Οι διευθετήσεις που έγιναν τότε με το ΑΤΙ μπορούν να γίνουν και στην περίπτωση του ΤΕΠΑΚ και σε άλλες Σχολές του Πανεπιστημίου Κύπρου…

«To Συμβούλιο της Σχολής Θετικών και Εφαρμοσμένων Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου εκφράζει τον έντονο προβληματισμό του για την κατατεθείσα προς την Επιτροπή Παιδείας της Βουλής εισήγηση αναφορικά με τη θεσμοθέτηση πανεπιστημιακών πτυχίων τριετούς διάρκειας» (Τύπος). Δεν γνωρίζω τις λεπτομέρειες της εισήγησης αλλά, κρίνοντας από το δικαιολογητικό της απόφασης της Σχολής, συμπεραίνω ότι πρόκειται περί παρεξήγησης. Δεν θα μπορούσε η Βουλή ή οποιοσδήποτε άλλος να μπει σε τέτοια θέματα όπως «η γενικευμένη σύμπτυξη των υφιστάμενων σπουδών σε εντατικά προγράμματα μικρότερης (π.χ. τριετούς) διάρκειας». Τέτοια θέματα είναι της αποκλειστικής δικαιοδοσίας των ακαδημαϊκών.

Όμως υπάρχει, κατά τη γνώμη μου, ένα πολύ σοβαρό ανοικτό θέμα από την εποχή της ίδρυσης του ΤΕΠΑΚ. Ανάμεσα στα πρώτα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Κύπρο ήταν και το Ανώτερο Τεχνολογικό Ινστιτούτο. Στόχος του ήταν να δώσει στην οικονομία υπομηχανικούς στην πολιτική μηχανική, ηλεκτρολογία και μηχανολογία, όπου οι έρευνες εργατικού δυναμικού κατέδειξαν μεγάλες ανάγκες. Αργότερα προστέθηκαν κι άλλες ειδικότητες, όπως εκείνη του ναυτομηχανικού και των ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Οι απόφοιτοί του ήταν περιζήτητοι, ενώ αρκετοί απ' αυτούς προχώρησαν σε πανεπιστημιακές σπουδές στο εξωτερικό, όπου έγιναν δεκτοί ως κάτοχοι του αντίστοιχου αγγλικού τίτλου του City and Guilds, εξοικονομώντας σημαντικό χρόνο και χρήμα για την απόκτηση πτυχίου. Μια από τις επιδιώξεις ήταν το ΑΤΙ όχι μόνο να τροφοδοτεί τη βιομηχανία με προσοντούχο προσωπικό, αλλά να λύει τεχνικά προβλήματα που αντιμετώπιζε. Οι Λέκτορες ως δημόσιοι υπάλληλοι δεν δικαιούνταν να κάμουν άλλη δουλειά εκτός ΑΤΙ.

Σε συνεργασία με τον τότε Διευθυντή, Γιώργο Χριστοδουλίδη, βρήκαμε τη λύση. Όλη η διαδικασία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών θα γινόταν νομότυπα μέσω του ΑΤΙ, η αμοιβή θα κατατίθετο στο Ταμείο του ΑΤΙ, το οποίο θα πλήρωνε στον ενδιαφερόμενο Λέκτορα τα καθορισμένα τέλη για πρόσθετη ή έξτρα εργασία. Η διευθέτηση εγκρίθηκε από το Γενικό Λογιστήριο, το σύστημα δούλεψε πολύ καλά, η βιομηχανία εξυπηρετήθηκε κι είχαμε τις πρώτες βάσεις για ανταλλαγή εμπειριών και γνώσεων μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Είναι κάτι ανάλογο που πρέπει να γίνει και τώρα με τα δημόσια πανεπιστήμια. Ένα άλλο πρόβλημα, που αντιμετωπίσαμε, ήταν εκείνο της επαγγελματικής αναγνώρισης των αποφοίτων.

Οι απόφοιτοι του ΑΤΙ δεν είχαν δικαίωμα υπογραφής οιουδήποτε σχεδίου της ειδικότητάς τους. Επίσης, δεν υπήρχε πρόβλεψη στις κυβερνητικές κλίμακες για αποφοίτους του ΑΤΙ. Σε πολύωρες συναντήσεις με εκπροσώπους των Συνδέσμων Αρχιτεκτόνων, Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανολόγων, των φοιτητών και των αποφοίτων του ΑΤΙ, καθώς και του Τμήματος Προσωπικού, βάλαμε τις βάσεις για την επίλυση και των δυο προβλημάτων. Ο απόφοιτος του κλάδου πολιτικής μηχανικής θα φέρει τον τίτλο «Τεχνικός Μηχανικός» και μετά από καθορισμένα χρόνια πείρας και/ή επιτυχία σε επαγγελματικές εξετάσεις θα αποκτά αναβαθμισμένα δικαιώματα στον τομέα της εφαρμογής μέχρι να εξισωθεί με τον «Πολιτικό Μηχανικό».

