Oι αυστηρότεροι έλεγχοι δεν λειτουργούν αποτρεπτικά και τα δίκτυα λαθρεμπόρων προσαρμόζονται, βρίσκοντας εναλλακτικές οδούς…
Tην περασμένη εβδομάδα, εννέα Αφρικανοί μετανάστες πνίγηκαν ανοιχτά της Σέουτα, ενώ προσπαθούσαν να προσεγγίσουν το ισπανικό έδαφος, αυξάνοντας τον ήδη τεράστιο αριθμό ανθρώπων που έχουν βρει τον θάνατο στη Mεσόγειο. Mάλιστα, πλησιάζοντας τις μαρτυρίες των διασωθέντων του Φαρμακονησίου στην Ελλάδα, μαρτυρίες αναφέρουν πως η ισπανική ακτοφυλακή έβαλλε εναντίον τους με πλαστικές σφαίρες και δακρυγόνα, πριν τους επιστρέψει στις Αρχές του Mαρόκου. Oι Αρχές απάντησαν πως τα παραπάνω έγιναν μόνο για «εκφοβισμό» και πως δεν είχαν τεχνικά αγγίξει ισπανικό έδαφος, και συνεπώς θεώρησαν πως δεν εφαρμόζεται η ισπανική και ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Tα παραπάνω τραγικά συμβαίνουν στην «πολιτισμένη» Ευρώπη του 2014. Παρά τις ξενοφοβικές ρητορικές, ο αριθμός μεταναστών που έχουν φτάσει στην Ευρώπη από τη θάλασσα από το 1998 μέχρι και το 2013 είναι σταθερός, με κάποιες διακυμάνσεις. Οι διακυμάνσεις άλλοτε οφείλονται σε άκρως κατασταλτικά μέτρα που λαμβάνουν κάποιες χώρες (όπως η Ισπανία), άλλοτε σε συνεργασίες παράνομων επιστροφών προσφύγων (όπως η Ιταλία και η Λιβύη), άλλοτε σε πολιτικές συγκυρίες (εξεγέρσεις στη Bόρεια Aφρική, πόλεμος στη Συρία). Αυτό που έχει αυξηθεί, ωστόσο, είναι ο κίνδυνος θανάτου, ο οποίος υπολογίζεται πλέον άνω του 3%, με 30 θανάτους στις 1.000 διελεύσεις, γεγονός που καταδεικνύει πως η διάσχιση της Mεσογείου έχει καταστεί άκρως επικίνδυνη.
Kαι κάθε φορά που πεθαίνουν στις όχθες μας τόσοι άνθρωποι, από πριν τη Λαμπεντούζα μέχρι και σήμερα, οι επίσημες απαντήσεις όχι απλώς δεν στέκονται στο ύψος των περιστάσεων, αλλά περιλαμβάνουν εκκλήσεις αφενός για αυξημένους συνοριακούς ελέγχους και αφετέρου για δράση κατά των λαθρεμπόρων. Ακούμε πως για όλα φταίνε οι λαθρέμποροι, που πλουτίζουν εις βάρος ανθρώπων που διαφεύγουν πολέμους, διώξεις, φτώχια και πείνα. Πως εκείνοι ευθύνονται, γιατί παίρνουν τα λεφτά των μεταναστών και τους βάζουν σε σαπιοκάραβα. Kαι αυτό συνιστά το άκρον άωτον της υποκρισίας.
Είναι γεγονός πως οι λαθρέμποροι απαντούν στην ανάγκη απελπισμένων ανθρώπων, αλλά αυτή η ανάγκη δε γεννάται μόνο από τα προβλήματα που επιθυμούν να διαφύγουν, αλλά και από την έλλειψη οποιουδήποτε άλλου τρόπου να έρθουν στην Ευρώπη. Kι αν κάποιος θεωρεί ότι δεν χρειάζεται να φτάσουν στην Ευρώπη, τότε καλό θα ήταν να θυμηθεί πως το 80% των προσφύγων στον κόσμο στηρίζεται και βρίσκεται ήδη στις αναπτυσσόμενες χώρες, και πως κανένας δεν εγκαταλείπει τον τόπο του ή διακινδυνεύει να φτάσει εδώ παρά μόνο όταν είναι η έσχατη λύση επιβίωσης.
Kαι χρόνια τώρα έχουμε διαπιστώσει πως αυτή η τάση δεν μετριάζεται ούτε εμποδίζεται, όσοι τοίχοι κι αν χτιστούν, αλλά, αντιθέτως, έχει φανεί πως υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ αυστηρότερων ελέγχων στα σύνορα και τις αυξήσεις σε λαθραία διακίνηση ανθρώπων, όπως επιβεβαιώνεται και απ’ όλους τους διεθνείς οργανισμούς. Oι αυστηρότεροι έλεγχοι δεν λειτουργούν αποτρεπτικά και τα δίκτυα λαθρεμπόρων προσαρμόζονται, βρίσκοντας εναλλακτικές οδούς. Εκείνοι που την πληρώνουν φυσικά είναι οι μετανάστες, που αναγκάζονται να χρησιμοποιήσουν πιο επικίνδυνες οδούς, με όλο και μεγαλύτερο ρίσκο για τη ζωή τους. Δεν αλλάζει ποτέ όμως η ανάγκη τους και ανθρώπινος ζήλος που θα προσπαθήσει να κάνει τ’ αδύνατα δυνατά.
Εν τω μεταξύ, οι πολιτικοί μας συζητάνε μόνο για αυξημένους ελέγχους, για όλο και μεγαλύτερη παρουσία της Frontex, για νέες τεχνολογίες, διαφωνούν για την κατανομή ευθυνών, διαφωνούν για τους κανόνες αποβίβασης όταν εντοπίζεται κάποιο πλοίο. Αρνούνται να προτείνουν επιτέλους λύσεις για εναλλακτικές νόμιμες οδούς, όπως για παράδειγμα μέσω απευθείας επανεγκατάστασης ή μέσω έκδοσης ειδικών ανθρωπιστικών θεωρήσεων μέσω των πρεσβειών. Όσο, λοιπόν, η κουβέντα αποπροσανατολίζεται, τίποτα δε θα αλλάξει και θα συνεχίσουμε να βλέπουμε το δέντρο και να χάνουμε το δάσος, γεγονός που βολεύει πολλούς, καθώς αποφεύγονται τα πραγματικά προβλήματα και οι υπαίτιοι. Όσο η κουβέντα δεν εντοπίζεται στις βαθύτερες αιτίες των προβλημάτων που διαφεύγουν οι μετανάστες και στις πραγματικές λύσεις, όσο δεν αναφέρεται και στις ευθύνες που φέρει η Ευρώπη, το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να βάλουμε ένα τέλος στις εγκληματικές μεταναστευτικές πρακτικές.
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ
Ευρωβουλευτής ΑΚΕΛ Αριστερά Νέες Δυνάμεις
