Το φαινόμενο της σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης των παιδιών αποτελεί ειδεχθές και αποτρόπαιο έγκλημα το οποίο η κάθε κοινωνία πρέπει να αντιμετωπίσει με τα κατάλληλα νομοθετικά όπλα και να το καταπολεμήσει με όλα τα μέσα. Οι αυξητικές τάσεις του φαινομένου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο καταδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος, που, στις χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης, μεταφράζεται με τον πραγματικά ανησυχητικό αριθμό «Ένα στα Πέντε», που δηλώνει ότι ποσοστό 20% των παιδιών υπόκεινται σε κάποιας μορφής σεξουαλική εκμετάλλευση ή κακοποίηση.

Τόσο το Συμβούλιο της Ευρώπης όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν θεσπίσει σημαντικότατα κείμενα που αφορούν στην καταπολέμηση του ειδεχθούς αυτού εγκλήματος και στη θεσμοθέτηση αυστηρών νομοθετικών κειμένων. Το Συμβούλιο της Ευρώπης από το 2007 έχει υιοθετήσει τη Σύμβαση για την Προστασία των Παιδιών ενάντια στη Σεξουαλική Εκμετάλλευση και τη Σεξουαλική Κακοποίηση, γνωστή ως Σύμβαση Λανζαρότε, την οποία η Κύπρος έχει υπογράψει την 25 Οκτωβρίου 2007 αλλά δεν την έχει ακόμη ενσωματώσει στην εσωτερική της έννομη τάξη. Η Σύμβαση αποτελεί την πρώτη διεθνή σύμβαση για την αντιμετώπιση όλων των μορφών σεξουαλικής βίας κατά των παιδιών και το υψηλότερο διεθνές πρότυπο για τη σφαιρική αντιμετώπιση του όλου ζητήματος. Στη βάση της Σύμβασης Λανζαρότε, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθέτησαν τη 13η Δεκεμβρίου 2011 την Οδηγία 2011/92/ΕΕ σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας.

Η Οδηγία αυτή επισημαίνει έντονα το γεγονός ότι η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών συνιστά σοβαρότατη παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων των παιδιών, ειδικά αυτών που αφορούν στην προστασία και τη φροντίδα που είναι αναγκαίες για την ευημερία τους. Αναγνωρίζει επίσης ότι σε όλες τις πράξεις που αφορούν τα παιδιά, είτε αυτές επιχειρούνται από δημόσιες Αρχές είτε από ιδιωτικούς οργανισμούς, πρωταρχική σημασία πρέπει να δίνεται στο υπέρτατο συμφέρον του παιδιού. Τονίζει, τέλος, την αύξηση των φαινομένων παιδικής πορνογραφίας και της χρήσης των νέων τεχνολογιών και του διαδικτύου για την εκμετάλλευση παιδιών. Η Οδηγία 2011/92/ΕΕ σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας έπρεπε να ενσωματωθεί στην κυπριακή έννομη τάξη μέχρι τη 18η Δεκεμβρίου 2013.

Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν προχώρησε με την ενσωμάτωσή της και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τής έδωσε παράταση μέχρι την 21η Μαρτίου 2014, οπόταν και πάλι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν την ενσωμάτωσε, κυρίως λόγω του ότι συμπεριέλαβε την Οδηγία σε νομοσχέδιο που ρυθμίζει θέματα εμπορίας προσώπων, γεγονός που δεν έγινε αποδεκτό ούτε από τη Βουλή, αλλά ούτε και από Μη-Κυβερνητικούς Οργανισμούς όπως το Hope for Children UNCRC Policy Centre, που θεωρούν τη συμπερίληψη της εν λόγω Οδηγίας σε άλλο εναρμονιστικό νομοσχέδιο, για άλλο θέμα, ατυχή και ως μη ικανοποιούσα το γενικό πνεύμα της Οδηγίας που είναι η αποτελεσματική καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών. Αποτελεί ζήτημα μείζονος σημασίας η πλήρης και ολοκληρωμένη ενσωμάτωση της Οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών στην κυπριακή έννομη τάξη, ούτως ώστε να αντιμετωπιστεί επαρκώς και αποτελεσματικά το αποτρόπαιο φαινόμενο της σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥΣ
Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας