Πολλά λέχθηκαν και γράφτηκαν για το ευαίσθητο θέμα της πρώτης κατοικίας. Κατ' αρχάς ο όρος «πρώτη ή κύρια κατοικία» υπονοεί πως υπάρχει και δεύτερη, ίσως και τρίτη, σαν να και οι περισσότεροι των χρεωστών είναι πολυκτηματίες. Πέραν όμως από αυτό, αν μεν το νομοσχέδιο ψηφιστεί, έστω και με τις προτεινόμενες βελτιώσεις, ισχυρίζονται ο Υπουργός Οικονομικών, ο Σύνδεσμος Τραπεζών, αλλά και ο ΔΗΣΥ, πως δεν θα υπάρξει στο μέλλον προσφορά δανείων από τις τράπεζες, οι οποίες θα την αποφεύγουν, αφού δεν θα μπορούν να εκποιήσουν εύκολα τα ενυπόθηκα.

Ερώτηση: Για δεκαετίες, όταν δεν υπήρχε ούτε αυτός ο νόμος, μήπως οι τράπεζες δεν έκαναν κέρδη και μάλιστα τόσα πολλά, που τους οδήγησαν τελικά σε ανόητες και απερίσκεπτες επενδύσεις, που οδήγησαν τη χώρα σε χρεοκοπία;

Αν πάλιν το νομοσχέδιο δεν ψηφιστεί, τότε δεν θα υπάρχει ζήτηση για δάνεια, γιατί απλούστατα όσοι θα ήθελαν να δανειστούν, θα τα αποφεύγουν ξέροντας ότι θα εφαρμόζονται οι πρόνοιες του μνημονίου, που προνοούν αυστηρά χρονοδιαγράμματα για τα μη εξυπηρετούμενα. Άρα, είναι φανερό πως ούτε η μια λύση ούτε η άλλη είναι βοηθητική για το μέλλον των τραπεζών και της οικονομίας. Αυτό που χρειάζεται είναι να εξευρεθεί η χρυσή τομή. Η οικονομία βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση. Σε δύσκολη κατάσταση όμως βρίσκονται και πολλά νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Αν αναλογιστούμε τα επίσημα στοιχεία, περίπου τα μισά από τα δάνεια είναι μη εξυπηρετούμενα και αυξάνονται. Η ανεργία είναι ήδη στο 20% τουλάχιστον και αυξάνεται. Το εθνικό εισόδημα δεν αυξάνεται, αντίθετα, μειώνεται. Επενδύσεις δεν έρχονται, μόνο υποσχέσεις ακούγονται.

Οφείλουμε να συνηδειτοποιήσουμε πως η όλη κατάσταση πρέπει να αντιμετωπιστεί σαν κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Αυτό σημαίνει πως με το να παίρνουμε μέτρα που προσωρινά βελτιώνουν κάποιους δείκτες, απλώς για να ικανοποιήσουμε τους όρους του μνημονίου ή να περάσουν οι τράπεζες τις δοκιμασίες αντοχής, δεν λύνουν κανένα ουσιαστικό και πραγματικό πρόβλημα, και μάλιστα, με μια τέτοια τακτική τα ουσιαστικά προβλήματα όχι μόνο θα τα βρούμε μπροστά μας, αλλά θα τα βρούμε και σε χειρότερη κατάσταση. Μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης απαιτεί σύμπνοια Κυβέρνησης και κομμάτων, ευαισθησία, τολμηρές αποφάσεις και μέτρα πραγματικής προστασίας, όπως π.χ. εκείνα που παίρνει μια χώρα μετά από μια φυσική καταστροφή. Στην περιπτωσή μας η καταστροφή καθόλου «φυσική» δεν ήταν.

Εντελώς «αφύσικη» ήταν προερχόμενη, όπως λένε στα δυστυχήματα, από ανθρώπινο αλλά εσκεμμένο λάθος, λάθος των κυβερνήσεων και κομμάτων, με στόχο τις θέσεις και τους ψήφους. Εσκεμμένο λάθος από τις τράπεζες για να πετύχουν υπερκέρδη και υπερφιλοδωρήματα. Εσκεμμένες παραλείψεις των οργάνων, που όφειλαν να ελέγχουν όλα τα πιο πάνω, είτε από ευθυνοφοβία είτε από δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία είτε από πιστή εφαρμογή οδηγιών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ή το ΔΝΤ ή άλλους τέτοιους οργανισμούς. Πριν, λοιπόν, ψηφιστεί ο όποιος νόμος, οφείλουν Κυβέρνηση και κόμματα, για μια φορά στη ζωή τους, να σοβαρευτούν και να καταλήξουν σε θαρραλέες αποφάσεις, που θα βελτιώσουν όχι μόνο τους αριθμούς αλλά και τους ανθρώπους.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΙΟΛΑΡΗΣ
Οικονομολόγος