Μήπως θα πρέπει να μας υπενθυμίσουν άλλοι, ξένοι, ότι η ζωή στην Κύπρο δεν θα τελειώσει με τη δική μας γενιά, ότι θα έλθουν και άλλες πολλές γενιές, που θα χρειασθούν και εκείνοι φυσικούς πόρους για να ζήσουν;

Τον Οκτώβριο του 1973, ενώ το αεροπλάνο μας πετούσε πάνω από τον Καναδά με προορισμό τις ΗΠΑ, παρατήρησα σε κάποια στιγμή πως κάτω εκτεινόταν μια απέραντη έκταση γης που φαινόταν ανεκμετάλλευτη. Γύρισα προς τον Καναδό διπλανό μου και τον ρώτησα τι ήταν εκείνη η περιοχή. Μου εξήγησε πως ήταν μια έκταση με πλούσια κοιτάσματα σιδήρου. Όταν τον ρώτησα γιατί δεν τα εκμεταλλεύονται, με κοίταξε παράξενα και μου είπε: «Τα αφήνουμε για τις επόμενες γενιές! Η ζωή στον Καναδά δεν θα τελειώσει με τη σημερινή». Από τότε τα λόγια αυτά επανέρχονται στο μυαλό μου κάθε φορά που βλέπω τον υπερβολικό ζήλο και τη μανία με την οποία η σημερινή γενιά των Ελληνοκυπρίων προσπαθεί να εκμεταλλευτεί στο έπακρον, ακόμα και πέραν των επιτρεπόμενων ορίων, κάθε φυσικό πόρο του τόπου μας, τη θάλασσα και τη θαλάσσια ζωή, τα υπόγεια νερά, τον μεταλλευτικό πλούτο, τα δάση μας και την κάθε σπιθαμή γης μετατρέποντας εύφορη γη και δάση σε οικόπεδα.

Τα λόγια αυτά επανήλθαν στη σκέψη μου πριν από ένα μήνα περίπου, όταν άκουγα το ραδιοφωνικό πρόγραμμα του Τρίτου Προγράμματος του ΡΙΚ «Πρωινό Δρομολόγιο». Μιλούσε ένας εκπρόσωπος των ξενοδόχων. Εκθείαζε τη μεγάλη συμβολή του τουρισμού και ειδικά των ξενοδόχων στην κυπριακή οικονομία και εξέφραζε το παράπονο ότι η Κυβέρνηση, παρ’ όλα αυτά, δεν προσφέρει κίνητρα στους ξενοδόχους. Είπε χαρακτηριστικά: «Αυτήν την ώρα στα παραλιακά ξενοδοχεία επιτρέπεται η ανέγερση πέντε μόνο ορόφων. Τι πειράζει, αν επιτραπεί η ανέγερση και έκτου;».

Όσοι παρακολουθούν συχνά αυτό το ραδιοφωνικό πρόγραμμα, αλλά και όλα τα τηλεοπτικά κανάλια, θα πρέπει να έχουν προσέξει ότι αυτό το μοτίβο έρχεται και επανέρχεται σχεδόν σ’ όλες τις συνομιλίες. Όλοι έχουν κάτι να παραπονεθούν. Οι έχοντες γη στον Ακάμα ρωτούν τι πειράζει αν τους επιτραπεί να αναπτύξουν την περιοχή τους περισσότερο απ' όσο προβλέπει το επίσημο Σχέδιο Ανάπτυξης της χερσονήσου, οι ιδιοκτήτες γεωτρήσεων στην ελεύθερη Αμμόχωστο ρωτούν τι πειράζει αν τους επιτραπεί να σκάψουν λίγα πόδια βαθύτερα από το επιτρεπόμενο όριο, όσοι ασχολούνται με τα λατομεία ζητούν άδεια για διάνοιξη και άλλων, και αυτοί που θέλουν να κτίσουν έπαυλη μέσα στο δάσος, ρωτούν τι πειράζει αν κόψουν μερικά δέντρα.

Εκείνο που ενοχλεί στις περιπτώσεις αυτές δεν είναι ασφαλώς το γεγονός ότι έχουν αιτήματα από την Κυβέρνηση. Είναι δικαίωμα όλων των πολιτών να υποβάλλουν αιτήματα προς την πολιτεία. Εκείνο που ενοχλεί, είναι ότι υποβάλλουν αιτήματα για υπέρβαση των ορίων που η πολιτεία, με βάση τα εμπειρικά δεδομένα, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό, αλλά και με πρότυπο τους κανονισμούς άλλων χωρών, θέτει σε διάφορες πτυχές της ιδιωτικής δραστηριότητας με σκοπό να αποτρέψει την ανεπανόρθωτη καταστροφή, όχι μόνο του φυσικού περιβάλλοντος αλλά και των βασικών πόρων του νησιού. Δεν νομίζω πως υπάρχει κανείς που αγνοεί πως τα όρια αυτά επιβάλλονται από την ίδια τη φύση των πραγμάτων, από την ίδια τη φυσική πραγματικότητα και, συνεπώς, ότι θα είναι καταστροφή, πρώτα για τους ίδιους τους ξενοδόχους, αν η ανέγερση και έκτου ορόφου στα παραλιακά ξενοδοχεία στερήσει τον ήλιο από τους τουρίστες από πολύ νωρίς το απόγευμα, γιατί θα φύγουν και δεν θα επιστρέψουν, θα είναι καταστροφή η παραχώρηση και άλλων αδειών για λατομεία που θα γεμίσουν τα βουνά μας πληγές και θα καταστρέψουν τη φυσική ομορφιά τους, θα είναι ανεπανόρθωτη καταστροφή για το φυσικό περιβάλλον, αν παραχωρηθεί άδεια για βαθύτερες γεωτρήσεις και προκληθεί αλμύρισμα όλων των υπόγειων νερών από την εισχώρηση της θάλασσας στα υπόγεια υδροφόρα στρώματα.

Και όμως αυτή η αλήθεια αμφισβητείται. Και οι απαγορεύσεις αποδίδονται σε συντηρητισμό, σε άγνοια, σε αυθαιρεσία και σε έλλειψη κατανόησης των κυβερνώντων, ακόμα και σε προσπάθειά τους να συγκεντρώσουν χρήματα με την επιβολή προστίμων στους παραβάτες των νόμων και κανονισμών. Ποιος, αλήθεια, θα τους πείσει πως η ίδια η μητέρα γη επιβάλλει κάποια όρια στον τρόπο που της συμπεριφερόμαστε, τα οποία δεν μπορούμε να υπερβαίνουμε ατιμωρητί; Ποιος θα τους βοηθήσει να καταλάβουν ότι οι πόροι αυτοί δεν ανήκουν, ούτε σ’ αυτούς που τους έχουν σήμερα ούτε στην Κυβέρνηση, αλλά σ’ όλους τους Κυπρίους, όχι μόνο τους σημερινούς αλλά και σ’ αυτούς που θα ‘ρθουν; Μήπως θα πρέπει να μας υπενθυμίσουν άλλοι, ξένοι, ότι η ζωή στην Κύπρο δεν θα τελειώσει με τη δική μας γενιά, ότι θα έλθουν και άλλες πολλές γενιές, που θα χρειασθούν και εκείνοι φυσικούς πόρους για να ζήσουν και ότι δεν δικαιούμαστε να τους τους στερήσουμε;

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Κ. ΠΕΡΣΙΑΝΗΣ