Πολύ φοβούμαι πως οι εξελίξεις, όπως διαγράφονται, τείνουν να επιβεβαιώσουν τους φόβους και τις ανησυχίες μου. Σήμερα, όσοι μιλούν για την επιστροφή της Αμμοχώστου, αναφέρονται ρητά ή εννοούν το περιφραγμένο τμήμα της
Από το περασμένο καλοκαίρι, το θέμα της Αμμοχώστου βρίσκεται στο επίκεντρο των προσπαθειών για την επανέναρξη των συνομιλιών για επίλυση του κυπριακού προβλήματος. Η τότε νεοεκλεγείσα Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας είχε θεωρήσει την πρόταση επιστροφής της Αμμοχώστου ως μια μέθοδο βολιδοσκόπησης των προθέσεων της τουρκοκυπριακής πλευράς, αλλά και ως ένα πρώτο βήμα για υιοθέτηση και εφαρμογή «μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης».
Είναι άκρως απαραίτητο να διευκρινιστεί -και σύμφωνα με όλα τα σχετικά δημοσιεύματα- ότι η πρόταση, όπως έχει τεθεί και θα συζητηθεί στο πολύ προσεχές μέλλον, αφορά την επιστροφή μόνο της περιφραγμένης πόλης της Αμμοχώστου, που όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποτελεί το 16,76% των δημοτικών ορίων της πόλης όταν καταλήφθηκε (ή καλύτερα εγκαταλείφθηκε) τον Αύγουστο του 1974.
Με άρθρα μου, που δημοσιεύτηκαν στον ημερήσιο Τύπο τον Σεπτέμβριο 2013 και τον Δεκέμβριο 2013, είχα επισημάνει τους εξής κινδύνους.
1ον: Ότι διά της τακτικής αυτής εγκαταλείπουμε το ψήφισμα 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο σαφέστατα διατύπωνε την υποχρέωση της Τουρκίας να επιστρέψει την πόλη των Βαρωσίων στους νόμιμους κατοίκους της.
2ον: Ότι με την πάροδο του χρόνου, άθελά μας αλλά και εκ των πραγμάτων, η λέξη Αμμόχωστος ή Βαρώσια θα ταυτίζεται μόνο με το περιφραγμένο τμήμα της, που ανέρχεται στα 6,4 τετραγωνικά χιλιόμετρα, έναντι του συνόλου των 38,2 τετραγωνικών χιλιομέτρων που ήσαν τα δημοτικά όρια του Δήμου Αμμοχώστου κατά το 1974.
3ον: Για την ασήμαντη αυτή «χειρονομία» του τουρκοκυπριακού ψευδοκράτους και της Άγκυρας πιθανώς να καλούμαστε να δώσουμε και ανταλλάγματα, όπως π.χ. το άνοιγμα κάποιων ενταξιακών κεφαλαίων για την Τουρκία, τον συνεταιρισμό του λιμανιού της Αμμοχώστου, την αναγνώριση του αεροδρομίου της Τύμπου κτλ. (σχετικές είναι και οι πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Ποντίκι» στις 21/2/ 2014 και μέχρι σήμερα δεν έχουν διαψευσθεί από κανέναν αρμόδιο ή αναρμόδιο.
4ον: Σε περίπτωση ναυαγίου ή διακοπής των συνομιλιών ή ακόμα και αποτυχίας μας στις διαπραγματέυσεις να πάρουμε και το υπόλοιπο τμήμα της Αμμοχώστου, θα προκύψει μία διχοτομημένη πόλη, της οποίας το 1/6 θα είναι Ελληνοκύπριοι και τα άλλα 5/6 Τουρκοκύπριοι, Τούρκοι και έποικοι, οι οποίοι θα περικυκλώνουν ασφυκτικά την πόλη (όπως π.χ. συμβαίνει στη Βηρυτό) με όλα τα αρνητικά, καταστροφικά και αυτονόητα επακόλουθα.
Τους προβληματισμούς μου αυτούς κατέθεσα στον Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο Αμμοχώστου, αλλά και στον ίδιο τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, τόσο κατά τη συνεδρία του με το Δημοτικό Συμβούλιο στο Προεδρικό Μέγαρο, όσο και κατά τη συνάντησή του με το Εκτελεστικό Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κόμματος στην προεδρική εξοχική κατοικία στο Τρόοδος, το περασμένο καλοκαίρι.
Πολύ φοβούμαι πως οι εξελίξεις, όπως διαγράφονται, τείνουν να επιβεβαιώσουν τους φόβους και τις ανησυχίες μου. Σήμερα, όσοι μιλούν για την επιστροφή της Αμμοχώστου, αναφέρονται ρητά ή εννοούν το περιφραγμένο τμήμα της. Και οι υπόλοιποι σιωπούν...
Είτε από άγνοια, είτε από αδιαφορία, είτε θεωρώντας ότι οι χειρισμοί θα πρέπει να παραμείνουν στα πλάνα της ούτω καλούμενης «σιωπηρής διπλωματίας».
Υπάρχουν βέβαια και αυτοί που ονειρεύονται την πόλη της Αμμοχώστου ως μια νέα Βηρυτό, όπου ο τουρκικός/μουσουλμανικός τομέας του 84% θα επανενωθεί με τον ελληνικό/χριστιανικό τομέα του 16%, και θα αποτελέσει παράδειγμα ειρηνικής συνύπαρξης Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων στην επανενωμένη Κύπρο. Πολλοί με έχουν συμβουλεύσει να προσπαθήσω να δω το ποτήρι μισογεμάτο και να δω τη θετική πτυχή του θέματος. Εγώ ανταπέδωσα τη συμβουλή και τους πρότεινα να δουν το ποτήρι μισοάδειο, ή καλύτερα ένα ποτήρι με λίγο γλυκό ναρκωτικό, που θα μας αποδυναμώσει να δούμε τις πραγματικότητες μιας διευθέτησης και που θα μετατρέψει την Αμμόχωστο, από ένα όμορφο όραμα, σε έναν πραγματικό εφιάλτη. Μακάρι οι εξελίξεις να με διαψεύσουν. Γιατί η Αμμόχωστος παραμένει για μένα η Βασιλεύουσα της ψυχής μου.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΟΡΦΙΤΗΣ
Δημοτικός Σύμβουλος Αμμοχώστου
