Μέχρι να εφαρμοσθεί η μεταρρύθμιση, οι δήμοι πρέπει να προχωρήσουν σε υλοποίηση πρωτοβουλιών και περαιτέρω δραστικές εξοικονομήσεις
Οι καιροί είναι πολύ δύσκολοι για όλους στην Κύπρο. Οι μνημονιακές υποχρεώσεις δημιουργούν ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στον οικονομικό τομέα. Και, ασφαλώς, οι καιροί είναι πολύ δύσκολοι και για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Οι περικοπές που επέβαλε το κράτος στις ετήσιες χορηγίες προς τους δήμους, ύψους 45%, είναι η μια όψη του νομίσματος. Υπάρχει και η άλλη όψη, που αφορά στην απώλεια μεγάλων εσόδων από φορολογίες και τέλη, εξαιτίας της οικονομικής δυσπραγίας χιλιάδων πολιτών αλλά και εξαιτίας της γενικότερης υποτονικότητας στην αγορά.
Βεβαίως, τα δημοτικά συμβούλια πήραν δραστικά μέτρα, με περικοπές και εξοικονομήσεις, αποβάλλοντας αρκετό λίπος που… φορτώθηκαν τις παλιές εποχές της… ανεμελιάς. Με αυτόν τον τρόπο ξεπέρασαν το αρχικό οικονομικό σοκ. Παρά ταύτα, τα οικονομικά προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν πρόκειται ν’ αντιμετωπιστούν δραστικά, εάν οι ίδιοι οι δήμοι δεν αποφασίσουν να πάρουν την τύχη τους στα χέρια τους.
Μέχρι να υλοποιηθούν από το κράτος οι τελικές αποφάσεις για το θέμα της μεταρρύθμισης και ενδεχόμενων συνενώσεων, θα μεσολαβήσει μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι όποιες αποφάσεις περί μεταρρύθμισης, θα τεθούν σε εφαρμογή σε τρία περίπου χρόνια. Συνεπώς, οι δήμοι πρέπει να προχωρήσουν άμεσα σε υλοποίηση πρωτοβουλιών με ένα και μοναδικό στόχο: Να επιτύχουν εδώ και τώρα συνεργασίες σε πολλαπλή βάση προκειμένου να μειώσουν δαπάνες. Είναι καιρός να γίνουν τα λόγια έργα και να προωθηθούν και λειτουργήσουν με πρακτικό και αποτελεσματικό τρόπο κοινές υπηρεσίες, που θ' αποβούν προς όφελος και των δημοτικών ταμείων αλλά και των δημοτών. Όπως και άλλοτε εισηγηθήκαμε, κοινές υπηρεσίες μπορούν να συμφωνηθούν, ανάμεσα σ’ άλλα, στους ακόλουθους τομείς:
Συλλογή σκυβάλων, περιποίηση πάρκων, κλαδέματα, καθαριότητα βασικών οδικών αρτηριών με σάρωθρο, προκήρυξη κοινών προσφορών για παρόμοια έργα, κ.ά.
Γιατί, για παράδειγμα, να καθαρίζει τη μισή λεωφόρο Γρίβα Διγενή ο Δήμος Έγκωμης και την άλλη μισή ο Δήμος Λευκωσίας; Γιατί να περιποιείται το πράσινο στη μισή λεωφόρο Αρχαγγέλου ο Στρόβολος και στην άλλη μισή η Έγκωμη; Γιατί να καθαρίζει τη μια πλευρά της λεωφόρου Κυριάκου Μάτση η Έγκωμη και την άλλη πλευρά ο Άγιος Δομέτιος; Κοινές δράσεις μπορούν ν’ αναπτύξουν και άλλες δυάδες ή και τριάδες γειτονικών δήμων, όπως Αγλαντζιά/Λατσιά, Στρόβολος/ Λακατάμεια/ Τσέρι, Δάλι/Γέρι. Αυτό, ασφαλώς, μπορεί να γίνει και στις άλλες επαρχίες.
Ορισμένοι δήμοι έχουν ήδη προχωρήσει σε τέτοιου είδους συνεργασίες και είναι πραγματικά αξιέπαινοι. Δείχνουν τον δρόμο σε όλους.
Πέρα από τις συνεργασίες, είναι καιρός να υιοθετηθούν από τους δήμους και κοινές διαδικασίες για συνομολόγηση συμβάσεων με ιδιωτικούς οργανισμούς, ώστε να υπάρξει, σταδιακά, σημαντική αποφόρτιση από εσωτερικά συνεργεία, που η λειτουργία και συντήρησή τους είναι πάρα πολύ δαπανηρή. Για παράδειγμα, οι δήμοι πληρώνουν πολύ μεγάλα ποσά για τις φθορές που παρουσιάζουν οχήματά τους, κυρίως μεγάλου κυβισμού, όπως σκυβαλοφόρα, γερανοί, φορτηγά κ.λπ. Αυτήν τη στιγμή σε 10 δήμους της Λευκωσίας διακινούνται καθημερινά γύρω στα 60-70 σκυβαλοφόρα. Είναι σωστό; Η ανάγκη για μια ενιαία υπηρεσία για όλη την πόλη και τους περιφερειακούς δήμους, είναι εκ των ων ουκ άνευ. Αυτή η υπηρεσία, μέσα από τη μελέτη που έχει ήδη γίνει, πρέπει να πάρει σάρκα και οστά.
Τα πράγματα πρέπει να μπουν σε μια καινούργια εποχή, η οποία προέκυψε εξαιτίας της σοβαρότατης οικονομικής κρίσης και των περικοπών που επέβαλε το κεντρικό κράτος στις ετήσιες χορηγίες. Και, ασφαλώς, όλα θα πρέπει να περάσουν από την αυστηρή και δίκαιη αξιολόγηση του προσωπικού των δήμων, ώστε να υπάρχει παραγωγικότητα και σωστή προσφορά υπηρεσιών στους δημότες. Δεν πρέπει να θυματοποιηθεί ούτε ένας εργάτης που είναι σωστός στη δουλειά του. Πρέπει, όμως, να λεχθεί ότι εργάτες που κάθε λίγο και λιγάκι, με ψύλλου πήδημα, απουσιάζουν από τα καθήκοντά τους, επιστρατεύοντας διάφορες δικαιολογίες, στις σημερινές δύσκολες συνθήκες δεν μπορούν να συνεχίσουν να επιβαρύνουν τους δήμους, χωρίς να έχουν την ανάλογη παραγωγικότητα.
Πρέπει να γίνουν διορθωτικές κινήσεις, με τη συνδρομή και των συντεχνιών. Τα κλιμάκια δημάρχων πρέπει να βάλουν το μαχαίρι στο κόκαλο. Εάν δεν συμφωνήσουμε το συντομότερο δυνατό σε κοινές δράσεις, θα έρθουν χειρότερες μέρες. Ειδικά, όταν θα μπει σε λειτουργία το νέο δαπανηρότατο σύστημα διαχείρισης σκυβάλων, οι οικονομικές επιπτώσεις θα είναι πάρα πολύ δυσβάστακτες για τους δημότες. Πρέπει, άμεσα, όλα τα δημοτικά συμβούλια να οπλιστούμε με την ανάλογη πολιτική θέληση για να προχωρήσουμε σε συνεργασίες, μακριά από ξεπερασμένες νοοτροπίες που, προ της οικονομικής κρίσης, φρέναραν τη συνομολόγηση κοινών δράσεων. Είναι η ώρα των αποφάσεων και όχι της μοιρολατρίας…
ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
Δήμαρχος Έγκωμης
