτέλους αρχίσει να βλέπει πέραν από τη μύτη της• και ότι η Ευρώπη, στην οποία τόσο απεγνωσμένα προσπαθούμε να ταιριάξουμε, έχει αρχίσει να αφήνει και κάποια θετικά στίγματα…
Θέλω επίσης να σταθώ στην παρέμβαση του Δρος Σταυρινίδη, ο οποίος, κάνοντας αναφορά σε σχετικές επιστημονικές μελέτες, βεβαίωσε ότι παιδιά που μεγαλώνουν με ομοφυλόφιλους γονείς -πάντοτε στο εξωτερικό- έχουν μηδαμινές πιθανότητες να εξελιχθούν και οι ίδιοι σε ομοφυλόφιλους. Ο Δρ Σταυρινίδης εξήγησε ότι η σεξουαλικότητα ενός ατόμου δεν πρόκειται για ζήτημα απλής επιλογής από τη μια μέρα στην άλλη. Καθορίζεται, αντίθετα, από πολλούς και πολύ ισχυρούς βιολογικούς και άλλους παράγοντες. Την ίδια στιγμή, ο Δρ Σταυρινίδης ανέφερε ότι οι επιστημονικές έρευνες κατέδειξαν ότι τα παιδιά που υιοθετούνται από ομοφυλόφιλα ζευγάρια μπορούν να μεγαλώσουν εξίσου σωστά με παιδιά που μεγαλώνουν με ετερόφυλα ζευγάρια, καθώς αναπτύσσονται σωστά και στα δύο σημαντικά ψυχολογικά γνωρίσματα της ταυτότητας φύλου και του ρόλου του φύλου.
Το θέμα, βέβαια, δεν είναι καθόλου απλό. Η μεγαλύτερη παγίδα αλλά και ο μεγαλύτερος εχθρός της ανοχής στη διαφορετικότητα είναι οι υπεραπλουστευμένες γενικοποιήσεις και ο διαχωρισμός των ομάδων σε στερεότυπα, σε όλα τα επίπεδα: ο καλός Έλληνας και ο κακός Τούρκος, οι ξένοι που ήρθαν στην Κύπρο να πάρουν τις δουλειές των Κυπρίων, οι εγκληματίες Ρωσοπόντιοι… Με την ίδια λογική θα ήταν αφελές να υποστηρίζουμε ότι όλοι οι ομοφυλόφιλοι είναι ικανοί να μεγαλώσουν σωστά ένα παιδί, κάτι βέβαια που ισχύει και για ετερόφυλα ζευγάρια. Αυτό που πρέπει, όμως, να θεσμοθετηθεί είναι το δικαίωμα σε ένα ομοφυλόφιλο ζευγάρι να διεκδικήσει την υιοθεσία ενός παιδιού, περνώντας πάντοτε μέσα από όλες τις διαδικασίες που έχει θεσπίσει το κράτος για την αξιολόγηση της ικανότητάς του για κάτι τέτοιο. Ακριβώς όπως δικαιούται να πράξει και ένα ετερόφυλο ζευγάρι.
Αν και δεν το θέλω, πρέπει δυστυχώς να σταθώ και στην τηλεφωνική παρέμβαση του βουλευτή του ΔΗΣΥ Ανδρέα Θεμιστοκλέους, ο οποίος κλήθηκε να εκφέρει άποψη επί του θέματος ως εκπρόσωπος του νομοθετικού σώματος. Ο κ. Θεμιστοκλέους, ο οποίος αρχικά φάνηκε να μην είχε αντιληφθεί το θέμα της εκπομπής, προέβη στη συνέχεια σε μια μακροσκελή ανάλυση του στόχου της νομοθεσίας για την υιοθεσία: πολύ σωστά ξεκαθάρισε ότι κύριο μέλημα της νομοθεσίας είναι μονάχα το καλό του παιδιού. Φρόντισε, όμως, να τονίσει ότι ακόμη και στις περιπτώσεις στο εξωτερικό που δυο ομοφυλόφιλοι παντρεύονται, αυτό δεν σημαίνει ότι αποτελούν οικογένεια και δεν θα πρέπει να τους επιτρέπεται να υιοθετούν παιδιά.
«Δεν πρόκειται η Βουλή να παραχωρήσει αυτό το δικαίωμα απλώς και μόνο για να ικανοποιηθούν κάποιοι ομοφυλόφιλοι», κατέληξε ο κ. Θεμιστοκλέους, ενώ φρόντισε να ξεκαθαρίσει ότι τόσο ο ίδιος, όσο και το κόμμα του δεν πρόκειται να ανεχθούν ούτε τον γάμο μεταξύ ομοφυλοφίλων, ούτε την υιοθεσία παιδιών από αυτούς. Ακόμη και σε σχέση με το σύμφωνο συμβίωσης, ο κ. Θεμιστοκλέους αντιμετώπισε τον κ. Ρεγγίνο με λαϊκισμό και έλλειψη σεβασμού, αφού στην πολύ λογική παρατήρηση του τελευταίου, ότι σε περίπτωση που ένας εκ των δύο συμβίων ξαφνικά αποβιώσει, χωρίς να υπάρχει προηγουμένως διευθετηθεί το περιουσιακό ζήτημα, ο άλλος θα μείνει στον δρόμο, έλαβε την εξής αποστομωτική απάντηση: «Να πάτε να κάμετε διαθήκη ο ένας του άλλου». Θέλω να πιστεύω ότι ο εν λόγω βουλευτής όχι μόνο δεν εκπροσωπεί το σύνολο του νομοθετικού σώματος, αλλά ότι οι παρωχημένες και ρατσιστικές απόψεις του δεν αντιπροσωπεύουν ούτε το πολιτικό κόμμα του οποίου είναι βουλευτής. Γιατί κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι η κυπριακή κοινωνία, αντί να προχωρά μπροστά, κάνει συνεχώς βήματα προς τα πίσω.
Είναι καιρός να ξεφύγουμε, επιτέλους, από εμμονές και συντηρητισμούς, και να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε το καθετί διαφορετικό από εμάς σαν απειλή. Ας κλείσουμε τα αφτιά σε ανυπόστατες και -επιτρέψτε μου να προσθέσω- ντροπιαστικές απόψεις που καλλιεργεί η ίδια Εκκλησία της Κύπρου για το θέμα της ομοφυλοφιλίας. Ας συνειδητοποιήσουμε, επιτέλους, ότι ο «άλλος» δεν είναι μίασμα, ούτε απειλή. Γιατί στην τελική κανείς δεν είναι «ίδιος», ο καθένας από εμάς είναι «άλλος», είναι μοναδικός. Και ο καθένας από εμάς έχει το δικαίωμα, εάν πραγματικά το επιθυμεί, να δώσει και να πάρει αγάπη. Να ανοίξει το σπίτι του σε ένα παιδί -το οποίο διαφορετικά θα ζει σε ένα ίδρυμα- και να του προσφέρει μια οικογένεια. Το αν το παιδί αυτό θα μεγαλώσει «φυσιολογικά», δεν θα κριθεί μονάχα από το φύλο των γονιών του, αυτό είναι σίγουρο. Εξάλλου, όπως πολύ σωστά ανέφερε μια τηλεθεάτρια της εκπομπής, το τι είναι φυσιολογικό πλέον μπορεί να έχει πολλές εκδοχές…
ΣΤΕΛΛΑ ΜΑΡΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Πολιτική Επιστήμονας