Σχετικοί κανονισμοί θα προωθούντο για ψήφιση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων κάτω από τον Περί Αρχιτεκτόνων και Πολιτικών Μηχανικών Νόμο. Ανάλογες διευθετήσεις θα γίνονταν και για τους μηχανολόγους/ηλεκτρολόγους αποφοίτους. Τέλος, συμφωνήθηκε να δημιουργηθούν ειδικές κλίμακες στον Προϋπολογισμό για τους αποφοίτους του ΑΤΙ. Τελικά η ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. επικύρωσε την επίλυση των προβλημάτων αυτών γενικά κατά το πρότυπο που συμφωνήθηκε τότε.

Το ΑΤΙ τελικά διαλύθηκε, ενώ η αρχική σκέψη ήταν να ενσωματωθεί στο ΤΕΠΑΚ. Δυστυχώς, με την εξέλιξη αυτή έχει καταργηθεί κι η προσφορά στην οικονομία υπομηχανικών κι οι φοιτητές στερήθηκαν μιας πρόσθετης διεξόδου στις σπουδές τους. Παραθέτω την επιστολή μου προς τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας μ. Τάσσο Παπαδόπουλο, το 2007, στο θέμα ΤΕΠΑΚ-ΑΤΙ : «Πάντοτε πίστευα ότι το ΑΤΙ έπρεπε να μετεξελιχθεί σε Πανεπιστήμιο...

Μάλιστα, την εισήγηση αυτή την έκαμα για να ιδρύσουμε το Πανεπιστήμιο Κύπρου, την εποχή που η δημιουργία του ήταν για πολλούς κόκκινο πανί. Όταν άρχισε η συζήτηση για την ίδρυση του ΤΕΠΑΚ, με την ενσωμάτωση όλων των υφιστάμενων Κρατικών Σχολών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, επανήλθε η πιο πάνω ιδέα: Όσες απ’ αυτές τις Σχολές θα ενταχθούν στο ΤΕΠΑΚ, να συνεχίσουν να δίδουν κι ενδιάμεσα πτυχία. Η πρακτική αυτή είναι ορθή για πολλούς λόγους (καλύτερη αντιμετώπιση της ζήτησης εργατικού δυναμικού διαφόρων επιπέδων, παροχή ευκαιριών ανώτερης μόρφωσης σε περισσότερους νέους ανάλογα με τις ικανότητες και τα ενδιαφέροντά τους, καθώς και τις προσωπικές τους περιστάσεις, καλλιέργεια της ιδέας της διά βίου μάθησης κ.λπ).

Δυστυχώς, η ιδέα εγκαταλείφθηκε στην πορεία και το ΤΕΠΑΚ θα προχωρήσει με την απονομή μόνο πανεπιστημιακών πτυχίων. Μίλησα με τον Πρόεδρο της Προσωρινής Διοικούσας Επιτροπής, ο οποίος εξήγησε ότι ήταν καλύτερα να ξεκινήσουν έτσι μέχρι να εμπεδωθεί στη συνείδηση του κόσμου το ΤΕΠΑΚ ως Πανεπιστήμιο και στη συνέχεια θα επανέλθουν στην πρακτική της απονομής κι ενδιάμεσων πτυχίων... Μιας και δεν μπορούμε να πάμε πίσω, θα παρακαλούσα όπως βεβαιωθείτε τουλάχιστον, ίσως με μιαν απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ότι σε τακτή προθεσμία το ΤΕΠΑΚ θα απονείμει και τέτοια πτυχία».

Μέχρι σήμερα τίποτε δεν έγινε. Η εισήγησή μου είναι το θέμα να μελετηθεί. Οι διευθετήσεις που έγιναν τότε με το ΑΤΙ μπορούν να γίνουν και στην περίπτωση του ΤΕΠΑΚ και σε άλλες Σχολές του Πανεπιστημίου Κύπρου. Ίσως αυτό να επιδιώκει η εισήγηση στη Βουλή.

ΔΡ. ΙΑΚΩΒΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ
Πρώην Υπουργός και
Πρώην Γενικός Διευθυντής
Γραφείου Προγραμματισμού