Χρειάζεται πολύς μόχθος και προσπάθεια για να πετύχουμε τον στόχο της μετεξέλιξης της Κ.Δ. σ’ ένα λειτουργικό και μακροπρόθεσμα βιώσιμο ευρωπαϊκό κράτος με ομοσπονδιακή δομή
Οι συνομιλίες ξεκίνησαν, χρειάζεται ενότητα και η συνδρομή όλων μας. Εμείς οι πρόσφυγες έχουμε πολλά υποφέρει σ’ αυτά τα 40 χρόνια τουρκικής κατοχής. Στερηθήκαμε τα σπίτια και τις περιουσίες μας, είδαμε τη γη μας να τουρκοποιείται και όλα να τα νέμονται παράνομοι έποικοι από την Ανατολία, τις εκκλησιές μας να μετατρέπονται σε τζαμιά και να βεβηλώνονται, μνημεία να καταρρέουν και να εξαφανίζονται, την πολιτιστική και θρησκευτική γενικά κληρονομιά να καταστρέφεται και πολλά άλλα δεινά. Γι’ αυτό και είμαστε οι πρώτοι που διακαώς επιθυμούμε λύση του Κυπριακού και αποκατάσταση των δικαίων και δικαιωμάτων μας.
Ως προσφυγικός κόσμος δεν θέλουμε κατ’ ουδένα τρόπο να εμπλακούμε σε αντιπαραθέσεις και στην αλληλοεπίρριψη ευθυνών, μπορούμε όμως ξεκάθαρα να πούμε ότι ορθά, κατά την άποψή μας, επιδιώχθηκε μέσα σε μια σχετικά «ευνοϊκή» όπως φαίνεται διεθνή συγκυρία (ελέω υδρογονανθράκων), η επανέναρξη των συνομιλιών και η αναζήτηση διεξόδου από τα σημερινά αδιέξοδα. Οι απόψεις που εκφράζονται από διάφορες πλευρές ότι θα έπρεπε ή δεν θα έπρεπε το άλφα και το βήτα να είναι μέρος του Κοινού Ανακοινωθέντος (Κ.Α.) είναι σεβαστές. Εφόσον, όμως, πρόκειται για κοινή δήλωση δεν θα ανέμενε κανένας ότι όλα θα ήταν πλήρως αρεστά σε μας. Το ζητούμενο ήταν να μην υπερβούμε κάποιες κόκκινες γραμμές και εκτιμούμε ότι τούτο δεν έχει γίνει. Τα δύσκολα τώρα θα βρεθούν μπροστά μας κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Από εμάς, πιστεύω, εξαρτάται στην πορεία της διαπραγμάτευσης να επιμείνουμε στην εφαρμογή διευθετήσεων με βάση και τις αρχές που περιλήφθηκαν στο Κ.Α. (όπως για παράδειγμα την εφαρμογή των αρχών και αξιών της Ε.Ε. σ’ όλη την κυπριακή επικράτεια). Το είπαμε πολλές φορές και το επαναλαμβάνουμε ότι αναπόφευκτα θα γίνουν συμβιβασμοί, ώστε να φτάσουμε σε λύση, φτάνει αυτοί να είναι έντιμοι, να μην καταστρατηγούν (και μάλιστα μόνιμα) θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες, ιδιαίτερα το δικαίωμα επιστροφής, να μην καθιστούν τους Κυπρίους Ευρωπαίους πολίτες δεύτερης κατηγορίας και η λύση να είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμη και λειτουργική. Αυτά είναι τ’ απαραίτητα εφόδια για μια ομαλή λειτουργία της Ενωμένης Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σ’ αυτή τη δύσκολη στη συνέχεια πορεία χρειάζεται η βοήθεια, στήριξη και συστράτευση όλων. Πρέπει ν’ αφήσουμε κατά μέρος τα συνθήματα, τις φοβίες, να προετοιμαστούμε κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ώστε να στηρίξουμε με επιχειρήματα τις θέσεις μας και όπου υπάρχουν δυσκολίες άμα η άλλη πλευρά δεν λογικεύεται ή εκτρέπεται, θα πρέπει να καλούμε όσους διαδραμάτισαν ρόλο στο να ξεκινήσουν οι συνομιλίες (ιδιαίτερα τις ΗΠΑ και τα άλλα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, τον Γ.Γ. του ΟΗΕ και την Ε.Ε.) να παρεμβαίνουν για να ξεπερνιούνται. Πρέπει να τεθούν όλοι προ των ευθυνών τους, για να μη μείνουν μόνο στα λόγια.
Αυτές οι συνομιλίες πρέπει να κάνουμε από δικής μας πλευράς ό,τι είναι δυνατό για να επιτύχουν, μέσα στα πλαίσια του Κ.Α. και χωρίς να παραβιάζονται βασικές αρχές λύσης του Κυπριακού.
Για να είμαστε γενικά πειστικοί πρέπει να ξέρουμε τι επιδιώκουμε και αυτό να είναι σαφές και συνεπές με τις πολλές αποφάσεις του Σ.Α. των Η.Ε. και τις κατά καιρούς συμφωνίες με την άλλη πλευρά. Κάποιοι μπορεί να διαφωνούν με τη λύση της ΔΔΟ και ίσως να έχουν δίκαιο σε κάποια πράγματα, αν ασφαλώς δεν είχαμε ν’ αντιμετωπίσουμε τη σημερινή στυγνή πραγματικότητα της κατοχής. Δυστυχώς, δεν έχουμε την πολυτέλεια να επιδιώκουμε κάτι διαφορετικό αν θέλουμε να απαλλαγούμε απ’ την κατοχή και να ανοίξουμε μια νέα σελίδα για τη ζωή των νέων γενιών στον τόπο μας. Με συνέπεια πρέπει να επιδιώξουμε ρυθμίσεις μέσα στα μέχρι σήμερα συμφωνημένα πλαίσια που κατοχυρώθηκαν με αποφάσεις του Σ.Α. και που υιοθέτησε και η Ε.Ε.
Αν παρ’ ελπίδα αποτύχουν οι συνομιλίες, πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι αυτό οφείλεται αποκλειστικά στο ότι η Τουρκία ουσιαστικά δεν διαφοροποίησε τελικά την πολιτική της και στην πραγματικότητα επιδόθηκε σε επικοινωνιακά τεχνάσματα και το μόνο που την ενδιέφερε ήταν η παγίωση των τετελεσμένων. Η ζωή θα δείξει αν όντως υπάρχει η πολιτική βούληση από την τουρκική πλευρά για ν’ ανοίξει μια νέα σελίδα στην ιστορία της Κύπρου και στις σχέσεις μεταξύ Κύπρου-Τουρκίας προς αμοιβαίο όφελος. Χρειάζεται πολύς μόχθος και προσπάθεια για να πετύχουμε τον στόχο της μετεξέλιξης της Κ.Δ. σ’ ένα λειτουργικό και μακροπρόθεσμα βιώσιμο ευρωπαϊκό κράτος με ομοσπονδιακή δομή και μόνο με ενότητα και ομοψυχία μπορούμε να ελπίζουμε στην επίτευξή του. Κανενός οι ώμοι δεν είναι τόσον ισχυροί, ώστε να μπορούν να σηκώσουν αυτό το μεγάλο βάρος.
ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΡΕΚΛΑΣ
Δήμαρχος Κυθρέας και πρώην Γενικός Διευθυντής Υπουργείων
